Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Çam kese böceği (Thaumetopoea pityocampa)

Çam kese böceği (Thaumetopoea pityocampa)
Çam kese böceği (Thaumetopoea pityocampa) tırtıl evresi
Gökhan Eren
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Akdeniz havzasında bulunan ülkelerde en önemli çam zararlılarından biri olarak bilinen Çam kese böceği (Thaumetopea pityocampa) adlı güve türünü 19 Nisan 2019 tarihinde Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kurupelit kampüsünde gözlemledik.

Tanım ve Genel Bilgiler

Erişkin bireylerin kanatları kül renginde olup, ön kanatları üzerinde enine zikzaklı çizgiler vardır. Kanat altı beyaz renktedir ve uçlarında gri lekeler vardır. Dişi bireylerin kanat açıklığı yaklaşık 36-49 mm, erkek bireylerin ise yaklaşık 31-39 mm'dir. Tırtıl (larva) aşamaları yaklaşık 40 mm uzunluğundadır. İntegument (gövdeyi dıştan saran koruyucu örtü) rengi güvenin bulunduğu yere bağlı olarak değişir, ancak genel olarak, soğuk bölgelerde daha koyu renktedir ve donuk mavimsi griden siyaha kadar değişmektedir. Genel olarak yanal kıllar gümüşi beyaz renkte, sırt (dorsal) kılları ise sarı, turuncu veya kahverengi tonlardadır.

Çam kese böceği (Thaumetopoea pityocampa) tırtıllarının oluşturduğu konvoyun bir bölümü, Samsun.
Çam kese böceği (Thaumetopoea pityocampa) tırtıllarının oluşturduğu konvoyun bir bölümü, Samsun.
Gökhan Eren

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Çam kese böceği (Thaumetopea pityocampa), Thaumetopoeidae ailesine ait bir türdür. Yapılan son moleküler çalışmalar Türkiye'de Kuzey Ege ve Trakya’da dağılım gösteren Thaumetopoea pityocampa; Akdeniz, Ege ve Karadeniz'de dağılım gösteren Thaumetopoea wilkinson olmak üzere iki adet çam kese böceği türü olduğunu göstermiştir.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Küresel ölçekte Avrupa, Asya, Afrika ve Kuzey Amerika dağılımlı olan bu tür Türkiye'de Akdeniz, Ege, Marmara ile Karadeniz Bölgesi sahil kesimi ve Orta Anadolu’nun güneye bakan kesimlerinde dağılım göstermektedir. Özellikle kızılçam ormanlarında, zaman zaman da sedir ve karaçam gibi diğer ibreli ormanlarda tırtıl (larva) dönemlerinde bulundukları ağaçların ibrelerini yiyerek zarara neden olurlar.

Çam kese tırtılı (Thaumetopoea pityocampa) konvoyu.
Umut Durmuş

Davranış ve Etoloji

Çam kese böceği (Thaumetopea pityocampa) tırtılları, çam ağaçlarının ibrelerine zarar vererek ağaçların büyümelerini yavaşlatırlar. Diğer birçok eklembacaklı gibi tırtıllarının allerjen etkisi insanlarda ve diğer memelilerde sağlık sorunlarına neden olabilir.

Çam kese böceği (Thaumetopea pityocampa) tırtıllarının konvoy davranışlarına ibreli ağaçların olduğu alanlarda karşılaşırız. Tırtıllar salgıladıkları feromon sayesinde iz bırakarak uzun bir konvoy oluştururlar (bu konvoydaki tırtıl sayisi 140-150 arasındaydı). Bu konvoy davranışı sayesinde besin kaynaklarına birlikte ulaşırlar ve kaybolmadan da yuvalarına dönerek hayatta kalma şanslarını arttırırlar. Ayrıca, eski izler ile yeni izleri birbirinden ayırt edebilen tırtıllar yanlış izlerin peşine de düşmezler.

Çam kese böceği (Thaumetopea pityocampa) tırtılı, Samsun.
Çam kese böceği (Thaumetopea pityocampa) tırtılı, Samsun.
Gökhan Eren

Diyet ve Metabolizma

Tırtıllar kızılçam, karaçam, sedir gibi ağaçların ibrelerini yiyerek beslenirler. Erişkin bireyler diğer kelebek ve güve türleri gibi çiçek özü ve nektar ile beslenir.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Çam kese böceğine karşı mekanik, kimyasal ve biyolojik olarak çeşitli şekillerde mücadele edilmektedir.

Mekanik mücadele: Keseleri ağaç üzerinden kesip toplayarak yakma, yumurta koçanlarını toplamak suretiyle yok etmek, krizalitlerini topraktan çıkarıp toplayarak yok etmek

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kimyasal mücadele: Tırtıllara karşı çeşitli kimyasallar uygulanarak yapılır ancak kimyasal mücadelenin en büyük dezavantajı çoğu zaman yararlı böceklerin de ölmesine neden olmasıdır.

Biyolojik mücadele: Bu yöntemde virüs, bakteri, mantar, parazit eklembacaklılar, örümcek, kuş gibi canlılar kullanılarak tırtılların popülasyonları azalt­ılarak ya da baskı altında tutularak mücadele edilir.

Etimoloji

Thaumetopoea pityocampa, hem Türkçe hem de diğer dillerde, neden olduğu zararlar göz önünde bulundurularak adlandırılmıştır. Türkçe'de Çam kese böceği/güvesi olarak bilinirken İngilizce'de The pine processionary olarak adlandırılmıştır.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Umut Verici! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/07/2020 01:34:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7771

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Uçuş
İlaç
Bilim İnsanları
Dinozorlar
Doğal Seçilim
Robot
Kuyruksuz Maymun
Salgın
Köpekler
Şüphecilik
Ay Ve Dünya
Sinir Sistemi
Davranış
Evrimsel Antropoloji
Çocuk
Zooloji
Covıd-19
Genetik Müdahale
Galaksi
Müzik
Astronomi
Maskeler
Enfeksiyon
Endokrin Sistemi
Böcekler
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilgisayar programcıları ile Evren yarış halindedir. İlki, aptalların bile kullanabileceği yazılımlar peşindedir. İkincisi ise daha çok aptal üretmek peşindedir. Görünen o ki Evren bu yarışı kazanmakta...”
Rick Cook
Geri Bildirim Gönder