Schopenhauer'un Felsefesinin Eleştirisi

Kadınlar Hakkındaki Fikirleri

Schopenhauer’un “Aşkın Metafiziği” kitabındaki kadın düşmanı fikirleri çok şaşırtıcıdır. Fakat şunu düşündüm Schopenhauer gibi bir adamı bu denli kadın düşmanı yapacak şey ne olabilirdi? Biyografisini okurken buna cevap buldum. Annesi Johanna Schopenhauer daima kötü bir anneydi. Arthur’a sevgisini pek göstermezdi. İyi bir eş olduğu da söylenemezdi, Heinrich Floris (Arthur’un babası) ile parası için evlenmişti onu pek sevmiyordu, âşık da değildi. Hatta Heinrich Floris hastalığından dolayı tekerlekli sandalyeye mahkum olduğunda Johanna onunla ilgilenmek yerine parti veriyor adeta Heinrich Floris’i hiç önemsemiyor ve ölüme terk ediyordu. Schopenhauer önce annesinden tiksindi daha sonra da kadınların tümünden.

Tabi ki Schopenhauer’un bir sebebi olsa bile bu fikirlerinin doğru olduğunu göstermez. Schopenhauer kadın ve erkeklerin eşit haklara sahip olmaması gerektiğini düşünür. Ve bunu desteklediğini düşünerek kadın ve erkeğin yaradılışının birbirinden farklı olduğunu söyler. Fakat eşit haklara sahip olmak ile eşit yaratılışta olmak aynı şey değildir. Kadınlar ve erkekler aynı türün mensuplarıdırlar ve bu aynı haklara sahip olmaları gerektiğini gösterir. Tabi ki eşit durumda değiliz zaten tamamen eşit olsaydık kadın ve erkek diye ayırmaya gerek kalmazdı. Ama cinsiyetleri ayıran farklılıklar eşit haklara sahip olmamıza engel değildir. Ayrıca Schopenhauer kadınların, erkeklerin işlerini yapmamalarını gerektiğini düşünür. Schopenhauer’a göre kadınlar ya bir ev hanımı olmalı ya da ev hanımı olmayı umut eden genç kızlar olmalı. Fakat bu kadınlar Schopenhauer’un önerdiği hayatı yaşasalar belki de aralarından çıkacak dehalar sırf bu nedenle bilime katkı sağlayamamış olacak ve bilimin ilerleme hızı dolaylı olarak yavaşlamış olacak. Bu nedenle ben Schopenhauer’un bu fikirlerini yanlış buluyorum. Elbette doğru olduğu bazı noktalar vardır. Örneğin

Dişi karınca çiftleştikten sonra üreme amaçları için artık gereksiz, hatta tehlikeli olan kanatlarını kaybeder, bir kadın da bir veya iki çocuk doğurduktan sonra güzelliğinin büyük bölümünü kaybeder ve muhtemelen aynı sebeplerden ötürü.

der. Ve bu çok doğrudur. Gerçekten de dişi arılardaki gibi kadınlar da üreme amaçlı olan güzelliğini üredikten sonra kaybeder. Ama bu durum sadece kadınlarda böyle değildir erkeklerde de aynı şeyler olur.

İntihar Hakkındaki Fikirleri

Arthur sürekli intiharı öven ve intiharı suç olarak görenlere kızan bir insandı. Hatta “Hayatın Anlamı” isimli yapıtında diyor ki:

Eski zamanların kahramanlarının ve bilge adamlarının çoğu, hayatlarını kendi özgür iradeleriyle sona erdirmişlerdir.

Tabi Schopenhauer’un intiharı övmesinin de altında yatan bir sebep var. Ve yine biyografisinden öğrendim ki.

Babası Heinrich Floris intihar ederek ölmüştü, Arthur da babasına gerçekten çok bağlı bir insandı ve benim yorumum şöyledir: Bence Arthur babasının intiharı sebebiyle intiharı çok öven bir insan haline geldi. Çünkü babasına çok bağlı bir insandı ve onun yaptığı şeyin yanlış olduğunu düşünmek bile istemedi.

Tek Eşlilik Hakkındaki Fikirleri

Schopenhauer'e göre insanlar çok eşli olmalıdır, ancak sadece erkeklerin birden fazla eşi olabileceğini savunuyor. Bir erkeğin çok eşi olması sonucunda daha fazla bekar kadının evlenip daha ahlaki bir yaşam tarzı bulabileceğini savunuyor. Schopenhauer'e göre, tek eşli ülkelerde daha fazla ahlaksızlık vardır çünkü tek eşlilik yüzünden daha az kadın evlenir ve evlenemeyenler geçimlerini sağlamak için ahlaksız işler yapmak zorunda kalır. Hatta çok övdüğü İngiltere'yi çok eşliliğin yasaklanması nedeniyle eleştirmiştir.

Tek eşlilik doğal olmasa da ve bir süre sonra beraberinde mutsuzluk ve depresyon getirse de Schopenhauer'un çok eşlilik fikri doğru değildir. Bence çok eşlilik hem erkek hem de kadın için olmalıdır. Yani hem erkeğin birden fazla eşi olmalı hem de kadının birden fazla eşi olmalıdır. Doğal olan yapılmak isteniyorsa bu yapılmalıdır. Tabi her zaman doğal olan doğrudur diye bir kural yoktur. Bazı durumlarda kurmuş olduğumuz yapay düzen doğal olana nispetle daha iyi çalışmaktadır. Biz Homo Sapiensler biyolojik olarak çok eşli, sosyal olarak tek eşli hayvanlarız.