EGO PSİKOLOJİSİ VE SAVUNMA MEKANİZMALARINA BAKIŞ

3dk
EGO PSİKOLOJİSİ VE SAVUNMA MEKANİZMALARINA BAKIŞ
  • Blog Yazısı
Anna Freud ve babası Sigmund Freud
Freud Museum London

Ego psikolojisi Freud'un kuramı olan Psikanalizin doğrudan bir uzantısıdır. Psikanalizin id(alt benlik)'ten ibaret olmadığını savunmuşlar ve egonun önemini vurgulamışlardır. (bkz; id, ego, süperego). Freud psikanalizi olarak nitelendirebileceğimiz klasik psikanalizde amaç id'i ortaya çıkartarak kişinin problemlerini çözmektir. Ama ego psikolojisi üyeleri egonun işlevinin daha önemli olduğunu ve id yerine egoya ağırlık verilmesi gerektiğini savunmuşlardı. Bu ego kuramcıları arasında Freud'un öz kızı olan Anna Freud'un da bulunması işleri daha ilginç kılmıştır.

Anna Freud ve babası Sigmund Freud
Anna Freud ve babası Sigmund Freud
The Independent

Anna Freud özellikle babasının da üzerinde durduğu savunma mekanizmaları çalışmalarıyla ünlenmiştir. Freud sadece ''baskı'' savunma mekanizması üzerinde durmuşken Anna Freud bunları genişletmiş ve 9 tane savunma mekanizması üzerinde durmuştur.

Savunma Mekanizmaları

Tüm Reklamları Kapat

Savunma mekanizmalarını listelemeye gitmeden önce savunma mekanizmalarıyla ilgili bilmeniz gereken şeyler şunlardır:

*1- Freud'a göre savunma mekanizmalarının kullanılma nedeni, egonun kişiliğin ''kaygı'' duymaması için gerçekleştirdiği bir eylemdir. -Kaygının temel işlevi, kabul edilemeyecek içgüdüsel dürtülerin bilinç düzeyinde algılanmasını engellemek, bu dürtülerin uygun zamanda ve uygun yollarla doyurulmasını sağlamaktır (Freud, 1977).-

Dipnot: 3 tür kaygı vardır: Gerçekçi Kaygı, Nevrotik Kaygı, Ahlaki(Moral) Kaygı

isimlerinden tahmin edeceğiniz üzere yorum yapmıyorum.

Tüm Reklamları Kapat

*2- Ego psikolojisine göre ağır zorlanma yaşayan insanların 2 temel sorunu:

1- Yeni duruma uyum sağlamak (çabaya yönelik)

2- Psikolojik dağılmaya karşı kendini korumak (savunmaya yönelik)

*3- Savunmalar insanı iç ve dış tehlikelerden korur.

*4- Savunmaya yönelik 2 mekanizma vardır.

1- Ağlama, konuşma

2- İstenmeyen durumu yadsıma

*5- Genelde savunma mekanizmaları çoklu olarak kullanılır, sadece bir tanesi kullanılmaz.

*6- Nevrotik savunma mekanizmaları kullanan kişiler genelde bu hareketlerinin farkındadırlar.

*7- Nevrotik insanın çocukluğunda doyum bulmamış sevgi ihtiyacı yetişkinlikte 2 önemli duygu örüntüsüne dönüşür: Düşmanca duygular ve cinsel tutkular.

Tüm Reklamları Kapat

Kusurlu ebeveyn tutumları gelecekte ebeveynlere düşmanca tutum sergilenmesine neden olur. Sevgiden yoksun bırakılma ise doyurulması güç bir cinsel açlığa dönüşebilir.

*8- Nevrotik insanlar reddedilmeye ve sömürülmeme isteğine karşı aşırı duyarlılık gerçekleştirir.

*9- Baskı en temel savunma mekanizmasıdır. 2. olarak da yadsıma gelir. Bu 2 savunma mekanizması birincil savunma süreçleri olarak adlandırılır.

MADDE MADDE SAVUNMA MEKANİZMALARI

Baskı

İsminden de anlaşılacağı üzerine kaygı yaratacak durumu baskılayarak engellemeye çalışan savunma mekanizmasıdır. İstenmeyen durumların bilinçdışında kalmasını ve bilince çıkmaması için bilince baskı yapma sürecidir.

Anna Freud'a göre diğer tüm savunma mekanizmaları baskı ile birlikte çalışır. Diğer savunma mekanizmaları baskının gerçekleştiremediği eksik durumları gidermeye çalışır.

Tüm Reklamları Kapat

Yadsıma

Tehlikeyle baş edilemezse kişi yadsıma savunma mekanizmasına başvurur.

Anna Freud'a göre 2 tür yadsıma vardır:

1- Düş yoluyla

2-Söz ve davranışlarla

Neden Bulma/Mantığa Bürüme

Kişinin başına gelen istenmeyen durumu mantıklı bir hale getirme çabasını ifade eder. Kişi kendini haklı çıkartmak için buna başvurur.

*İnsanın sürekli olarak davranışlarını ve inançlarını haklı gösterecek nedenler arama çabası

*Karşıt nitelikteki kanıtları görmezden gelme

*İleri sürdüğü nedenlerin gerçekliği soruşturulduğunda canının sıkılması gibi örnekler verilebilir...

Yansıtma

Tüm Reklamları Kapat

Kişinin eksikliklerini başka bir kişiye yüklemesi anlamına gelir. Bu eksiklikler genelde kaynak kişide suçluluk duyguları uyandırır. Kişi yansıtma yaptığı kişiyi giderek kötü bir kişi olarak görmeye başlar. Alıngandırlar ve kabul edilme ihtiyaçları vardır.

Yüceltme

Topluma en yararlı savunma mekanizmasıdır. Ego savunmayı başka yöne çevirir ve en başarılı savunma mekanizmasını gerçekleştirir. Örnek olarak saldırganlık içgüdüsüne sahip bir kişi harika bir cerrah olarak(neşter kullanma vb.) topluma fayda sağlayabilir. Kısaca başka tarafta baskı yapan bir durumun başka bir tarafta olumlu olarak boşaltımı sağlanır.

Özdeşleşme

Çocukluk ve gelişim dönemindeki ergenlik sürecinde taklit yoluyla seçtiği kişilere (genelde annesi babası) benzeme çabasıdır. Yetişkinlik döneminde ise kişi kendi değerini koruma veya arttırma amacı güder. Örneğin çocuğun akademik başarısını çocuğundan daha fazla kullanıp gösteriş yapan ebeveynler. Böylelikle kişi kendi eksikliğini başka bir vücuttan gidermeye çalışır.

İçleştirme

Birey, çevresindeki olumlu veya olumsuz özellikleri, normları ya da değerleri içselleştirir. Bu içleştirilen unsurlar, kişinin iç dünyasına entegre edilir ve bireyin kendi iç sesi, değerleri veya normları oluşturulur. Örnek olarak bir birey, ailesinden gelen belirli bir dini ya da ahlaki öğretiyi içselleştirerek, kendi değer sistemini oluşturabilir.

Dipnot: Özdeşleşme ile karıştırılabilir fakat özdeşleşme, genellikle bireyin başka bir kişiye ya da nesneye duygusal bağ kurarak onun özelliklerini benimsemesini ifade eder. İçleştirme ise çevreden alınan değerleri, normları veya öğretileri kişinin iç dünyasına entegre etmesini ifade eder.

Yön Değiştirme

Yönetiminde güçlük çekilen duygu o güçlükle alakası olmayan başka bir objeye yönlendirilir. Örnek olarak sinirlenince bir yastığı yumruklamak vb.

Yapma-Bozma

Yapma-bozma mekanizması kişinin kendisi ve çevresi tarafından onaylanmayacak düşünce ya da davranıştan vazgeçmesi ve eğer böyle bir söz eylem dışa vurulmuşsa, ortaya çıkan durumu onarmasıdır.

Suçluluk duygularına karşı geliştirilir ve yapılan yanlışı düzeltmekle gözlemlenir(silip tekrar yazma vb.).

Karşıt Tepki Oluşturma

İstenmeyen ve tehlike yaratacak durumlar baskılandığında kişinin bu durumların tam karşıtını aşırı bir şekilde benimseme durumudur. Örneğin aşırı cinsel dürtüleri olan veya bu dürtülerinden rahatsızlık duyan bir kişi aşırı şekilde ahlak savunuculuğu yapabilir.⁠[1]

Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^Prof. Dr. Banu Yazgan İnanç, Esef Ercüment Yerlikaya, et al. Kişilik Kuramları. ISBN: 978-9944-919-78-4. Yayınevi: Pegem Akademi.
Rastgele Yazıya Git
4
Alt Başlıklar
Bu Blog Yazısı Sana Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    2
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    0
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    0
  • Güldürdü
    Güldürdü
    0
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0

Yorumlar 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 20.11.2026 18:13:27 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/16502

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Hemen Paylaş
Bu blog yazısını sevdin mi?
Paylaşarak başkalarına da ilham ol.
Keşfetmeye Devam Et