Bu coğrafya da yaşamanın bedeli nedir?
Ülke ve Yaşam
/old/content_media/f7302d7a70f12a248b4aafec67e5693e.jpeg)
- Blog Yazısı
Blog Yazısı
İklim mükemmel, doğal güzellikler şahane, insanı desen yeryüzünün belki de en saf ve temiz insanları...
Jeopolitik konumu ile belki dünyanın en merkezi noktasında.
Üç tarafı denizlerle çevrili dünyanın en güzel yarımadası!
Türkiye orta kuşak ülkesi olduğu için iklim özellikleri farklılıklar gösterir. Doğu Anadolu Bölgesi'nde karasal iklim, İç Anadolu Bölgesi'nde step iklimi, ve bölge adına göre isimlendirilmiş Akdeniz iklimi ve Karadeniz iklimi bölgelerde hakim olan doğal faktörlerdir. Karadeniz bölgesi en çok yağış alan bölgedir. Özellikle Doğu Karadeniz ayrımında olan Rize şehri, yıllık ortalama yağış miktarında ilk sıradadır. Karadeniz ikliminde her mevsimin yağışlı olmasında dolayı bu bölgenin yağış rejimi düzenlidir. Bu bölgede en fazla Fındık, çay, mısır ve tütün yetişir. Ayrıca kışların ılık geçmesinden dolayı dağların bakı durumuna paralel olarak güney yamaçlarda turunçgil de yetiştirilir. Akdeniz bölgesinde ise kışlar yağışlı yazlar ise sıcak ve nemli geçmektedir. Bu bölgenin yağış rejimi düzensizdir. Genellikle kış ılıklığı isteyen zeytin ve turunçgiller bu bölgede yetiştirilmektedir.
Türkiye kuzeyden ve güneyden yüksek sıra dağlara sahip olduğu için dağların bakımı durumu da tarımı etkilemektedir. Türkiye'de ve Kuzey Yarımküre 'deki tüm dağların güney yamaçları bakı etkisindedir. Bakı etkisinde olan bölümlerde sıcaklık ve nem yüksektir. Bu yamaçlar, tarım ürünleri yetiştirmek için kuzey yamaçlara göre daha idealdir. İç Anadolu bölgesi ise nem ve sıcaklık açısından yetersizdir. Bu bölgedeki Tuz golü ve çevresindeki iller oldukça az yağış almaktadır. En fazla yağışı sonbaharda alan bu bölgenin yağış rejimi de düzensizdir. Düşük sıcaklara dayanıklı olan elma ve üzüm gibi ürünler iç kesimlerde yetiştirilen tarımsal ürünlere örnek verilebilir. Ayrıca İç kesimlerdeki tarımsal üretim alüvyonlu ovalarda ve vadilerde yoğunlaşmıştır.
Toprağı özenle bakılırsa hediyeleriyle de oldukça cömert.
"- Yetiştirilemeyecek ürünleri say!" desem iki elin parmak sayısı kadar ya vardır ya yoktur. Yetişen yada yetişebilecek ürün sayısı desem sayfalar dolusu... Kısaca örnek verecek olursak; Türkiye üretiminde dünyada birinci olduğu fındık, kiraz, incir kayısının yanı sıra ayva, haşhaş tohumu, kavun ve karpuzda ikinci; mercimek, Antepfıstığı, kestane, vişne ve hıyarda üçüncü; ceviz, zeytin, elma, domates, patlıcan, ıspanak ve biberde ise dördüncü sırada bulunuyor.
Türkiye'nin doğu kesimlerinin dağlık ve engebeli olmasından ötürü bu yörelerdeki tarım alanları sınırlı olmuştur. Erzurum, Kars ve Hakkâri gibi yerler bu tanıma örnek gösterilebilir. Bu bölgedeki tarım faaliyetleri genellikle dağların arasında kalan alçak olan ovalarda yapılmaktadır. Yükseltinin fazla olması, yaz mevsiminin kısa, kış mevsiminin uzun olması ve bunlara bağlı olarak yıllık güneşlenme süresinin kısa olması da tarımsal faaliyetleri sınırlandırmıştır. Bu bölgelerde tarıma alternatif olarak hayvancılık sektörü gelişmiştir. Bu yörelerde yaşayan insanlar, bozkırların geniş yer kapladığı alçak yerlerde küçükbaş; çayırların geniş yer kapladığı yerlerde ise büyükbaş hayvancılıkla ilgilenmektedir. Genellikle mera hayvancılığı daha fazla görülür. Türkiye'nin güneyinde iklim şartlarının elverişli olması çeşitliliği artırmıştır. Bu bölgelerde buğday hasadından sonra mısır ve soya fasulyesi gibi ürünler ekilmektedir. Tarım yapmak için uygun olan bu bölgelerde hayvancılık faaliyetleri de yapılmaktadır. Bu yörelerde hayvancılık faaliyetleri başta kıl keçisi olmak üzere küçükbaş hayvancılık üzerinedir. Türkiye'nin güneydoğusunda ise GAP ile sulu tarıma geçilmiştir. Bu proje ile daha önce burada yetiştirilmeyen ürünlerin de yetiştirilmesine olanak sağlamıştır. Bu proje öncesinde pamuk en fazla Akdeniz ve Ege bölgelerinde yetiştirilirken bu proje sonrasında en fazla Güneydoğu Anadolu bölgesinde yetiştirilmeye başlanmıştır. GAP'ın ulaşmadığı bölgelerde ise nadas uygulaması yapılmaktadır. Orta Anadolu'da ise genel geçim kaynağı hayvancılık ve tahıl üretimi üzerinedir. Bu bölgede yer şekilleri sade olduğu için makineli tarım yapılmaktadır.
Yer altı kaynaklarında da cömert! Dünyadaki endüstriyel ham madde rezervinin %2,5’i; kömür rezervlerinin %1’i; jeotermal potansiyelinin % 0,8’i ve metalik maden rezervlerinin %0,4’ü Türkiye'dedir. Dünyadaki yeri açısından en zengin maden: dünya rezervinin %72’sinin bulunduğu bor mineralleridir.[2] Ülke coğrafyasında jeolojik zaman çeşitliliği ve farklı coğrafi etkiler bulunması nedeniyle çeşit olarak zengin, rezerv olarak nispeten sınırlı durumdadır. Gezegende üretimi ve ticareti yapılan 90 türde maden ve mineralden 13’ü ekonomik ölçekte ülkede yer almaz. 22 maden rezervi yeterli ve ihraç edilir konumda; 28 maden türünde ise kısmen yeterli konumdadır. 27 maden ve mineralin rezervleri ve tenörleri, ekonomik madencilik için yetersizdir. Türkiye, madencilik açısından "kendine kısmen yeterli" olan ülkeler arasındadır. Ülkede ekonomik şekilde var olan madenler: bor, barit, jips, lületaşı, mermer, diyatomit, perlit, manyezit, stronsiyum tuzları, sepiyolit, fluorit, kireçtaşı, ponza, sodyum sülfat, zeolit, profilit, kuvars-kuvarsit, linyit, feldspat, kayatuzu, olivin, dolomit, silis kumu, bentonit, trona, asbest, kalsit ve zımpara taşı olarak sıralanabilir.
* Bununla birlikte Türkiye'nin kendine yeten ve ayrıca dış satıma konu olan endüstriyel hammaddeleri: mermer, doğal taşlar, bor tuzları, feldspat, çimento hammaddeleri, perlit, pomza, sodyum sülfat, sölestin, kaya tuzu, barit, manyezit, kaolin, lüle taşı, dolomit, jips, kuvars kumu, bentonit, zımpara, pirofillit, kalsit.
* Yeterli rezerv olup da değerlendirilmeyenler: Trona, Asbest, Fluorit, Disten, Diyatomit, Zeolit, Olivin, Sepiolit, Vermikülit, Alunit
* Normal ölçüde, ihtiyaca bağlı olarak işletilen hammadde kaynakları: Kil, Halloysit, Nefelinsiyenit, Tras, Yapı Taşları, Kalker-marn, Kum-Çakıl, Tuğla Toprakları
* Rezervi ülkeye yetmeyen endüstriyel hammaddeler: fosfat, kükürt, grafit, mika, wollastonit, talk.
* Ülkede işletilebilecek nitelikte bulunmayan hammaddeler: potasyum tuzları, lityum, titan mineralleri, zirkon, andaluzit, silimanit, korindon, elmas, iyot, brom!
Şimdi gelelim sadede! Bu kadar güzel ve bereketli topraklarda nasıl oluyor da Türkiye Dış ticaret açığı Ocak-Aralık döneminde %137,0 arttı? Üstelik Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) 2023 yılının birinci çeyreğinde yüzde 4,0 oranında büyüme kaydetmişken?! Yada 12 Haziran 2023 tarihinde açıklanan işgücü istatistiklerine göre işsizlik oranı 2023 yılı Nisan ayında yüzde 10 seviyesinde gerçekleşmişken?!
Ocak-Aralık döneminde dış ticaret açığı %137,0 artarak 46 milyar 211 milyon dolardan, 109 milyar 539 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2021 Ocak-Aralık döneminde %83,0 iken, 2022 yılının aynı döneminde % 69,9'a geriledi.
Bu coğrafya da yaşamanın bedeli nedir sorusuna daha spesifik verilerle de bakalım!
Gelir vergileri
Şahsi gelir vergisi.
Kurumlar vergisi.
Katma değer vergisi (KDV)
Özel tüketim vergisi (ÖTV)
Bankacılık ve sigorta muameleleri vergisi (BMSV)
Damga vergisi.
Emlak vergisi.
Motorlu taşıt vergisi (MTV)
Peki toplanan vergiler ne kadar?
Vergi geliri arttı, bütçe açığı azaldı - Dünya Gazetesi
Vergi gelirleri ikiye katlandı
Özellikle bankalar başta kurum karlarının tüm zamanların rekorunu kırdığı 2022 yılında kurumlar vergisindeki yüksek oranlı artışın da etkisiyle toplam vergi gelirleri %102 artışla 2 trilyon 353,3 milyar liraya ulaştı.
Türkiye'de 2021 yılında devlet 1 trilyon 165 milyar TL vergi toplanmıştır. Bu vergilerin yarısından fazlası (yüzde 50,7) Katma Değer Vergisi (KDV) ve Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) geldi. KDV ve ÖTV'nin toplam tahsilatı 590 milyar 721 milyon lira oldu.
İnsafsızca vergilendirme devam ediyor ve günümüzde E/$ artışları göz önüne alınırsa insafsızlık daha da katmerlenecek gibi duruyor!
- Güldürdü1

- Korkutucu!1

- Muhteşem!0

- Tebrikler!0

- Bilim Budur!0

- Mmm... Çok sapyoseksüel!0

- İnanılmaz0

- Umut Verici!0

- Merak Uyandırıcı!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 20.11.2026 11:01:18 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/14839
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.
Yorumlar 0