Canlılık Tarihinin En Büyük Yok Oluşunun Suçlusu Metan-Üretici Arke Bakteriler Olabilir!

Canlılık Tarihinin En Büyük Yok Oluşunun Suçlusu Metan-Üretici Arke Bakteriler Olabilir!
Yazar Massachusetts Institute of Technology Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,468 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 7 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Suç mahallinde bırakılan kanıtlar çok sayıda ve küresel ölçekte: Fosil kalıntıları gösteriyor ki yaklaşık 252 milyon yıl önce, gezegende meydana geldiği bilinen 5 kitlesel yok oluşun açık ara birincisinde, dünya üzerindeki türlerin yaklaşık yüzde 90'ı bir anda yok oldu. Ancak suçluyu saptamak zor, ve konu tartışmalı.

Şimdi, MIT araştırmacılarından oluşan bir ekip suçlulara hüküm giydirebilmek için yeterli kanıta ulaşmış olabilir, yalnız katilleri görebilmek için bir mikroskoba ihtiyaç duyacaksınız. Bu çalışmada sunulan failler, daha önce gösterildiği gibi asteroidler, yanardağlar ya da öfkeli yangınlar değil. Bunlar yerine bir anda okyanuslarda patlama derecesinde çoğalan, atmosfere olağanüstü miktarda metan salan, ve iklim ve okyanusların kimyasının önemli derecede değişmesine sebep olan mikroplar, daha ayrıntılı tanımlanacak olursa metan üreten Methanosarcina isimli arkeler.

Yanardağlar bu senaryoya göre tam olarak temize çıkmış değil, sadece suç dereceleri azaldı. Mikropların ani büyüme patlaması yaşamasının sebebi, yeni kanıtlara göre, büyümeleri için gerekli bir besinin alımındaki ani artışın katkısıyla zengin bir organik karbon kaynağı kullanma kabiliyeti kazanmaları olabilir: tam o sırada büyük çapta yanardağ faaliyeti sonucu nikel elementi yayılıyordu.

Reklamı Kapat

Bu gizeme getirilen yeni çözüm Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinin 25 Mart tarihli sayısında MIT Jeofizik profesörü Daniel Rothman, doktora sonrası araştırmacı Geegory Fournier ile MIT ve Çin'den beş farklı araştırmacı tarafından yayımlandı.[1]

Araştırmacıların çalışması üç bağımsız kanıt kümesinden oluşuyor. İlki, Permiyan yok oluşunda okyanuslardaki karbondioksidin kat kat artmasını gösteren jeokimyasal kanıt. İkincisi, o dönemde Methanosarcina değişimini ve bunun sudaki karbondioksit birikiminden metan üreten ana kaynak olmasını sağlayan genetik kanıt. Son olarak, tam o dönemde depo edilen nikel miktarının ani artışını gösteren tortular. Karbon birikimi, bir şeyin kitlesel yok oluş döneminde karbon içeren gazlar olan karbondioksit ya da metan üretim miktarında önemli bir sıçramaya yol açtığını gösteriyor.

Bazı araştırmacılar bu gazların Dünya jeolojik tarihinde meydana gelmiş en geniş çaplı volkanik püskürme sonucu oluşan ve büyük, merdiven benzeri volkanik şekiller olan Sibirya basamaklarını oluşturan yanardağ patlamaları sonucu oluştuğu ve yayıldığını öne sürüyor. Ancak MIT ekibinin yaptığı hesaplamalar gösteriyor ki bu patlamalar tortularda görülen karbon miktarı için yeterli değildi. Daha önemlisi, zaman içinde karbon seviyesinde gözlemlenen değişimler volkanik modelle uyuşmuyor. Fournier şöyle diyor: 

Bir yanardağdan hızla püskürmeye başlayan karbondioksit kademeli bir düşüş göstermeliydi. Ama bunun tersini, hızla devam eden bir yükselmeyi görüyoruz. Bu mikrobik bir genişlemeyi işaret ediyor. Karbon üretimini katlanarak, hatta bundan hızlı artırabilen mikrobik popülasyonun büyümesi sözkonusu. Ancak eğer tüm bu metanı çıkaran canlı organizmalarsa, onlar nasıl canlılardı, ve o dönemde yapmayı seçtikleri neydi?

Bu noktada genom analizi yardıma koşuyor: Methanosarcina başka bir mikroptan gen transferi yoluyla metan üretmenin nispeten hızlı bir yolunu elde etti ve ekibin organizmanın tarihi hakkındaki ayrıntılı çalışması gösteriyor ki bu transfer Permiyan yok oluşunun sonlarında gerçekleşti (daha önceki çalışmalara göre bu olayın tarihi son 400 milyon yılda bir yerde olarak belirtilmişti).

Doğru koşullar sağlandığında, bu genetik kazanım mikrobun büyük bir büyüme atağı geçirmesine, okyanus birikintilerindeki organik karbon rezervini hızla harcayabilmesine zemin hazırlıyor. Ancak yapbozun son bir parçası daha var:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu organizmalar, kendilerini destekleyecek doğru minerallerle yeteri kadar beslenmese, o kadar olağanüstü şekilde çoğalamazdı. Bu mikrop için konuşursak, kısıtlayıcı besin, Çin'deki birikintilerin yeni analiz sonuçlarına göre Sibirya patlamalarından (dünyanın en geniş nikel yataklarının oluşmasını sağladığı bilinen) sonra çarpıcı şekilde artan nikel. Methanosarcina'nın büyüme patlaması yaşamasını sağlayan buydu.

Metan patlamasıyla şu anki küresel iklim değişikliğinde beklenene benzer sonuçlar oluştu: sıcaklıklarda ani ve büyük artışlar ve okyanuslarda asit oranı artışı. Permiyan yok oluşunun sonunda da, bu tip kabukluların asitli sularda yaşayamayacakları gözlemiyle paralel olarak hemen hemen tüm kabuklu deniz canlıları yeryüzünden silindi. Rothman şöyle diyor:

Bunun çoğu karbon izotop analizinde yatıyor, jeolojik belgelerin bu kısmı fevkalade güçlü ve açık. Eğer bu kadar sıra dışı bir işaret olmasaydı, diğer olasılıkları elemek daha zor olurdu.

Aynı zamanda MIT Lorenz Merkezinin yöneticisi de olan Rothman, bu antik tükenişte gerçekten ne olduğunu kanıtlayacak tek bir kanıt dizisi olmasa da bütün bunların toplam etkisinin, herhangi birinin tek tek etkisinden çok daha büyük olduğunu söylüyor. Sözlerini şöyle bitiriyor:

Bunlar, sorumlunun gerçekten mikroplar olduğunu kesinlikle kanıtlıyor olmasa da, bazı alternatif teorileri eliyor. Vakayı sağlam ve tutarlı hale getiriyor.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2021 01:15:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2166

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Şempanze
Factchecking
Psikiyatri
Irk
Evrimsel Biyoloji
Diyet
Covid-19
Koaservat
Santigrat Derece
Hayvan Davranışları
İletişim
Pandemi
Doğru
Ölümden Sonra Yaşam
Kedigiller
Deprem
Samanyolu Galaksisi
Hamilelik
Meteor
Moleküler Biyoloji
Böcekler
Genler
Cinsiyet Araştırmaları
Atom
Bilişsel
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın