Cinsellik ve Romantizmi Dijitale Taşıyan Tinder; Dijital Stalk, Sexting, Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet İlişkilerine Yol Açabilir mi?

Cinsellik ve Romantizmi Dijitale Taşıyan Tinder; Dijital Stalk, Sexting, Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet İlişkilerine Yol Açabilir mi?
Tinder Gold.
TechCrunch
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
6 dakika
1,100 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Aşk, toplumdan topluma ve kültürden kültüre farklılıklar gösterse de evrensel olarak beyin kimyasını benzer şekillerde etkilediği çeşitli araştırmalar sonucunda ortaya konmuştur. Bireylerin duygu, düşünce ve davranış örüntülerini kültürel normlara göre değiştiren aşk, deneyimlendiği zaman bireysel farklılıklara göre değişkenlik göstermektedir. Aşka dair yapılan her tanımlama kendi içerisinde belirli öznellikler ve sınırlılıklar taşıdığı ve uzmanların da bunu kabul ettiği gerçeğini göz önüne alarak, henüz aşkın tanımlanması evresinde dahi bazı sıkıntılar olduğu söylenebilir.

Aşkı yaşamanın bazı örüntüler ile birlikte ortaya çıktığı, çeşitli etnografik ve psikolojik teoriler üzerinden anlaşılabilmektedir. Bunlar; en genel olarak, içtenlik, sevgi, hoşlanma, tutku, bağlılık, aidiyet, arzu, cinsellik, karşılıklılık gibi olumlu şekillerde tezahür edebilirken; nefret, yıkım, acı, hüsran, kaygı, yalnızlık, karşılıksızlık ve saplantı gibi olumsuz şekillerde de tezahür edilebilmektedir.

Üçgen Aşk Kuramı ve Aşk Tipolojileri

Bu noktada, psikolog Sternberg’in Üçgen Aşk Teorisi'nden bahsetmek gerekirse aşk; yakınlık, tutku ve bağlılıktan oluşan bir kavramdır. Bir ilişkide tarafların birbiri ile kurduğu iletişimin iyicil olması, birbirlerini tanımaları ve anlaşabilmeleri o ilişkideki yakınlığı göstermektedir. Yakınlığın ardından tarafların birbirlerini fiziksel olarak çekici bulmaları ve doyum veren bir cinsel yaşantıya sahip olmaları, o ilişkinin tutku boyutunu anlatır. Ardından, yakınlığın ve tutkunun her iki tarafı da memnun edecek şekilde uyumlu ilerlemesi, ilişkideki bağlılığı ortaya çıkarır ve tarafların kendilerini içinde bulundukları aşkın en duygulu noktasına bırakmalarını sağlar.[4]

Reklamı Kapat

Bu üç temel durum aşkın bütünleşmiş bir aşk olduğunu gösterse de Sternberg, bu üç etkenin nadiren bir arada gözlenebildiğini söylemektedir.[7] Teorisyene göre bunlardan herhangi iki tanesi çoğu zaman daha baskın gelmekte ve bu durum, aşkta farklı tipolojiler olduğunu göstermektedir. Kendi içerisinde tanımlanışı bile değişken olan ve bireylerin anlam dünyalarında kültürel farklılıklarında dahi akışkanlaşabilen aşk, böylelikle kavramsal açıdan şaibeler yaratabilmektedir.

O halde günümüz dünyasında, teknolojinin baskın hale gelmesi ile iletişimin sosyal ağ sitelerine taşınması gibi durumların aşkın dijital patolojilerini ortaya çıkardığını söylemek mümkündür. Özellikle konum tabanlı bir uygulama olan Tinder’ın bireylerin sanal ortamda tanışıp yakınlık kurmasına yol açması ve bireyleri fiziksel olarak bir araya getirmeye aracılık yapması bakımından bu konudaki rolüne değinmek önemlidir.

Sağa Kaydırmalı Romantizm: Tinder

Tinder, 2012 yılında kurulmuş olan, konum tabanlı özelliği olan bir dijital arkadaşlık uygulamasıdır. Kadınlar ve erkekleri günlük yaşamda buluşturabilme amacı taşıyan heteroseksüel piyasaya hizmet eden bir uygulama olduğu düşünülmektedir. Tinder’da eşleşmeler coğrafi konuma bağlı olarak gerçekleşmekte ve kullanıcılar yakınlardaki kişileri görebilmek için konum ayarlarını değiştirebilmektedir.[3]

Fakat uygulamayı kullanan birçok kullanıcının uygulamaya arkadaşlık kurmaktan öte anlamlar bahşetmiş olmaları, "amacına uygun kullanımın" dışına çıkıldığını göstermektedir. Tinder bünyesindeki birçok heteroseksüel bireyin uygulamayı cinsellik, romantik ilişkiler ve kısa süreli etkinlikler için kullandıkları bilinmektedir. Bu durum, uygulama içerisinde "amacına uygun kullanıyorum" jargonunu ortaya çıkarmış ve bireylerin ilişki kurma beklentilerine göre uygulama içerisinde aradıkları profillere ulaşabilmelerini sağlamıştır. Uygulamayı geliştirenler, Tinder’ın cinsellik içeren herhangi bir amacının olmadığını belirterek, yakın çevredeki insanlarla iletişim kurmaya yönelik bir uygulama olduğunu söyleseler de uygulama, kültürel olarak her bölgede farklı kullanılmaktadır. Örneğin Türkiye’de Tinder’ın çoğunlukla cinsellik, yasaklı madde kullanımı için arkadaş arayışı, günlük sosyal etkinliklere katılma, romantik ilişki kurma amacıyla kullanıldığı gözlemlenmektedir.

Özellikle heteroseksüel kadın ve erkekler, yakınlık kurabilmek için gereken zamanı, dijital bir uygulama kullanarak kısaltabilmektedir. Böylelikle Tinder, yakınlık, tutku ve bağlılıktan oluşan Aşk Üçgeni Teorisi'ne göre yakınlığın başlangıcı olması bakımından günümüz dünyasında insanları bir araya getiren bir aracıya dönüşmektedir. Velhasıl aşkın kültürel, toplumsal ve bireysel anlamının değişken olduğunu ve tanımlamaların yetersiz kaldığını günümüz romantik ilişkilerinin dijital uygulamalar üzerinden anlam kazanıyor oluşundan anlamak mümkündür. Günümüz dijital dünyasında ilişkilerin bir ihtiyaç olarak dijital uygulamalar üzerinden belirli bir kitleyi hedef alarak (heteroseksüel) sunulması ve bireylerin anlık duygularına hitap etmesi bakımından aşkın daha çok "yakınlık kurma arayışı" ile anıldığını göstermektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sternberg’in belirttiği gibi bir aşkta her daim yakınlık, tutku ve bağlılık unsuru bir ara görülmemektedir. Buna atfen günümüz ilişkileri kapsamında Tinder’da tanışıp isteğe bağlı olarak fiziksel mekanlarda bir araya gelen insanların genelde yakınlık ihtiyacının daha fazla olduğu söylenebilmekte ve kısa süreli birliktelikler ile doyuma ulaşma arzularının uygulama tarafından "sağa ve sola kaydırma" ile canlı tutulması örneği, cinselliğin ön planda olduğunu göstermedir.

Bireyselleşme ve yalnızlığın yoğun yaşandığı günümüz dünyasında uygulamanın bireyleri bir araya getirme noktasında sağladığı "tanıdık hissetme-bilindik kılma" avantajının olduğu söylenebilse de yine dijital bir uygulama olması bakımından yarattığı dezavantajlar mevcuttur.

Tinder Kullanmak Dijital Problemlere Yol Açabilir!

Tinder örneğinde görüldüğü gibi bireyler, dijital bir ortamda birbirlerini sağa kaydırma özelliği ile beğenip eşleşebilmekte ve isteğe bağlı olarak fiziki ortamda bir araya gelebilmektedir. Fakat dijital mecralarda bireyler kimliklerini olduğundan farklı gösterebildiği için, ilişkiler sağlıksız bir nitelik kazanabilmektedir.

Bu duruma örnek olarak, birine karşı duyulan merak sonucunda kişiyi sosyal medya veya farklı sanal ortamlarda rahatsız edici şekilde izini belli etmeden takip etme durumu olan dijital stalklama verilebilir. Tinder’da eşleşen bireyler, birbirlerini gerçek hayatta merak edebilmekte ve bu durum taraflardan birisinin ötekine karşı takıntı geliştirmesiyle kişinin bulunduğu lokasyonu, işini, okulunu veya sosyal medya hesaplarını gizlice stalklamasına yol açabilmektedir.

Reklamı Kapat

Sexting, bireylerin yalnızlığı giderme, ilgi arayışı, cinselliğe kolay ulaşma ve fiziksel cinselliği planlama durumlarından kaynaklanan sanal ortamlarda cinsel içerikli mesajlaşmalarını ifade etmektedir. Bu durum, iki kişinin karşılıklı rızasıyla ortaya çıkan bir mesele gibi görünse de kişilerin birbirine karşı olumsuz olarak kullanabilecekleri verilerin saklanmasına neden olmaktadır. Hatta Tinder’ı kötü amaçlı cinsellik için kullanan kişilerin sexting yöntemiyle karşı tarafı açık fotoğraf gönderme ve cinsel içerikli mesajlaşma için manipüle edici davranışlar ile zorlaması siber zorbalığa yol açmaktadır. Özel mesajlarının ifşa, şantaj ve manipülasyon ile ortaya çıkacağını düşünen kişi böylelikle ilişki kurma amacıyla tanıştığı kişiden gördüğü zorbalık sonucunda siber mağduriyet yaşamaktadır.

Siber zorbalığın ve siber mağduriyetin çoğunlukla ortaokul, lise ve üniversite dönemindeki bireylerde görüldüğü yapılan araştırmalarda ortaya konmuş olsa da bireylerin arkadaşlık veya romantik ilişki kurma amacıyla kullandığı Tinder gibi uygulamalarda görülebileceğinin aşikar olduğu söylenebilir.

Özellikle geleneksel zorbalıkta "zorba", tanıdık birisi olabilirken; siber zorbalık, anonim gerçekleşmektedir. Sosyal ortamlarda bireylerin birbirlerine yönelik davranışlarının denetlemez ve kontrol edilemez olması, dijital zorbalığı geleneksel zorbalığa göre daha kabul edilebilir hale getirmektedir. Nitekim, dijital bağlamlarda cinsel içerikli mesajlaşmaların dijital verilerin kayıt altına alındığı ve kopyalanıp çoğaltılabildiği gerçeği göz önüne alındığında, oldukça tehlikeli bir zorba ve mağdur ilişkisini ortaya çıkaracağını söylemek mümkündür.

Sonuç

Sonuç olarak dijital çağda aşk, romantizm ve flört ilişkilerinin Tinder gibi coğrafi konum tabanlı uygulamalar ışığında kolaylaştığı görülmektedir. Dijital bağlamda kurulan iletişim ile, aşkta, bağlılıktan çok yakınlık ihtiyacının karşılanması ön planda tutularak beğeni, zevk ve ilgiye göre seçimler yapılmaktadır. Bu durum, kısa süreli cinsel birliktelik isteği, romantik ilişki talebi, sosyal etkinliklere katılma ve farklı arayışlara girmeye neden olmaktadır.

Reklamı Kapat

Sosyal ağ uygulamalarının ve internetin denetlenemez olmasından kaynaklı yakınlık kurma arayışında olan bir bireyin bir ötekine verdiği bilgilerin kötüye kullanılabileceğini söylemek mümkündür. Başlangıçta ilişki kurmak için pek çok avantajı bulunan Tinder gibi uygulamalar cazip gelse de uzun vadede tarafların birbirlerine karşı dijital stalklama, sexting, siber zorbalık ve siber mağduriyet kavramlarını hatırlatacak durumlar yaşatmalarına neden olabileceğine dikkat etmek gerekmektedir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Muhteşem! 2
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2021 20:35:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10916

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Gaz
Kuyrukluyıldız
Alan
Maske Takmak
Ortak Ata
İnsanın Evrimi
Transkripsiyon
Cinsel Yönelim
Göğüs Hastalığı
Robot
Evrenin Genişlemesi
Duygu
Element
Beyin
Nasa
Carl Sagan
Homo Sapiens
İnfografik
Besin Değeri
Etik
Balina
Çekirdek
Viral Enfeksiyon
Kadın Sağlığı
Odontoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın