Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Bilmezsek Koruyamayız: Amerika Ulusal Çevre Koruma Ajansı ve Bilim İnsanları, Büyük Gölleri Korumak İçin Bir Araya Geldi!

Büyük Göller DNA Barkodlama Projesi, Akademi ve Hükümet Kurumlarından Birçok Kişiyi Bir Araya Getirerek Büyük Göller’deki Sucul Biyolojik Çeşitliliği Anlamayı Hedefliyor!

Bilmezsek Koruyamayız: Amerika Ulusal Çevre Koruma Ajansı ve Bilim İnsanları, Büyük Gölleri Korumak İçin Bir Araya Geldi! Pixabay
Büyük Göllerin Uzaydan görünüşü
6 dakika
2,203
Tüm Reklamları Kapat

Büyük Göller (İng: "Great Lakes"), Kuzey Amerika'da, Kanada-ABD sınırında bulunan, birbirine bağlı 5 tatlısu gölünden oluşuyor. Bu göller topluluğu, Dünya'daki tatlı su havzasının %21’ini oluşturuyor ve gezegenimizdeki en büyük tatlı su havzası olarak biliniyor. ABD ve Kanada’daki bu göller (Superior, Michigan, Huron, Erie ve Ontario gölleri), civarında yaşayan yaklaşık 40 milyon insana çeşitli ekosistem hizmetleri sağlıyor.

Ticari denizcilik, ticari balıkçılık ve hobi balıkçılığı endüstrisi için oldukça önemli olan bu göller, haliyle istilacı türler gibi dış tehditlere de fazlasıyla maruz kalıyor. Bu beş büyük gölde bildiğimiz yaklaşık 180 ayrı, göle özgü olmayan, dışarıdan tanıtılmış tür bulunuyor. Daha da önemlisi, Kanada ve ABD’de bilimsel camia ne kadar iyi olursa olsun, bu göllerin biyolojik çeşitliliğini anlamak adına çalışmalar yeni yeni yapılmaya başlandı.

Benim de Kanada koordinatörlüğünü yürüttüğüm Büyük Göller DNA Barkodlama Projesi, genetik yöntemler kullanarak bu göllere dair bilinmezleri ve keşfedilmemiş biyolojik istila vakalarını anlamayı amaçlıyor. Bu proje, yakın gelecekte olabilecek insan kaynaklı tehditlere hızlı cevap verebilmemiz için göllerin biyoçeşitliliği ile ilgili bize referans noktası oluşturacak ve çeşitli sebeplerden dolayı biyoçeşitlilikçe fakir olan bölgelerin restorasyonu ve korunması için bize fikir verecek.

Tüm Reklamları Kapat

İnsanların akıl ve vücut sağlığı için önemi bilinen tatlı su biyolojik çeşitliliği üzerindeki insan kaynaklı değişikliklerin anlaşılması, yaşadığımız yüzyılda biz bilim insanlarının başa çıkmaya çalıştığı zorlu görevlerden biri. Sucul biyoçeşitliliğin takibi ve yönetilmesi pek çok farklı alanda iş birliği gerektiriyor. Sadece üniversiteler ve hükümet kurumları değil, aynı zamanda sucul kaynaklardan doğrudan yararlanan çiftçiler, balıkçılar, küresel ulaşım şirketleri ve politika belirleyiciler gibi pek çok kurum da bu işbirliğinin bir parçası olmalı ki, çevresel risk değerlendirme, politika oluşturma ve bu doğal kaynakların yönetilmesi daha bütüncül ilerleyebilsin.

Bu da bizi projemizin ana temasına getiriyor: Bir şeyi korumak ve yönetmek için önce onu anlamamız gerekiyor. Büyük Göller için bunun yolu, biyolojik tür çeşitliliğinin miktarını anlamaktan geçiyor.

Ne yazık ki şimdiye kadar tür çeşitliliğini anlamada kullandığımız yöntemler çok ölçeklenebilir değildi. Biyolojide canlıların sınıflandırılmasını duymuşsunuzdur. Biz biyologların canlıları sınıflandırırken kullandığı çeşitli yöntemler var: dış görünüş (morfolojik) özellikleri veya genetik kodlarındaki farklılıklar/benzerlikler gibi... Bu beş büyük göldeki bildiğimiz çoğu tür, boyut olarak çok küçük ve bu nedenle muhafaza edilmesi de oldukça zor. Bu demek oluyor ki, bu göllerdeki çeşitliliği anlamak istersek sadece morfolojik bilgiyi kullanarak tür tayini yapmak çoğu zaman çok zor; hatta bazen mümkün değil. Binlerce farklı canlı grubu için, binlerce ayrı grupta uzmanlaşmış taksonomistleri sürece dahil etmemiz gerekir, bu da haliyle çok uygulanabilir bir durum değil. Dolayısıyla, taksonomistlerin yer aldığı geleneksel çalışmalarda çoğu canlı ya cins/takım düzeyinde tanımlanıyor ya da tamamen görmezden geliniyor.

Peki çözüm yok mu? Var. DNA barkodlama yöntemi (yani DNA dizisindeki benzerliklere göre canlıların gruplara atanması), bu gibi büyük ölçekli çalışmalar için ideal; çünkü binlerce numuneye dijital bir tür tanımı, yani "DNA barkodu" verildikten sonra, taksonomistlerin desteğini almak daha da kolay olacak. DNA barkodlama yöntemi aynı zamanda ölçeklenebilir, standart hale getirilmiş bir işlem demek. Örneğin morfolojik olarak tanımlayamadığımız canlılara bile bu yöntemle bir isim verebilecek, onları bir gruba sokabileceğiz. Taksonomi bilgisini dijital hale getirdiğimizde ihtiyacımız olan şey, taksonomi uzmanlığından ziyade, DNA dizileme teknolojilerine erişim olacak - ki gün geçtikçe bu teknolojiler hem daha taşınabilir hem de daha ucuz hale geliyor.

Tüm Reklamları Kapat

Dahası da var: DNA barkodlama yöntemini kullanarak sudan örnek alıp canlılarin suda bıraktığı eser miktardaki DNA bilgisiyle ("çevresel DNA", İng: "Environmental DNA"), sucul ekosistemdeki bütün canlıları izleme imkanımız da söz konusu.

Büyük Göller DNA Barkodlama Projesi, Amerika Ulusal Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından finansal olarak destekleniyor ve Büyük Göller'de yaşayan sucul omurgasız canlılar için genetik barkod kütüphanesi oluşturmayı hedefliyor. Amacımız, biyoizleme yöntemlerini iyileştirmek, istilacı türlerin erken tespitini sağlamak ve bu sucul kaynakların yönetimine bilimsel bilgi ile katkıda bulunmak. Nihai amacımız ise bu göllerdeki biyoçeşitliliği; iklim değişikliği, kirlilik ve istilacı türlerden korumak.

Büyük Göller dünyadaki toplam tatlı su kaynaklarının %21’ini oluşturuyor ve tarım, balıkçılık ve uluslararasi gemi ticareti için büyük öneme sahip. Haritada Göllerin sınırı Büyük göller, sucul yaşam alanı çerçevesince belirlendi.
Büyük Göller dünyadaki toplam tatlı su kaynaklarının %21’ini oluşturuyor ve tarım, balıkçılık ve uluslararasi gemi ticareti için büyük öneme sahip. Haritada Göllerin sınırı Büyük göller, sucul yaşam alanı çerçevesince belirlendi.
National Geographic Cemiyeti, 2013

Projemiz 2 yıl önce başladığında pek çok Büyük Göller türüne dair sadece sınırlı genetik bilgiye sahiptik. Büyük Göller'in boyutça çok büyük olması ve öngördüğümüz büyük miktardaki biyoçeşitliliği de araştırma sürecinin ortak çalışmaya dayalı olmasını zorunlu kıldı. Proje kapsamında ABD ve Kanada’dan, EPA ile beraber Cornell Üniversitesi, Buffalo State Üniversitesi, Notre Dame Üniversitesi ve de Guelph Üniversitesi Biyoçeşitlilik Genomiği Merkezi dahil olmak üzere pek çok taksonomi uzmanı, moleküler biyolog ve ekolog ve sucul biyologlar bir arada çalıştık.

2020 şubat ayında bilim insanları ve Amerika Ulusal Çevre Koruma Ajansından temsilciler olmak üzere Cornell Üniversitesi Biyolojik Arazi İstasyonunda bir araya geldik. Taksonomiden biyoçeşitliliğe, ekolojik ve genetik analizden taşınabilir DNA dizileme teknolojilerine ve DNA’yi kullanarak yapılan biyoizleme yöntemlerinin geleceğine dair pek çok şey konuştuk. Halihazırda yüzlerce numunemiz analiz edilmeyi beklese de şu ana kadarki işbirliğimiz 300’den fazla omurgasız canlı türüne ait 1000’den fazla DNA barkodu bilgisi üretmemizi sağladı.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Büyük Göller DNA barkodlama proje ekibi. Üst sıra, soldan sağa: Bret Coggins, Lars Rudstam, Susan Daniel, Adam Frankiewicz, James Watkins, Elizabeth Whitmore, Joe Connolly; alt sıra, soldan sağa: Sara Westergaard, Michael Pfrender, Bilgenur Baloglu, Kristy Deiner, Ed DeWalt, Alexander Karatayev, Christopher Marshall, Lyubov Burlakova. Katılan ve fotoğrafta yer almayanlar: David Lodge, Kara Andres ve Jose Andres. George Rogalskyj ve Erik Pilgrim elektronik olarak katildi.
Büyük Göller DNA barkodlama proje ekibi. Üst sıra, soldan sağa: Bret Coggins, Lars Rudstam, Susan Daniel, Adam Frankiewicz, James Watkins, Elizabeth Whitmore, Joe Connolly; alt sıra, soldan sağa: Sara Westergaard, Michael Pfrender, Bilgenur Baloglu, Kristy Deiner, Ed DeWalt, Alexander Karatayev, Christopher Marshall, Lyubov Burlakova. Katılan ve fotoğrafta yer almayanlar: David Lodge, Kara Andres ve Jose Andres. George Rogalskyj ve Erik Pilgrim elektronik olarak katildi.

Elde ettiğimiz bu çeşitlilik 10’dan fazla omurgasız canlı sınıfına ait ve bu bilgi bize bu göllerde bulunan istilacı ve doğal türlerin takibi için müthiş bir kaynak sağlayacak!

Aynı zamanda yanlış taksonomik bilgilerin düzeltilmesinde de oldukça işimize yarayacak. Projemiz ilerledikçe, araştırma grubumuz içinde ve dışında numunelerin, kaynakların, yeni fikir ve araştırma yöntemlerinin paylaşılması bizi daha da teşvik etti.

DNA bilgisinin elde edilmesi için gönderilen her bir numune pek çok karışık duyguyu da içinde barındırıyor, projenin sonuna yaklaşmış olmanın verdiği memnuniyet hissi, sonuçları beklerken duyduğumuz sabırsızlık ve kim bilir belki de genetik bilgiyi kullanarak keşfedeceğimiz yeni türlerin heyecanı...

Not: Bu yazıya katkı sağlayan Christopher C. Marshall, Lars Rudstam, David M. Lodge, R. Edward DeWalt, Paul W. Simonin, Elizabeth Whitmore, Lyubov Burlakova ve Kristy Deiner'e teşekkür ederiz. Bu proje, ABD Ulusal Çevre Ajansı (U.S. EPA) tarafından desteklenmiştir.

doi: 10.47023/ea.bilim.8934

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
63
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Bu yazımızda sözü edilen akademik makalenin yöntemi veya sonuçları ile ilgili bir sorunuz veya sorununuz mu var? Aşağıda, akademik makalenin yazarlarının iletişim adreslerini bulabilirsiniz.

Evrim Ağacı sadece bilimsel bir çalışmayı duyurmak ile mükelleftir; araştırmayı, araştırmacıları veya araştırmanın sonuçlarını savunmaz. Akademik bir makalenin sonuçlarını geçersiz kılmanın ana yöntemi, orijinal çalışmanın yöntemi, sonuçları veya tartışması ile ilgili hatalı noktaları tespit etmek ve bunu hakemli dergilerde yayınlamaktır. Bu yapılacak olursa, Evrim Ağacı o çalışmaları da memnuniyetle duyuracak ve/veya bu çalışmayı güncelleyecektir.

Makalenin Yazışmadan Sorumlu Yazarı:

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • Umut Verici! 5
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • E. S. Brondizio, et al. (2019). Global Assessment Report On Biodiversity And Ecosystem Services Of The Intergovernmental Science-Policy Platform On Biodiversity And Ecosystem Services. Yayınevi: IPBES secretariat.
  • K. Deiner, et al. (2017). Environmental Dna Metabarcoding: Transforming How We Survey Animal And Plant Communities. Molecular ecology. | Arşiv Bağlantısı
  • A. Srivathsan, et al. (2018). A Minion™‐Based Pipeline For Fast And Cost‐Effective Dna Barcoding. Molecular ecology resources. | Arşiv Bağlantısı
  • A. Trebitz, et al. (2019). A Reference Inventory For Aquatic Fauna Of The Laurentian Great Lakes. J. Great Lakes Res. | Arşiv Bağlantısı
  • R.A. Sturtevant, et al. (2020). Recent History Of Nonindigenous Species In The Laurentian Great Lakes; An Update To Mills Et Al., 1993 (25 Years Later).. J. Great Lakes Res. | Arşiv Bağlantısı
  • B. Baloğlu, et al. (2020). A Workflow For Accurate Metabarcoding Using Nanopore Minion Sequencing. bioRxiv. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/05/2024 11:21:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8934

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Ornitoloji
Etimoloji
Uterus
Elektron
Şizofreni
Genel Görelilik
Yeni Koronavirüs
Nadir
Kimya
Jeoloji
Çalışma
Terapi
Çocuk
Hormon
Kadın
Canlı
İlişki
Kalp
Gebelik
Etik
Akıl
Hastalık Kataloğu
Felsefe
Entomoloji
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
D. B. Baloğlu, et al. Bilmezsek Koruyamayız: Amerika Ulusal Çevre Koruma Ajansı ve Bilim İnsanları, Büyük Gölleri Korumak İçin Bir Araya Geldi!. (25 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 22 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8934 doi: 10.47023/ea.bilim.8934
Baloğlu, D. B., Bakırcı, Ç. M. (2020, June 25). Bilmezsek Koruyamayız: Amerika Ulusal Çevre Koruma Ajansı ve Bilim İnsanları, Büyük Gölleri Korumak İçin Bir Araya Geldi!. Evrim Ağacı. Retrieved May 22, 2024. from https://doi.org/10.47023/ea.bilim.8934
D. B. Baloğlu, et al. “Bilmezsek Koruyamayız: Amerika Ulusal Çevre Koruma Ajansı ve Bilim İnsanları, Büyük Gölleri Korumak İçin Bir Araya Geldi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 25 Jun. 2020, https://doi.org/10.47023/ea.bilim.8934.
Baloğlu, Dr. Bilgenur. Bakırcı, Çağrı Mert. “Bilmezsek Koruyamayız: Amerika Ulusal Çevre Koruma Ajansı ve Bilim İnsanları, Büyük Gölleri Korumak İçin Bir Araya Geldi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, June 25, 2020. https://doi.org/10.47023/ea.bilim.8934.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close