Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Tanrı var mı ? (kendimle tartışma)

4 dakika
19
Tanrı var mı ? (kendimle tartışma)
  • Blog Yazısı
Blog Yazısı
Tüm Reklamları Kapat

Merhaba arkadaşlar.

Son zamanlarda Evren, Tanrı ve ölümden sonrası hakkında fazlasıyla düşünmeye başladım.

İşin içinden çıkamadığımı fark edince hem kendi düşüncelerime biraz netlik kazandırmak hem de siz değerli okurların fikirlerini duymak için bu metni yazmak istedim.

Tüm Reklamları Kapat

Beni daha iyi anlayabilmeniz için, içimde tartışmaya neden olan kimlik yanımdan biraz bahsetmek istiyorum.

Müslüman bir ülkede büyümüş ve tarih, felsefe, mitoloji gibi konulara tutkuyla bağlı biri olarak; peygamberler, sahabeler, melekler, âlimler, evliyalar gibi konularda, dinlediğimde beni yürekten etkileyen birçok hikâye duydum.

Öte yandan bilime de fazlasıyla bağlı yetiştim. Hatta bu bağlılığı öyle abarttım ki, bir noktadan sonra duyguların bile matematiğini yapar hâle geldim.

Tam da bu yüzden, içimdeki iki zıt yön uzun süredir galibi olmayan bir savaş veriyor.

Tüm Reklamları Kapat

Aklım, her şeyin bir sonu olduğunu ve bu yüzden ölümden sonra sonsuz bir yaşamın mümkün görünmediğini söylüyor.

Kalbim ise yok olma fikrini kaldıramadığından, mutlaka bir yaratıcının olması gerektiğini; aksi hâlde yaşadığımız her şeyin boşuna olacağını fısıldıyor.

Şu anki benliğimde, bu sorulara kesin bir yanıt bulamayacağımı bildiğim için benim gibi düşünmüş bilim insanlarını ve din âlimlerini araştırmaya başladım.

Bunların arasında beni en çok etkileyen şüphesiz Charles Darwin oldu. Çünkü yaşadığı içsel çatışma benimkine çok benziyordu. Hatta kendime ait sandığım bazı düşünceleri, benden yaklaşık 170 yıl önce onun dile getirdiğini öğrenince şaşırdım. Bu metinde o sözlerden birine yer vermek istiyorum:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

(1870, mektup)

“Doğadaki düzen insanı bir tasarımcı olduğuna inandırıyor.

Fakat akıl yürüttüğümde bunun zorunlu olmadığını görüyorum.

Bu gerilim beni zihnen yıpratıyor.”

Üstelik bu sözler, kuantum mekaniğinin keşfinden yaklaşık 30 yıl öncesine ait.

Peki bu ne demek?

Tüm Reklamları Kapat

Einstein’ın ünlü “Tanrı zar atmaz” sözü, hepinizin bildiği gibi bilimin en meşhur cümlelerinden biridir.

Fakat bugünkü bilim bize, Einstein’ın bu konuda yanıldığını ve evrenin mutlak bir düzene sahip olmadığını gösteriyor.

(Konu uzun olduğundan burada detaya girmeyeceğim; istek olursa buna özel ayrı bir metin yazabilirim.)

Tüm Reklamları Kapat

Bir diğer neden ise evrenin büyüklüğü ve bizim küçüklüğümüz.

Birçok insan için bu, Tanrı’nın kudretinin bir göstergesidir; ama bana evrenin sandığımızdan çok daha rastgele olma ihtimalini düşündürüyor.

Çünkü kuantum mekaniğine göre evren, mikro ölçekte rastgelelik içerirken makro ölçekte düzene benzer bir yapı sergiliyor.

Bence bunun bir sebebi, bizim makro ölçeği gözlemleyecek büyüklükte olmamamız.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
"Don’t Panic": Otostopçunun Galaksi Rehberi T-Shirt

Büyük resme bak… ve panik yapma!
“Don’t Panic” tişörtü, evrenin karmaşasına karşı sade bir öğüt sunuyor: Sakin ol. Douglas Adams’ın izinden giden bu tasarım, bilimkurgu tutkunları ve evrensel düşünmeyi sevenler için sembolik bir parça. Minimal ama anlam dolu tasarımı, %100 pamuklu konforlu kumaşla buluşuyor; kaliteli baskısıyla uzun süre seninle kalıyor. Kafa karışıklığına karşı evrensel çözüm arıyorsan, bu tişört senin için üretildi.

Bilgiler ve Uyarılar:

  1. Renk Bilgileri: Tişört beyaz ve siyah olarak üretilebilmektedir.
  2. Beden Bilgileri: Stokta kalan ürünlerimiz arasından dilediğiniz bedeni seçebilirsiniz. Tişörtlerle ilgili beden bilgisi almak ve ölçüleri öğrenmek için buraya tıklayınız.
  3. Cinsiyet Bilgileri: Bu ürünümüz unisex üretilmektedir ve her cinsiyete uygundur.
  4. Kargo Bilgileri: Bu ürün sipariş alındıktan sonraki 2 iş günü içinde postalanacaktır. Kargo yöntemimiz hakkında daha fazla bilgiyi buradan alabilirsiniz.
  5. Kumaş Bilgileri: Bu ürün %100 pamuktur.
  6. Yıkama/Ütü Bilgileri: Tişörtler üzerindeki görsellerin korunması için tişörtlerin ters yüz edilerek yıkanması ve ütülenmesi tavsiye edilir. Siyah tişörtlerin en fazla 30 derecede yıkanması gerekmektedir.
  7. İade/Değişiklik Bilgileri: Lütfen sipariş vermeden önce iade ve ürün değişikliği ile ilgili bilgilendirmemizi okuyunuz.
Devamını Göster
₺600.00

Evren’in tamamını düşündüğümüzde, Güneş Sistemi bile “mikro” kalan bir ölçek hâline geliyor.

Bu durumda evrenin aslında rastgele olma ihtimali zihnimi meşgul ediyor.

Bilimsel kısmı bir kenara bırakıp, Tanrı’nın var olduğuna neden inandığıma gelirsem…

Benim için Tanrı’ya inanmak bir tercihten çok bir zorunluluk.

Çünkü Tanrı olmadan hiçbir şeyin bir anlamı olmaz (en azından benim için).

Tanrı olmadan iyi ya da kötü de olmaz.

Bunu bugün anlamak zor, çünkü dünyada bir düzen var.

Ama yüzlerce yıl öncesine gidip, hiçbir devletin, hukukun, sistemin olmadığı bir dünyayı düşünün.

Güçlünün güçsüzü ezdiği ve bunun bedelini asla ödemediği bir dünya…

Böyle bir yerde kimin haklı olduğunun bir önemi kaldığı gibi “iyi” ve “kötü” de anlamını yitiriyor, değil mi?

Tüm Reklamları Kapat

Gelelim bir diğer nedene…

Kimsesi olmayan biri olduğunuzu düşünün. Zora düştüğünüzde, hastalandığınızda, karanlığa gömüldüğünüzde… Dua edip yardım isteyebileceğiniz bir yaratıcıya inanmak, insan için güçlü bir dayanak noktasıdır.

Biliyorsunuz ki kimseniz olmasa bile yalnız değilsiniz.

Dünyaya çok kötü şartlarda gelmiş ve bu şartları hiç değiştirememiş birini düşünün.

Tüm Reklamları Kapat

Eğer Tanrı yoksa, böyle birinin yaşamak için tutunacağı ne kalır?

Darwin’in başka bir sözünü daha anmak istiyorum:

(1860, Asa Gray mektubu)

“Doğada bu kadar acı ve israf varken iyiliksever bir Tanrı fikrine nasıl tutunabilirim?”

Tüm Reklamları Kapat

Evet, Tanrı kötülüğü tamamen engellemiyor.

Evet, bazen savunmasız bir çocuğa yapılan zulüm, birçoğumuzun “iyiliksever Tanrı” fikrini zorlaştırıyor.

Ben bu konuyu içimde açıklamak için “belgeselci metaforunu” kullanıyorum:

Bir belgeselci düşünün.

Tüm Reklamları Kapat

Yeni doğmuş bir ceylanı aslanın hedef aldığını görürüz.

Ekranın başında “keşke kurtarsa” deriz.

Belgeselci ise hiçbir şey yapmaz. Bu, o ceylanı sevmediği için değildir.

Tam tersine, günlerini onun yanında geçiren o kişi, o ceylana bizden çok daha büyük bir sevgi besleyebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Ama yine de müdahale etmez — çünkü doğanın kendi akışı vardır.

Tanrı’nın kötülüklere müdahale etmemesine dair bazı dindar insanlar şöyle der:

“Çocuk günahsız olarak gitti” ya da “Belki büyüse kötü biri olacaktı.”

Ben bu açıklamalara pek katılmıyorum.

Tüm Reklamları Kapat

Benim bakışım biraz daha farklı:

Kötülük yapmaya niyetlenen bir caninin, bunu yapamadan ölmesini düşünün.

Bu durumda Tanrı, o kişiyi büyük bir günahın yükünden kurtarmış olmaz mı?

Unutmayalım: İnsan günah işler.

Tüm Reklamları Kapat

Eğer Tanrı tüm büyük günahları engelleseydi, bu dünyadaki sınavın bir anlamı kalmazdı.

Konu birçok yere uzandı ama içimde hissettiklerimin temeli bunlar.

Umarım okuyanlara bir şey katabilmiştir.

Emek verip okuyan herkese teşekkür ederim. <3

Tüm Reklamları Kapat

Not: Kalbim ve aklım arasındaki savaşın bir kazananı hâlâ yok.

Fakat dinler inanç meselesidir, apaçık ortada olan şeylere “inanmaya” gerek yoktur.

(Örneğin bir parayı havaya attığınızda yere düşeceğine “inanmazsınız”, bunu bilirsiniz.)

Ben de bu yüzden, yeri ve göğü yaratan Rabbime iman etmeyi seçtim.

Okundu Olarak İşaretle
3
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Raporla
Mantık Hatası Bildir
Yukarı Zıpla
Bu Blog Yazısı Sana Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/02/2026 09:44:56 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/21867

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Gündem
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Size Özel
Makaleler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Geçmiş ve Notlar
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
İşaretle
Göz Attım
Site Ayarları

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.

[Site ayalarına git...]
Bu Yazıdaki Hareketleri
Daha Fazla göster
Tüm Okuma Geçmişin
Daha Fazla göster
0/10000
Kaydet
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close