Otizm İnsan Evriminin Sonraki Basamağı Mıdır?

Evrim, mutasyon, hastalık. Bu olgular morfolojik gözle bakıldığında, kolay ayırt edilemeyebilir. Öncelikle şuna değinelim evrim nedir;

Evrim, türlerin zaman içindeki genetik değişim ve çeşitlenme sürecidir. Doğal seçilim, çevresel baskılara uyum sağlayan bireylerin hayatta kalmasını ve genlerini aktarmasını yönlendirir, bu da türlerin evrimleşmesine yol açar. Evrim, bilimsel bir kuramdır ve canlıların çeşitliliği ve uyumunu açıklamak için kullanılır.

Evrim bilimsel bir gerçektir, ve aksi kanıtlanılana kadar gerçek kalacaktır, halihazırdaki bilimsel algımıza bakacak olursak bu pek mümkün görünmüyor. Şu ana kadar okuduğum hiç bir kutsal metin evrimi reddetmemektedir, yaratılış ve evrim birbiri ile çelişmemekle birlikte, yaratılış bilimin konusu değildir, bilim yaratılış hakkında yorum yapamaz. Yani evrimi kabul etmek sizi kafir yapmaz aksine reddetmek sizi cahil ve gerizekalı yapar.

Bugün değineceğimiz konu Otizm Spektrum Bozukluğu evrimin sonraki aşaması mıdır, yoksa bir hastalık mıdır? Bir durumun hastalık olarak kabul edilmesi için bir organizmanın normal sağlıklı durumundan saparak, vücut ya da mental fonksiyonlarının bozulduğu bir durumu ifade eder. Bu durum, genellikle belirgin belirtiler ve semptomlarla ortaya çıkar ve birçok farklı nedenle oluşabilir. Enfeksiyonlar, genetik faktörler, çevresel etkiler, beslenme, yaşam tarzı gibi çeşitli etmenler hastalıklara neden olabilir. Bu tanıma göre Otizm bir hastalık değil bir anomalidir. Hem psikiyarti biliminin hem de dünya sağlık örgütü Otizm Spektrum Bozukluğunu bir hastalık değil bir bozukluk olarak kabul eder, aynı zamanda bu anomaliye tahsis edilen ismin de açıkladığı şekilde bir hastalık değildir.

Evrim hakkında konuşurken türün yavru bireylerine odaklanmak tamamen yanlış bir bakış açısı olacaktır ve maalesef ki otizm araştırmalarının neredeyse %98’lik dilimi otizmli çocukları konu alır.[1]

Peki yetişkin otizmli ya da otistik bireylerin ortak özellikleri nedir?[2]

• Başkalarının hislerini, duygularını, ve düşüncelerini algılamakta güçlük ya da bu yetenğin tamamen var olmaması.

• Sosyal durumlar içinde yoğun kaygı.

• İlişki kurmakta(dostani ya da romantik) güçlük ya da izole kalmayı tercih etmek.

• İstem dışı, patavatsız, kaba, ukala ya da kaba görünmek.

• Duygularını ifade etmekte güçlük.

• Mecazı, iğnelemeyi algılamakta güçlük, ya da her önermeyi gerçek anlamı ile kabul etmek.

Not: Algılamakta güçlük çekilse dahi mecazi cümleler kurmakta ya da iğneleme yapmakta güçlük çekmeleri çok olası değildir.

• Rutini ve düzeni sevmeleri

Daha seyrek ortak özellikleri[2]

• Sosyal ve toplumsal kuralları algılamakta güçlük

• Göz temasından kaçınma

• Diğer insanların kişisel sınırlarını algılamakta güçlük ya da bilinçli bir şekilde onları aşmak.

• Ufak detayları, paternleri algılamakta üstün yetenek

• Bazı konulara, aktivitelere yüksek ilgi

• Detaylı planlamaktan hoşlanma

Bazı şartlar altında görünen ortak özellikler[2]

• Otizmin belirtilerini gizlemeyi öğrenmek

• Sessiz kalmak ve hislerini gizlemek

Agora Bilim Pazarı

''Göbeklitepe'' Kupa

Tarihin sıfır noktası masanıza konuk oluyor. İnsanlık mirasının en gizemli tapınağını yudum yudum keşfedin. ☕ Kadim Bir Lezzet: Tarihi bir mola için kupanızı Evolution Blend ile taçlandırın.

Devamını Göster

₺350,00

Satın Al Tüm Ürünler

• Sosyal durumlara karşı üstün yetenek

• Düzenli aktivitelerinin az olması ya da olmaması

• Konfor alanının dışına çıkamama[3]

• Kendine has kelimeler icat etme.

• Sessiz alanlarda ses çıkarma istemi.

• Takım çalışması yerine bireyselliği tercih etmek ya da takımın demir yumruğu olma çabaları.

• Tekrar edici sakarlık

(Not: Bununla birlikte güçlü refleksler geliştirlmiş olabilir)

• Geç yaşlarda yeni motor fonksiyonları geliştirmek.

• Bilişsel konularda üstünlük

(Genellikle fen bilimleri, mühendislik, yazılım geliştirme, botanik, muhasebe, bilgi işlem, laborant ya da laboratuvar teknisyeni gibi alanlara yatkınlık görülmüştür[4])

Genel özelliklerine bakarsak bu anomalinin oldukça fazla olumsuz özellikle gelmesine yanısıra bu olumsuzluklara değecek üstün özelliklerle birlikte gelebilmektedir. Toplumda yer edinmiş otistik insanlar örneğin; Bill Gates, Elon Musk, Steve Jobs, Magnus Carlsen ya da ülkemizden bir örnek ile Celal Şengör. Ya da kanıtlanamayacak olsa da ciddi bir şekilde desteklenen; Albert Einstein, Sir İsaac Newton, Nicola Tesla ve Charles Darwin gibi örnekler mevcut olmakla birlikte bilişsel alanlarda yerini almış bireylerin dışında. Tartışmaya açık bir şekilde dünyanın şu ana kadar gördüğü en iyi futbolcusu Leonel Messinin de otistik olduğu bilinmektedir. Hangisinin daha iyi bir futbolcu olduğu tartışma konusu olsa dahi rakibi Cristiano Ronaldo’nun antreman rutinini incelediğimizde, Messinin bilişsel üstünlüğünü fiziksel bir sahaya taşıması ve Ronaldo gibi bir aygır ile mücadele edebilmesi dahi takdire şayan bir başarıdır. Çünkü Messi bırakın Ronaldoyu ortalama bir futbolcuya kıyasla fiziksel olarak zayıf ve tabiri caizse güçten yoksun biridir. Messiyi üstün kılan ve Messi mi Ronaldo mu tartışmasının var olmasını sağlayan yegane şey messinin saha zekası ya da başka bir değişle playground IQ’sudur. Ve şu bilgiyi de işleyecek olursak, Ronaldo’nun bu denli çalışması ve gelişmesini sağlayan şey Messi ile rekabet etme isteğidir, ister Messiyi ister Ronaldo’yu gelmiş geçmiş en iyi futbolcu olarak kabul edin çıkacağınız sonuç gelmiş geçmiş en iyi futbolcunun ya direkt olarak ya da dolaylı olarak otizm sayesinde futbol’a kazandırılmış olduğudur.

Örnekleri incelediğimizde, otistik bireyler genel ölçüde bulunduklara alana büyük yenilikler getirmesi, alışılmamış methodlar icat edip bu metodları yeni normale dönüştürmesi Homo Sapien kuzenlerine kıyasla üstün olduklarını kanıtlar nitelikltedir. Tamam tamam Homo Sapien dışı bir tür olduklarını iddia etmek henüz doğru değil belki makalenin sonunda doğru kabul edebiliriz.

Peki örnekler standart sapma dışına çıkmış örnekler mi yoksa Otistik bireylerin çoğunluğu üstün yetenekler, yeni bakış açıları gösterir mi? Emily Sohn tarafından 2020 yılında yayınlanmış bir makalede belirtilmektedir ki makalede konu alan Otizm tanılı çocukların neredeyse %67’si aynı zamanda Zeka geriliği tanısı almıştır[5]. Fakat 1997 yılında

Nilamadhab Kar, Rakesh Khanna, ve Gopal Chandra Kar oran çok daha yüksek olup çoğu bireyi düzgün testlere dahi sokamamışlardır[6]. Zaman ilerledikçe oranın yüksek bir şekilde düşmesi, özellikle kısa bir zamanda düşmesi, psikiyatrik, norölojik bozukluklara karşı toplum bilincinin artması ve otistik çocuklara doğru bir şekilde yaklaşılmış olması ile ilişkilendirilebilir. Zaman belki de yüksek çoğunluğu üstün bilişsel yetenekler gösteren otistik bireyler gösterecektir. Belki de otizm araştırmalarının %98’lik bir kısmının yavru bireyler ya da toplumsal tabirle çocuklar üzerinde yapılması toplum ve otistik bireylerin geleceği için çok büyük bir adımdır. Çocuk yetiştirmekte yanlış yaklaşımın çocuğun potansiyeline ulaşmasını zorlaştırmasını belki de potansiyeline ulaşmayı bırakın kendine yetemeyecek bir birey olma ihtimalini oldukça güçlendirmektedir. Bu otizmli çocuklar için bir istisna değildir, bir çocuğun otistik olduğundan dolayı zeka geriliğine sahip olduğunu varsaymak bunu böyle kabul etmek, hem gaddarlık, hem düpedüz gerizekalılıktır. Unutmamak gerekir ki, taş ne olursa olsun düzgün işlenmediği taktirde genel ölçdüde değersizdir.

Otizmin türleri nelerdir? Otizm Spektrum Bozukluğu belli bir bozukluk değil adından da anlaşılacağı üzere bir spektrumdur. Yetkin mecralarca kabul edilen 3 kolu vardır ve bu kolların alt kolları olduğu hakkında tartışmalar mevcuttur. Bu kollar; Otizm, Asperger Sendromu ya da yeni adıyla 1. evre Otizm, ve Atipik bozukluktur. Daha önceden burada isim vererek bahsettiğimiz tüm bireyler Asperger sendromu tanılı ya da Asperger sendromu şüphesi olan insanlardır. Asperger sendromu 2013 yılından beri tıp otoriteleri tarafından ayrı bir bozukluk değil Otizme dahil edilmiş şekilde kabul edilir. Fakat bu tanı en azından isim olarak hala varlığını sürdürmektedir. Belki de ismin Nazi bağlantıları olan bir doktordan gelmesi rahatsızlık verdiği için olabilir. Güncel isminden de anlaşılabileceği üzere Otizm Spektrum Bozukluğu içindeki diğer bozukluklara ya da benim tabir etmeyi tercih ettiğim haliyle Anomalilere kıyasla daha hafifdir, ve 1. evre Otizmli bireylerin toplumda güçlü bir yer elde etme olasılığı hem istatistiki olarak hem de varsayımsal olarak çok daha güçlüdür.

Peki toplumdaki oranı nedir? Buna dair en eski verileri 1970 yılında bulabilmekteyiz.1970 Yılında oran 2500 çocukta 1 iken 1999 yılında 500 çocukta 1 2000 yılında bu oran 250 çocukda 1 2020 yılında 54 çocukta 1 2021 yılında 44 çocukta 1 olarak açıklanmıştır. Bunun nedeni belki de psikiyatrik farklılıkların anomali bozukluk ya da hastalık. Toplum tarafından doktor desteği olmadan, “deli”, “gerizekalı”, “manyak” şeklinde kalıplandırma durumunun yok olmasa bile aşırı derecede azalması olarak açıklanabilir. Peki otizm genetik midir? Genetik testler ile bir kişisinin otistik olduğunu tespit etmek mümkün olmasa dahi 100 kadar gen otizm ile ilişkilendirilmiştir.[8] Aynı zamanda otizmin kalıtımsal olduğunu yani sonraki nesile geçtiği bilinmektedir.[9] Bu da evrimin sonraki aşaması olduğunu iddia etmek istiyorsak. Otistik bireylerin doğal seçilimde yenilmediğini hatta üstün olduğu gerekçesiyle seçildiğini, bu nedenle oranın artmasını evrimin sonraki basamağı olduğunu desteklemek için kullanılabilir. Temelinde kromonozal bir mutasyondan geldiği düşünülen bu anomalinin evrimin sonraki basamağı olduğunu iddia etmek radikal bir çıkarım olmayacaktır, ki bunu demişken lütfen down sendromu ile bağdaştırmayın lütfen down sendromu ile her hangi bir ilişkisi görülmemiştir. O da otizm gibi toplum tarafından yanlış anlaşılmış haksız bir şekilde zeka geriliği ile bağdaştırılmış olsa da otizmin aksine tartışmaya kapalı olacak şekilde bir hastllıktır. Fakat yine otizm gibi zeki ve özellikle doğru yaklaşımla kendine yetecek down sendromlu bireyler çıkabilir. Neyse konumuz olan otizmden devam edelim belki başka zaman down sendromuna da değiniriz.

Otizmin insan evriminin sonraki basamağı olması özellikle geçtiğimiz yıllarda popülerlik kazanmış bir fikirdir. Genellikle şaka olan “Otizm belki de insan evriminin sonraki basamağıdır” sözcüğünü internette dolaşırken muhtemelen görmüşsünüzdür. Fakat şunu da hatırlamak lazım; her şaka içinde birazcık gerçeklik barındırır bu yüzden otizm insan evriminin sonraki aşamasıdır şaka şaka böyle salakça bir argüman ile kimseyi ikna etmeye çalışmayacağım. Otistik bireylerin çoğu üstün olduğu konuların farkında olmakla birlikte yine büyük çoğunluğu bu konulardaki üstündüklerini kendilerine ya da topluma büyük avantaj sağlayacak şekilde kullanmaktan çekinmezler. Örnek vermek gerekirse Magnus Carlsen ve Leonel Messi bulundukları alanı bazen birincilik koltuklarını başkasına kaptırsalar bile rekabet ettikleri spor dallarında her zaman dominant kalmayı başarmışlardır. Dünyanın en iyi futbolcusunu Ronaldo olarak kabul etseniz de Messinin kesinlikle bir ağırlığı vardır ya da 2023’de Ding Liren’in dünya satranç şampiyonasını kazanmasına rağmen de facto olarak Magnus Carlsen hala dünya şampiyonu olarak Satranç topluluğunca kabul edilir hatta bu metni yazarken Google’a dünya şampiyonu kim diye aradığımda hala Magnus Carlsen çıkmaktadır. O şampiyonanın Magnus Carslen’in maça çıkmayı reddetmesi ile Ding Liren lehine sonuçlandığını bilmeme rağmen Ding Lirenin ismini bilmiyordum. Bu da bana Magnus Carlsenin ne kadar büyük bir isim olduğunu bir kere daha göstermiş oldu. Genel ölçüde fiziksel dezavantajlarımızı da göz önünde bulundurursak, bizi neandartel kuzenlerimizden üstün kılan şey çok daha üstün olduğunu düşündüğümüz ya da bildiğimiz bilişsel seviyemiz ve toplumsal seviyemizdi, bu şekilde neandartel kuzenlerimizi elemine edip dünya üzerindeki baskın ve tek insan türü olmayı başardık. Elemine ettiğimizi söyledim çünkü tamamını öldürmediğimizi biliyoruz evet katliamlar oldu fakat, kuzenlerimizle evlilikler ya da çifleşmeler gerçekleştiğini de biliyoruz çünkü hala genetiğimizde izleri mevcut. Adam Hunt tarafından yazılan bir yazıda ki kendisi bir evrim araştırmacısıdır Otistik zihinler, belirli alanlarda normal (veya 'nörotipik') düşünme şeklinde gelişmeler gösterir; bu alanlar, ilerleyen insanlık için daha fazlasına ihtiyaç duyduğumuz tam da alanlardır. Bu nedenle, otizmi insan evriminin bir sonraki aşaması olarak değerlendirmeliyiz. Sözleri kullanılmıştır. Paterni incelediğimizde, otistik insanlar özellikle bilişsel yetenekleri bir bilgisayar gibi sonradan geliştirebilmektedir. İhtiyaç duyduğu bir yeteneği kısıtlı zamanda geliştirip, uzmanlaşması şaşırılacak bir şey değil aksine bu bireyler özelinde beklenilen bir şeydir. Yine aynı yazıda bahsedildiği üzere “Yeni nesil flört uygulamaları ve devasa, küresel bir eşleşme pazarının ortaya çıkması, otistik bireylerin partner bulmasını daha zor hale getirebilir.” Bir yapay seçilim nedeniyle partnet bulmanın zorlaşması bu oranı azaltabileceğinden bahsedilmesi, doğal seçilimde üstün olduklarını destekler niteliktedir ki şahsen otistik bireylerin flört uygulamalarında pek şanslı olmadıklarını onaylayabilirim. Fakat daha önceden de bahsettiğimiz gibi sonradan yeni yetenekler edinebilmeleri bu problemi ortadan kaldıracaktır bu yüzden yeni doğacaklarda otizm oranın azalmasını beklemiyorum. Ayrıca aksine analitik düşünebilmeleri onları daha iyi ebeveyn yapacağı için, insanlardaki eş seçimi hakkında bahsederken ebeveynlik yeteneğinden bahsetmek ne kadar doğru olur bilmiyorum fakat, onları daha iyi bir partner yapacağı aşikadır.

Sonuç olarak toparlamamız gerekirse otistik bireyler Homo Sapiens Sapiens yani modern insan dışı bir tür müdür? Kesinlikle hayır, tartışma konusu bile değildir. Çünkü İki bireyi farklı tür yapan özellikler, genellikle biyolojik, davranışsal ve genetik farklılıkları içermelidir. İki bireyi farklı tür yapan bazı temel özellikler şunlar olabilir:

Genetik Farklılıklar:

Genetik Kod: Her tür, kendine özgü genetik kodlara sahiptir. DNA dizilimi, organizmanın türünü belirler. İki tür arasındaki genetik farklılıklar genellikle belirgin ve spesifik olabilir.

Morfolojik Farklılıklar:

Fiziksel Yapı ve Boyut: Organizmaların fiziksel yapıları ve boyutları arasındaki farklar genellikle türleri birbirinden ayırır. Örneğin, bir kedi ile bir köpek arasındaki morfolojik farklılıklar açıkça görülebilir.

Davranışsal Farklılıklar:

İletişim ve Sosyal Davranış: İki tür arasındaki iletişim ve sosyal davranış biçimleri farklılık gösterebilir. Bazı türler sürü halinde yaşarken, diğerleri daha bağımsızdır. İletişim şekilleri de farklı olabilir.

Ekolojik Farklılıklar:

Habitat Tercihi: Farklı türler genellikle farklı habitatlarda yaşar. Bir tür, belirli bir iklim veya coğrafyada daha iyi adapte olmuş olabilir, bu da onu diğerinden ayırır.

Beslenme Alışkanlıkları: Farklı türler genellikle farklı besin kaynaklarına ve beslenme alışkanlıklarına sahiptir. Örneğin, otçullar, etçiller ve hepçiller arasındaki beslenme farklılıkları belirleyici olabilir.

Üreme ve Genetik Aktarım:

Üreme Yöntemleri: Türler arasındaki üreme yöntemleri farklılık gösterebilir. Örneğin, bazı türler yumurta bırakırken, diğerleri doğrudan yavrularını doğurabilir.

Genetik Çeşitlilik: Türler arasındaki genetik çeşitlilik düzeyi de önemli bir farklılık olabilir. Daha fazla genetik çeşitlilik, bir türün adaptasyon yeteneğini artırabilir.

Bunca kuralı söyledikten sonra Otizmli bireyler Homo Sapiens Sapiens dışı bir tür demek ile bir Türk ile bir Yunan farklı türler diyip birine Homo Sapien Turkus diğerine Homo Sapien Helenus demekten farklı olmayacaktır. Otistik bireyler Otistik olmayan bireyler kadar Modern İnsanlardır, ne kadar farklı olurlarsa olsunlar. Ve küresel dünyamızda farklılaşmasını sağlayacak bir izolasyon mümkün değildir. En azından doğal bir biçimde. İkinci sorumuza gelirsek evrimin sonraki aşaması mıdır? Yani otizm insan ırkı için yeni normal mi olacaktır. Şuanlık bu konuda belli bir yargıya varmak için yeterli verimizin olmaması ile birlikte, toplumumuzdan yok olmaları için yeni bir ressam olmayı başaramamış komik bıyıklı bir adam gerekmektedir. Zaman bize değil torunlarımıza gösterecektir. Belki de bir torunumuz tarih ödevini yaparken otizmi tekrar keşfedip e bunlarnormal insan özellikleri diyecektir. Belki de azınlığın sahip olduğu bir anomali olarak kalacaktır. Kişisel olarak ilk ihitmali daha güçlü buluyorum.