James Webb Uzay Teleskobu

Big bang'den yaklaşık 250-350 milyon yıl sonra ilk yıldızlar, gökadalar ve karadeliklerin oluşumuyla beraber kozmik şafak dönemi adı verilen dönem başladı. Kozmik şafak dönemi sırasında oluşan yıldızlar hidrojen ve helyumdan oluştuğu için rahat gözlemleyemiyorduk. Ta ki kızılötesi ışık kullanan JWST(james webb space telescope) yapılana kadar. Webb dünyadan yaklaşık 1.5 milyon km öteye yani ikinci lagrange noktasına yerleştirilen termal gözlem yapan telekoptur. Webb 4 şey için tasarlandı:

1)Evrenin karanlık çağının sonunu incelemek

2)Gökadaların oluşumunu incelemek

3)Yıldızların ve gezegenlerin doğuşunu ve evrimini incelemek

4)Gezegen sistemleri ve yaşam köklerini incelemek

Webb'in en önemli özelliklerinden biri kozmik şafak döneminde ki oluşumları incelemektir.

Şimdi yapısına bakalım:

JWST 6.5 metrelik aynası ile büyük bir göz gibidir ve uzaya gönderilen en büyük teleskoptur. Berilyumdan yapılan ve altınla kaplanılan(yansıtma özelliğini arttırmak için) 18 altıgen parçadan oluşan birincil aynası kızılötesi dalga boylarında yansımayı arttırmaktadır. Altıgen parçaların her biri saç teli kalınlığının 1/10 000 hassasiyetle birbirinden bağımsız hareket edebilir. İkincil aynayı tutan kollar 7,2 metredir. 4 gözlem aygıtı vardır:

1)Yakın kızılötesi kamera=0.6-5 mikron yani hassas görüş sağlar

2)Yakın kızılötesi tayfölçer=Aynı anda 100'e kadar tayfı elde edebilen çok nesneli spektroskopi sağlar.

3)Orta kızılötesi aygıtı görüntüleyicisi=Aralıksız 5-28.5 mikron fotometrik gözlem sağlar

4)İnce kılavuz sensör/Yakın kızılötesi görüntüleyici ve yarıksız spektrograf=Yüksek hassasiyetli astrometri için kullanılır.

Beş katmanlı güneş kalkanı kapton'dan yapılmış ve yüzeyi alüminyum ile kaplanmıştır. Her biri tenis kortu boyutundadır(21x14).Bu sayede teleskobun gölgede kalan tarafı -233 santigrat dereceye kadar soğuyabilir. Orta kızılötesi gözlem yapıldığında ekstra soğutma devreye girer ve -266 santigrat soğuğa ulaşabilir. Sıcak tarafı ise 110-120 santigrat arasındadır. Bu sıcaklıklara ulaşabilmek için sayısız kriyojenik testler geçirdi, çünkü kızılötesi teleskopların doğu çalışabilmesi için yeterli soğukluk gereklidir. Sıcak taraftan bahsedersek, bu tarafta uzay aracı, güç sistemi, güneş panelleri, itki sistemi, haberleşme ve kontrol sistemi vardır. Veriler her gün Space Telescope Science Institute'ye gönderilir.

Gönderimi:

Yapımını Esa(Avrupa Uzay Ajansı) ve CSA(Kanada Uzay Ajansı) desteklemiştir. Esa, ariane 5 roketiyle fırlatılmasından sorumludur. Bu roket birçok kez başarılı uzay görevleri gerçekleştirmiştir. Webb'in geliştirilmesine ilk defa 1996'da başlanılmıştı ve 2005'te gönderileceği söylendi. Ama teleskobun tamamı absürd bir şekilde katlanabildiği için görev her zaman ertelendi. Ve sonunda bize muhteşem görüntüler sağlayan o teleskop 25 Aralık 2021 tarihinde dünyadan ayrıldı.