Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Biyoçeşitliliğin Azalmasının Sebepleri ve Sonuçları

Biyoçeşitliliğin Azalmasının Sebepleri ve Sonuçları Pixabay
11 dakika
50,810
Tüm Reklamları Kapat

Hangi doğal ve antropojenik süreçler biyoçeşitliliği, ekosistemin işleyişini ve dengesini etkiler? Ekoloiji ekosistemleri anlama ve yönetme yetimizi nasıl artırabilir?

Biyoçeşitlilik dünyadaki canlı çeşitliliğidir. Bu çeşitlilik türlerin, alellerin, fonksiyonel grupların ya da ekosistemlerin zenginliğini (sayıca), homojen dağılımını (göreceli bolluk eşitliği), bileşimini (bileşim çeşitleri) içerir. Biyoçeşitlilik dünya çapında hızla azalmaktadır, bunun yanı sıra ekosistemin işleyişi (verimlilik, beslenme döngüsü gibi) ve dengesinin (zaman içerisinde verimliliğin dengede kalması) biyoçeşitliliğe bağlı olduğunu gösteren önemli kanıtlar vardır (Naeem et al. 2009). Yani, biyoçeşitlilikteki azalmalar ekosistemlerin insanlara sağlayabileceği hizmetleri de azaltarak insan refahını kısıtlayabilir (Binyıl Ekosistem Değerlendirmeleri 2005).

Tüm Reklamları Kapat

Günümüzdeki biyoçeşitliliğin azalmasının sebep ve sonuçları ekolojide kapsamlı bir şekilde araştırılmasına rağmen, bazı sorular daha ileri değerlendirmeleri hak etmektedir. Örneğin hangi doğal süreçler biyoçeşitliliği etkiler, hangi antropojenik süreçler biyoçeşitliliği etkiler ya da biyoçeşitliliğin azalmasının sonuçları nelerdir? Şimdiye kadar, bu sorular birkaç ekoloji alanında ayrı ayrı göz önüne alınmıştır. Bu çalışmada, bu alanların her birinde kaydedilen önceki ilerlemeler tanımlanacak ve sonrasında bu alanlar genelinde kavram ve işleyiş açısından bir sentez sunulacaktır. Ekosistemleri kavrama, koruma ve yeniden yapılandırma yetimizi artırmak için gelecek çalışmalarda değerlendirilebilecek özgün soru ve hipotezler önerilerek sonuçlandırılacaktır.

Hangi Doğal Süreçler Biyoçeşitliliği Etkiler?

Teorik ve deneye dayalı çalışmalar, potansiyel olarak biyoçeşitliliği sürdürebilecek çok sayıda doğal süreç tespit etmiştir. Biyoçeşitlilik, aksi takdirde ikinci derecedeki türleri rekabetçi bir şekilde dışlayacak olan türlerin baskısını azaltan makul şiddetteki müdahalelerle sürdürülebilir. Örneğin bizonların seçici otlama davranışı kullanılarak meralardaki bitki çeşitliliği artırılabilir (Collins et al. 1998). Buna ek olarak, biyoçeşitlilik kaynak paylaşımıyla (türlerin farklı kaynakları kullanması) ya da zaman-mekansal paylaşımla (türlerin aynı kaynakları farklı zaman veya farklı yerlerde kullanması) sürdürülebilir. Örneğin tundradaki bitki türleri farklı nitrojen kaynaklarını kullanarak veya aynı nitrojen kaynağını vejetasyon mevsiminin farklı zamanlarında ya da farklı toprak derinliklerinde kullanarak bir arada bulunabilirler (McKane et al. 2002). Bundan başka türler sınırlı kaynaklara ulaşılabilirliği artırarak ya da doğal düşman veya fiziksel stres etkilerinin kısıtlayıcılığını azaltarak birbirlerini pozitif etkilediğinde meydana gelen türler arası yardımlaşmayla da biyoçeşitlilik sürdürülebilir. Önceki teorik ve deneye dayalı çalışmaların biyoçeşitliliği sürdürebilecek sayısız süreci tanımlamasına rağmen, ekologlar ve çevre korumacılar aslında bu mekanizmalardan hangisinin belirli bir zaman ve mekândaki biyoçeşitliliği sürdürdüğünü nadiren bilirler. Bu yüzden, bozulmamış ekosistemlerdeki biyoçeşitliliği gerçekten sürdüren doğal süreçleri belirlemek için daha fazla araştırma gereklidir.

Tüm Reklamları Kapat

Hangi Antropojenik Süreçler Biyoçeşitliliği Etkiler?

İnsan eylemleri genellikle günümüzdeki biyoçeşitliliğin azalmasına neden olan küresel boyutta çeşitli değişikliklerle sonuçlanmıştır. Özellikle arazi kullanım değişiklikleri, egzotik tür istilaları, besinlerin zenginleştirilmesi ve iklim değişikliği genellikle en yaygın ve etkili küresel ekosistem değişikliklerinden bazıları olarak görülür (Vitousek et al. 1997, Chapin et al. 2000, Benayas et al. 2009, Butchart et al. 2010). Maalesef, küresel ekosistem değişikliklerinin biyoçeşitlilik ve ekosistem süreçlerini etkileme mekanizmaları ve çeşitli değişikliklerin birleşik etkileri genellikle belirsizdir. Bu durum, biyoçeşitlilik ve ekosistem süreçlerinde ileriki değişiklikleri tahmin etme yetisini önemli ölçüde azaltır. Bu yüzden, küresel ekosistem değişikliklerinin sonuçlarını öngörmek için daha fazla araştırma gereklidir.

Bazı vakalarda, insan eylemleri biyoçeşitliliğe katkı sağlamıştır. Biyoçeşitliliğin yoğun olduğu noktaları muhafaza etmek için parklar yapmak gibi koruma stratejileri etkili fakat yetersiz olmuştur (Bruner et al. 2001). Örneğin parkların içindeki biyoçeşitlilik parkların dışındakinden daha fazla olmasına rağmen, türlerin nesli tükenmeye devam etmektedir. Benzer bir şekilde yangını doğal bir bozulma olarak kullanmak gibi yenileme stratejileri de etkili fakat yetersiz olmuştur. Özellikle biyoçeşitlilik ve ekosistem servisleri, iyileştirilmiş ekosistemlerde bozuk ekosistemlerdekinden daha iyi durumdadır; fakat iyileştirilmiş ekosistemlerdeki bu biyoçeşitlilik ve ekosistem servisleri el değmemiş kalıntı ekosistemlerdekilere kıyasla daha düşüktür (Benayas et al. 2009). Koruma ve iyileştirme çalışmalarının olumlu etkilerine rağmen, biyoçeşitliliğin azalması yavaşlamamıştır (Butchart et al. 2010). Bu yüzden, yeni koruma ve iyileştirme stratejileri geliştirmek için daha fazla araştırma gereklidir.

Biyoçeşitliliğin Azalmasının Sonuçları Nelerdir?

Görsel 1. Biyoçeşitliliğin azalmasının sebep ve sonuçlarını değerlendirmek için kavramsal çerçeve. Görsel:
Görsel 1. Biyoçeşitliliğin azalmasının sebep ve sonuçlarını değerlendirmek için kavramsal çerçeve. Görsel: "Human Well-being" Alana Belcon
Nature Education

Günümüz biyoçeşitliliğinin azalmasının ekosistem işleyiş ve dengesinde sonraki düşüşlere yol açacağına dair önemli kanıtlar bulunmaktadır (Naeem et al. 2009). Biyoçeşitlilik deneyleri türlerin sayısı gibi bazı biyoçeşitlilik bileşenlerini müdahalelerle yönlendirip ekosistem işleyiş ve denge çeşitlerini ölçerek biyoçeşitlilik azalmalarının bu işleyiş ve dengeyi etkileyip etkilemeyeceğini test etmiştir. Bu çalışmalar laboratuvar, çayır, orman, tuzlu ve tatlı su ekosistemlerinde yürütülmüştür. Bu çalışmalardan yola çıkarak, ekosistem işleyişinin genellikle tür zenginliği, tür bileşimi ve fonksiyonel grup zenginliğine bağlı olduğu, ayrıca türlerin sayıca denkliği ve genetik çeşitliliğe de bağlı olabileceği açıktır. Dahası, denge genellikle tür zenginliği ve tür bileşimine bağlıdır. Bu yüzden, biyoçeşitlilikteki mevcut değişiklikler muhtemelen ekosistem özelliklerinde sonraki değişikliklere yol açacaktır. Biyoçeşitliliğin azalmasının sonuçlarını daha iyi kavramak için gözetimli ekosistemlerde daha büyük çaplı zaman-mekansal ölçeklerde daha fazla araştırma gereklidir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Biyoçeşitlilik Araştırmalarını Sentezleme

Görsel 2. Kapsamlı bir kavramsal çerçeve geliştirmek için dört ekolojik alandan kavramların sentezi (oklar nedensel ilişkileri temsil etmektedir): (A) Biyoçeşitliliğin devamlılığı araştırmaları, biyoçeşitlilikte doğal süreçlerin etkilerine odaklanmıştır. (B) Biyoçeşitlilik-denge araştırmaları biyoçeşitliliğin denge üzerindeki etkilerine odaklanmıştır. (C) Biyoçeşitlilik-ekosistem işleyişi araştırmaları biyoçeşitliliğin ekosistem işleyişi üzerindeki etkilerine ve bu ilişki bazında, küresel ekosistem değişikliklerinin, insanoğlunun refahını nasıl etkilediğine odaklanmıştır (Naeem et al. 2009). (D) Küresel değişim ekolojisi küresel ekosistem değişikliklerinin biyoçeşitlilik, ekosistem işleyişi ve dengesi üzerindeki etkilerine odaklanmıştır. (E) Daha önce açıklanan ilişkileri birleştiren kapsamlı bir çerçeve ekosistemleri anlama, koruma ve iyileştirme yeteneğimizi artırabilir.
Görsel 2. Kapsamlı bir kavramsal çerçeve geliştirmek için dört ekolojik alandan kavramların sentezi (oklar nedensel ilişkileri temsil etmektedir): (A) Biyoçeşitliliğin devamlılığı araştırmaları, biyoçeşitlilikte doğal süreçlerin etkilerine odaklanmıştır. (B) Biyoçeşitlilik-denge araştırmaları biyoçeşitliliğin denge üzerindeki etkilerine odaklanmıştır. (C) Biyoçeşitlilik-ekosistem işleyişi araştırmaları biyoçeşitliliğin ekosistem işleyişi üzerindeki etkilerine ve bu ilişki bazında, küresel ekosistem değişikliklerinin, insanoğlunun refahını nasıl etkilediğine odaklanmıştır (Naeem et al. 2009). (D) Küresel değişim ekolojisi küresel ekosistem değişikliklerinin biyoçeşitlilik, ekosistem işleyişi ve dengesi üzerindeki etkilerine odaklanmıştır. (E) Daha önce açıklanan ilişkileri birleştiren kapsamlı bir çerçeve ekosistemleri anlama, koruma ve iyileştirme yeteneğimizi artırabilir.
Nature Education

Dört ekolojik alan üzerinden bir sentez, biyoçeşitliliğin azalmasının sebep ve sonuçlarını değerlendirmek için bir çerçeve sağlayarak ekosistemi anlama, koruma ve iyileştirme yetimizi artırabilir (Görsel 1). İlk olarak; biyoçeşitliliğin devamlılığı araştırmaları, biyoçeşitlilikte doğal süreçlerin etkilerine odaklanmıştır (Görsel 2A). İkinci olarak; biyoçeşitlilik-denge araştırmaları, biyoçeşitliliğin çeşitli denge ölçütleri üzerindeki etkilerine odaklanmıştır (Görsel 2B). Üçüncü olarak; biyoçeşitlilik-ekosistem işleyişi araştırmaları, biyoçeşitliliğin ekosistem işleyişi üzerindeki etkilerine ve bu ilişki bazında, küresel ekosistem değişikliklerinin, insanoğlunun refahını nasıl etkilediğine odaklanmıştır (Görsel 2C). Dördüncü olarak, küresel değişim ekolojisi, küresel ekosistem değişikliklerinin biyoçeşitlilik, ekosistem işleyişi ve de ekosistem dengesi üzerindeki etkilerine odaklanmıştır (Görsel 2D). Bu dört alanın her birinde incelenen ilişkileri sentezlemek kapsamlı bir çerçeve ortaya çıkarmakta (Görsel 2E) ve iki yeni soruya ışık tutmaktadır: Hangi doğal süreçler biyoçeşitliliğe, ekosistem işleyişine ve dengesine katkı sağlar; küresel ekosistem değişiklikleri bu doğal süreçleri değiştirerek ekosistemleri etkiler mi?

Hangi Doğal Süreçler Biyoçeşitliliğe, Ekosistem İşleyişine ve Dengesine Katkı Sağlar?

Görsel 3. Üç ekoloji alanına ait mekanizmaların (A-C) sentezi ile biyoçeşitlilik, ekosistem işleyişi ve ekosistem dengesine katkıda bulunan doğal süreçleri belirleme (D). Sol tarafta koyu olarak belirtilen mekanizmalar dengeleyici tür etkileşimleri olarak tanımlanıp birleştirilebilir çünkü bu mekanizmaların tümü negatif frekansa bağlı doğal süreçlerden kaynaklanır.
Görsel 3. Üç ekoloji alanına ait mekanizmaların (A-C) sentezi ile biyoçeşitlilik, ekosistem işleyişi ve ekosistem dengesine katkıda bulunan doğal süreçleri belirleme (D). Sol tarafta koyu olarak belirtilen mekanizmalar dengeleyici tür etkileşimleri olarak tanımlanıp birleştirilebilir çünkü bu mekanizmaların tümü negatif frekansa bağlı doğal süreçlerden kaynaklanır.
Nature Education

Biyoçeşitliliğe, ekosistem dengesine ve ekosistem işleyişine bölgesel olarak katkı sağladığı düşünülen doğal süreçler genellikle ayrı ayrı ele alınır fakat birbirleriyle çakışıktır (Loreau 2010). Teorik ve deneysel çalışmalar biyoçeşitlilik (Görsel 3A), ekosistem dengesi (Görsel 3B), ve ekosistem işleyişine (Görsel 3C) katkı sağlayabilen mekanizmaları belirlemiştir. İlginç bir şekilde, bir türün diğer türleri sınırlandırdığından daha çok kendini sınırlandırmasına neden olan dengeleyici tür etkileşimlerinin biyoçeşitliliğe, ekosistem denge ve işleyişine katkı sağladığı tahmin edilmektedir (Görsel 3). Önceki çalışmalar dengeleyici tür etkileşimlerinin biyoçeşitliliğe, ekosistem dengesi ve işleyişine katkı sağlayabileceği sonucuna ulaşmıştır (Isbell et al. 2009). Dengeleyici tür etkileşimleri türler arası (farklı türlerden bireyler arasında) etkileşimler tür içi (aynı türlerin bireyleri arasında) etkileşimlerden daha avantajlı olduğunda meydana gelir. Bu durum nadir tür avantajıyla, yaygın tür dezavantajıyla ya da her ikisiyle de sonuçlanabilir. Tür etkileşimleri şu durumlarda dengeleyicidir: türler arası kaynak rekabeti tür içi kaynak rekabetinden daha az olduğunda (McKane et al. 2002), türler arası bariz rekabet tür içi bariz rekabetten daha az olduğunda (Chesson&Kuang 2008), türler arası yardımlaşma tür içi yardımlaşmadan daha fazla olduğunda (Cardinale et al. 2002) veya bu mekanizmaların bazı kombinasyonlarında. Örneğin türler farklı kaynakları tükettiğinde ya da aynı kaynakları farklı zaman ve yerlerde tükettiğinde, aynı türdeki iki bireyin arasındaki kaynak rekabeti farklı türlerdeki iki bireyin arasındakinden daha güçlü olur. Sonuç olarak, türler nadir olduğunda rekabet nispeten zayıf olduğu için avantajlıdırlar. Bununla birlikte, türler yaygın olduğunda ise rekabet nispeten zorlu olduğu için dezavantajlıdırlar. Dengeleyici tür etkileşimleri belirli bir türün diğer bütün türleri rekabetçi bir şekilde dışlamasını önlediği için biyoçeşitliliği sürdürebilir. Ayrıca, bazı türlerdeki azalmaların diğer türlerdeki artışlarla dengelendiği türlerin asenkronuyla sonuçlandığı için çeşitli ekosistemlerin birarada bulunduğu yerlerde ekosistem dengesine katkı sağlayabilir. Dahası tür açısından bakıldığında diğer türlerin de bulunduğu bir ortamda nadir olmak, diğer türlerin bulunmadığı bir ortamda yaygın olmaktan daha iyi bir performans sağladığı için, dengeleyici tür etkileşimleri aşırı-getiriyle sonuçlanarak çeşitli ekosistemlerin birarada bulunduğu yerlerde ekosistem işleyişine katkı sağlayabilir.

Görsel 4. Çeşitli dengeleyici tür etkileşimi tiplerinin göreceli önemini belirtmek için kullanılabilecek ağaç önerisi. Küresel ekosistem değişikliklerinin bu dengeleyici tür etkileşimleri üzerindeki etkisini ve bu etkileşimlerin biyoçeşitlilik, ekosistem işleyişi ve ekosistem dengesi üzerindeki etkilerini belirlemek için yeni çalışmalar düzenlenebilir.
Görsel 4. Çeşitli dengeleyici tür etkileşimi tiplerinin göreceli önemini belirtmek için kullanılabilecek ağaç önerisi. Küresel ekosistem değişikliklerinin bu dengeleyici tür etkileşimleri üzerindeki etkisini ve bu etkileşimlerin biyoçeşitlilik, ekosistem işleyişi ve ekosistem dengesi üzerindeki etkilerini belirlemek için yeni çalışmalar düzenlenebilir.
Nature Education

Çeşitli dengeleyici tür etkileşimleri tiplerinin göreceli önemini belirlemek için yeni çalışmalar düzenlenebilir (Görsel 4). Bireylerin yoğunluğu müdahalelerle yönlendirilerek yardımlaşma-rekabet çekişmesinin göreceli önemi belirlenebilir. Bireyler düşük yoğunlukta yüksek yoğunlukta olduklarından daha iyi performans sergilediklerinde, rekabet yardımlaşmadan daha fazladır. Ekosisteme kaynak eklemek ve ekosistemden doğal düşmanları çıkarmak, sırasıyla kaynakların ve doğal düşmanların göreceli önemine ışık tutabilir. Ekologlar genellikle kaynak rekabetine odaklanmıştır, fakat son zamanlardaki çalışmalar yardımlaşmanın (Brooker et al. 2008) ve doğal düşmanların (Chesson & Kuang 2008) ekolojideki değerinin anlaşılmadığını göstermektedir. Bu yüzden, hangi dengeleyici tür etkileşimi tiplerinin yaygın olarak biyoçeşitliliğe, ekosistem işleyişine ve dengesine katkı sağladığını belirlemek için daha fazla çalışma gereklidir.

Küresel Ekosistem Değişiklikleri Bu Doğal Süreçleri Değiştirerek Ekosistemleri Etkiler mi?

Görsel 5. Antropojenik ve doğal süreçlerin dengeleyici tür etkileşimleri üzerindeki varsayımsal etkileri. Bu etkilerin gerçek boyutu ve yönünü belirlemek için yeni çalışmalar düzenlenebilir.
Görsel 5. Antropojenik ve doğal süreçlerin dengeleyici tür etkileşimleri üzerindeki varsayımsal etkileri. Bu etkilerin gerçek boyutu ve yönünü belirlemek için yeni çalışmalar düzenlenebilir.
Nature Education

Küresel ekosistem değişikliklerinin mevcut durumda dengeleyici tür etkileşimlerini nasıl etkilediği göz önüne alınarak biyoçeşitlilik, ekosistem işleyişi ve ekosistem dengesindeki ileriki değişiklikleri öngörmek mümkün olabilir. Birleşmiş Milletler, şu günlerde dünya çapında biyoçeşitlilik ve ekosistem servislerini kontrol etmek için Biyoçeşitlilik ve Ekosistem Servisleri Üzerine Hükümetlerarası Bilim ve Politika Platformu'nu (Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services-IPBES) geliştirmektedir (Marris 2010). Bu platform, İklim Değişiklikleri Hakkındaki Hükümetlerarası Panel (Intergovernmental Panel on ClimateChange-IPCC) sonrasında biçimlendirilecek ve iklimbilimciler tarafından başarılı bir şekilde uygulamaya konulan stratejileri kullanmak adına ekologlar için büyük bir imkân olacaktır. Örneğin iklimbilimciler iklim değişikliğinin sebep ve sonuçlarını belirlemek için doğal ve antropojenik süreçlerin net radyasyon (radiative forcing: Dünya atmosferine giren ve atmosferden çıkan radyasyon miktarı arasındaki farktaki değişiklik) üzerindeki etkilerinin modelini belirlemişlerdir (IPCC 2007). Hem doğal hem de antropojenik süreçlerden etkilendiği ve ayrıca birçok iklim değişkenini etkilediği için, net radyasyon bu tartışmanın merkezindedir. İleriki ekolojik çalışmalar biyoçeşitlilikteki değişikliklerin sebep ve sonuçlarını belirlemek için benzer bir yaklaşımı ele alabilir. Dengeleyici tür etkileşimleri de hem doğal hem de antropojenik süreçlerden etkilendikleri, bununla birlikte hem biyoçeşitliliği hem de ekosistem özelliklerini etkileyebildikleri için bu tartışmanın merkezindedir (Görsel 1). Küresel iklim değişikliklerinin hâlihazırda tür etkileşimlerinin dengesini bozduğu (Görsel 5) ve bunun biyoçeşitlilikte, ekosistem işleyişi ve dengesinde ileriki düşüşlere neden olacağı varsayımı ile birlikte, Görsel 1’deki ilişkilerden bir ya da daha fazlasını ele alan araştırmacılar arasındaki iş birliğinin gittikçe yaygınlaştığı (Naeem et al. 2009) ve bu alanın aktif bir araştırma alanı olmaya devam edeceği ifade edilebilir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
11
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Tebrikler! 3
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Nature Education Knowledge | Arşiv Bağlantısı
  • F. Isbell, et al. Causes And Consequences Of Biodiversity Declines. (4 Mart 2010). Alındığı Tarih: 14 Ağustos 2018. Alındığı Yer: Nature Education | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/03/2024 09:04:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7356

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Entomoloji
Nadir
Hızlı
Sıcaklık
Newton
Şehir Hastanesi
Üreme
Kas
Bilinç
Kimya Tarihi
Astronot
Renk
Teşhis
Araştırma
Nörobilim
Diş Hastalıkları
Hayvan Davranışları
Meyve
Hücre
Cansız
Evrimsel Tarih
Çevre
Hindistan
Primatlar
Gaz
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Kargalar 200 Yıl Yaşıyor Olabilir mi?
Kargalar 200 Yıl Yaşıyor Olabilir mi?
Piyango Nasıl Kazanılır? (GARANTİLİ)
Piyango Nasıl Kazanılır? (GARANTİLİ)
Kendi Kendine Konuşanlar Deli mi?
Kendi Kendine Konuşanlar Deli mi?
Zaman Oku: Zamanın İleri Aktığını Nereden Biliyoruz?
Zaman Oku: Zamanın İleri Aktığını Nereden Biliyoruz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
F. Isbell, et al. Biyoçeşitliliğin Azalmasının Sebepleri ve Sonuçları. (14 Ağustos 2018). Alındığı Tarih: 4 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7356
Isbell, F., Kana, A., Ölez, Ş. (2018, August 14). Biyoçeşitliliğin Azalmasının Sebepleri ve Sonuçları. Evrim Ağacı. Retrieved March 04, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7356
F. Isbell, et al. “Biyoçeşitliliğin Azalmasının Sebepleri ve Sonuçları.” Edited by Şule Ölez. Translated by Arzu Kana, Evrim Ağacı, 14 Aug. 2018, https://evrimagaci.org/s/7356.
Isbell, Forest. Kana, Arzu. Ölez, Şule. “Biyoçeşitliliğin Azalmasının Sebepleri ve Sonuçları.” Edited by Şule Ölez. Translated by Arzu Kana. Evrim Ağacı, August 14, 2018. https://evrimagaci.org/s/7356.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close