Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Bilimin Siyaset ve Toplumsal Tutumlar Arasındaki Yeri Hakkında Neler Biliyoruz, Neler Öğreniyoruz ve Bunları Bilmek Neden Önemli?

Bilimin Siyaset ve Toplumsal Tutumlar Arasındaki Yeri Hakkında Neler Biliyoruz, Neler Öğreniyoruz ve Bunları Bilmek Neden Önemli? Pixabay
11 dakika
1,697
  • Siyaset Bilimi

Sosyal bilimciler, insanların bilimsel temelli konulardaki tutumlarına karar verirken bilimsel kanıtları neden görmezden geldiklerini anlamada ilerleme kaydediyorlar. Bu konuların okullarda nasıl öğretilmesi ve politikacılar tarafından nasıl ele alınması gerektiği hakkında da önemli gelişmeler gösteriyorlar.

Birleşik Devletler araştırma camiası, halkın bilimsel bulguları çoğunlukla dikkate almadığından ya da çarpıttığından uzun bir süredir şikayetçi. Uzmanlar medyada partizan siyasetini sorumlu tutarken birbirine tamamen zıt açıklamalar da yapıyorlar: Liberaller, cumhuriyetçilerin bilim karşıtı olduğunu sıkça ileri sürüyor, muhafazakarlar ise demokratların genellikle bilimsel bulguların çığırtkanlığını yaparak hükümete daha büyük ve daha müdahaleci bir rol vermek için haklı çıkmaya çalıştıklarını iddia ediyor.

Tüm Reklamları Kapat

Önde gelen bir sosyal bilim dergisi olan The Annals of the American Academy of Political and Social Science, Mart 2015 sayısında Siyaset Bilimi’ne yer vererek tartışmayı derinlemesine inceliyor. Washington DC’deki Amerikan Üniversitesi'nden siyaset bilimciler Elizabeth Suhay ve Northwestern Üniversitesi'nden James Druckman’ın editörlüğünü yaptığı bu sayı, “bilimsel bilginin üretilmesi, iletişimi ve benimsenmesini”ni inceleyen yaklaşık 15 makale içeriyor. Derginin genel yayın yönetmeni Thomas Kecskemethy şöyle diyor:

Tüm taraflara eşit şekilde ve kıyasıya eleştiri fırsatı verildi. Seçkin uzmanların kendi önyargılarına karşı nasıl savunmasız olduklarını görmek beni çok etkiledi.

Araştırmacılar konuyu basit cevaplarla geçiştirmediler. Aslında, bazı makaleler neredeyse anlaşılmaz boyutta; siyaset jargonu ve teorileri ile dolu. Ama bu özel sayıda faydalı, net mesajlar da var:

Tüm Reklamları Kapat

  • Bilim insanları kendilerini zayıf iletişimciler olarak suçlamamalılar; evet, daha iyi bir iş çıkarabilirlerdi fakat çoğu insan, bilim insanlarının kendilerine neyi nasıl düşüneceğini söylemesini beklemiyor. Bu nedenle çözüm insanlara sadece daha fazla bilgi ve gerçekleri sunmak değildir.
  • İnsanlar bir bilimsel sonucu değerlendirirken, çoğunlukla ideoloji ve din temelli mevcut inançlarından etkileniyorlar. İnançları güçlü olan bir kişinin kendi inançlarına ‘uymayan’ bir mesajı reddetme ya da aktif olarak o mesaja karşı çıkma olasılığı artar.
  • Liberallerin de muhafazakarlar kadar bilimsel kanıtlarla aynı fikirde olmaması olasıdır. Ancak bu anlaşmazlıklar farklı bir dizi mesele üzerinde ortaya çıkmaktadır. Birçok liberal nükleer enerjiye, petrol ve gaz elde etmek için uygulanan hidrolik kırma yöntemine, genetik olarak değiştirilmiş organizmalara ve genetik tıbbın bazı yönlerine itiraz eder. Muhafazakarların gündeminde ise iklim değişikliği, evrim ve kök hücre araştırmaları, son zamanlarda da aşı gibi konular vardır.
  • ABD Kongresi’ndeki mevcut tıkanıklık ve cumhuriyetçi yasa koyucular ile Beyaz Saray arasındaki düşmanlık aksini öne sürse de ideoloji parti üyeliği ile aynı şey değildir.
  • Evrimin öğretilmesine gelince, yetersiz eğitilmiş biyoloji öğretmenleri nüfusun büyük bölümünün neden ikna edilemediğini açıklamada önemli bir faktördür. Evrim kavramını kabul eden öğretmenler bile, evrim eleştirilerine karşı savunma yeteneklerine güvenmediklerinden sınıflarında bu konuya çok yer vermezler.
  • Halk, bilim insanlarına büyük bir saygı gösterme eğilimindedir. Ayrıca insanlar genellikle hakkında hala belli bir karara varmadıkları, jeomühendislik gibi tartışmalı konularla ilgili daha fazla bilgi edinmek ister. Bu nedenle durum, umutsuz değildir.

Bu sayının geri kalanında konuyla ilgili üç temaya ayrıntılı olarak yer verilmiştir: bilimsel kanıtlara riayet etmenin siyasi ideolojiyle nasıl ilişkili olduğu, insanların kendi düşünce ve inançlarına uymayan bilgi ile nasıl baş ettikleri ve biyoloji öğretmenliği eğitimi alan öğrencilerin evrim hakkında ne düşündükleri.

Bilime Riayet Etme

Genetik bilimi hakkındaki siyasi tartışmaları incelemek üzere Druckman ile birlikte çalışan Suhay, ABD siyasetiyle bilim arasındaki kesişimi anlamanın her zamankinden daha önemli olduğuna inanıyor ve şöyle diyor:

Politik değerler kaçınılmaz olarak bilimsel araştırmalarla iç içe geçmiştir çünkü bilim bize mümkün olanı anlatır. Bilim doğal olarak tartışmalı bir şey çünkü kimse seçeneklerinin sınırlı olduğunu duymak istemez.

Suhay, Amerikan siyasetindeki kutuplaşmanın artışı için şunları söylüyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kutuplaşmanın artması nedeniyle siyasiler daha büyük bir tutkuyla tartışıyorlar. Bu savaşın bir kısmı da bilimsel kanıtların siyasi görüş doğrultusunda kullanılması. Dolayısıyla gerçekler belirli bir siyasi görüşle bağdaştırılıyor.

Austin’deki Texas Üniversitesi'nde profesör olan Daron Shaw ile yüksek lisans öğrencisi Joshua Blank, bu kutuplaşmaları göz önüne alarak, tartışmalı konularda “insanların bilime riayet etme derecesini” belirlemek için bir çalışma yaptılar. Seçimler ve oy verme davranışları üzerine çalışan ve çeşitli politik kampanyalar için anket çalışmaları yapan Shaw şöyle diyor:

Bu ülkede ‘gerçekler sizi özgür kılar ve bilimde herşeyin cevabı vardır’ ifadelerine inanmanın uzun bir geçmişi vardır ve bu, Amerikan politikasını birbirine bağlar. Eğer bilimsel bilgiye riayet, daha fazla kutuplaşmanın bir sonucu olarak ortaya çıkıyorsa bu, önemli sonuçları olan bir değişikliktir.

Bunu araştırmak için, Shaw ve Blank 2000 kayıtlı ABD seçmeni üzerinden bir anket düzenlediler. Her birinden 16 politika alanında, 10 puanlık bir ölçekte puanlama yapması istendi; puanlamada politikacıların bilim insanlarının tavsiyelerini tamamen kabul etmesi 10’a, bilimsel tavsiyelerin tamamen görmezden gelinmesi 0’a karşılık geliyordu.

Genel olarak, politik açıdan kendilerini nasıl tanımladıklarına bakılmaksızın, bilime riayetin oldukça yüksek olduğu bulundu. Tüm konulardaki puanların ortalaması 6.4 olarak bulundu, bu değer seçmenlerin genel olarak politikacıların bilim insanlarını dinlemesini istediklerini ortaya koyuyordu. Ancak farklılıklar da vardı: Kendini demokrat olarak tanımlayanlarda ortalama 7.46, buna karşılık cumhuriyetçilerde 5.58 ve bağımsızlarda 5.84’tü.

Shaw bu bulgulara bakarak, muhafazakarların bilimsel önerilere riayet etmeye daha az istekli oldukları sonucuna vardı. Fakat cumhuriyetçileri, bilim karşıtı oldukları konusunda suçlamak da doğru değildir. Öncelikle, cumhuriyetçilerin tutumu bağımsızlardan çok farklı değildi. İkinci olarak da, sonuçlar cumhuriyetçilerin 16 politika alanının 14'ünde hala bilime saygı duyduğunu gösterdi. İstisnalar zorunlu sağlık sigortası ve eşcinsellerin evlat edinmesi ile ilgiliydi. Shaw ve Blank şöyle söylüyor:

Cumhuriyetçiler, bilimin söylediklerine riayet etme konusunda daha az istekli görünüyorlar.

Buna karşılık, demokratlar tüm 16 alanda bilime saygı duyduğunu gösterdi. Shaw, genel ortalama puanının 6.4 olmasının politika oluşturmak için bilimsel uzmanlıktan yararlanmayı destekleyen olumlu bir gösterge olduğunu söylüyor.

Tüm Reklamları Kapat

Araştırmacılar ayrıca bir kişinin bilimsel kanıtlara saygı duymasının çalışma kapsamındaki spesifik politikalar bazında değiştiğini buldular. Örneğin, araştırmalarda hayvan kullanma konusunda ideolojik spektrum genelinde pek bir fark yok gözlenmezken küresel ısınmaya karşı savaşmak için karbon emisyonlarının düzenlenmesi konusunda muhafazakarlarla liberaller arasında büyük bir ayrılık vardı. (Araştırmacılar, bu konulardaki ortak bilimsel görüşün araştırmalarda hayvanların kullanılması, karbon emisyonunu azaltmak için de birtakım düzenleyici mekanizmaların desteklenmesi olduğunu belirlediler.)

Araştırmacıların belirttiği gibi, bunların hiçbiri ideolojiyi alt eden kanıtlar değil. Aslında ideoloji, seçmenlerin zihninde bu ikisi doğrudan çatışmaya girdiğinde hep kazanan taraf oluyor.

Shaw'a göre en büyük gizem, demokratların cumhuriyetçiler veya bağımsızlara göre siyaseti bilgilendirmek için bilime neden daha fazla inandıkları. Shaw eğitim, gelir ya da ırk gibi faktörlerin bu farkı açıklayamadığını söylüyor.

Buna rağmen araştırmacılar, bulgularının kampanya stratejistlerine yararlı olabileceğine inanıyorlar. Araştırmacılar şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Demokratları yanınıza almak istiyorsanız siyasi duruşunuzu desteklemek için bilimsel araştırmaları kullanmak isteyebilirsiniz. Solcuların bilim insanlarına riayet etme isteklerini ifade etmeleri, objektif ve bilimsel araştırmalara dayanan siyasi tartışmaların ilgili konulardaki görüşler üzerinde güçlü bir etkisi olabileceğini gösteriyor. Bu tür tartışmalar siyahiler ve Latin kökenliler gibi demokrat ittifakının kilit unsurları için de önemli.

Kendi Düşünce ve İnançlarımıza Uymayana Tepki Verme

Politika ve bilimin etkileşimine bakmanın bir başka yolu, insanların kendi dünya görüşüne uymayan bilimsel mesajlar ile karşı karşıya kaldıklarında nasıl tepki gösterdiklerini incelemektir. Columbus'daki Ohio Eyalet Üniversitesi’nden üç araştırmacı, halkın bilime olan inancının böyle bilişsel uyumsuzluklarla zayıfladığını tespit etti. Güvensizlik hem muhafazakarlar hem de liberaller arasında, fakat sadece en tartışmalı konular üzerinde gerçekleşti.

İletişim profesörleri Erik Nisbet ve R. Kelly Garrett ile lisansüstü öğrencisi Kathryn Cooper’dan oluşan araştırma grubu, 1500 kişinin dahil olduğu çevrimiçi bir anket yaptı. Katılımcılar yeni bir bilimsel web sitesinin kalitesini değerlendirdiklerini düşünüyorlardı. Fakat bu, bazı konularda inançlarına ters gelecek bilgiler hakkındaki tutumlarını ölçmek için bir bahane oldu. Ankette, kendilerini muhafazakar olarak tanımlayanları harekete geçirecek iklim değişikliği ve evrimle ilgili soruların yanı sıra liberallerin karşı çıkması beklenen hidrolik kırılma ve nükleer güç gibi konular hakkında sorular vardı. Katılımcılar ayrıca araştırmacıların tarafsız olarak gördükleri iki konuya, Güneş sistemi ve yer bilimlerine ilişkin pasajları da okudular.

Katılımcılar beklenildiği üzere, sosyal bilimcilerin ‘güdülenmiş akıl yürütme (muhakeme)’ dediği durumu fazlasıyla sergilediler. Bu, halihazırda inandığımız şeyleri korumak için bir konuyla (örneğin, genetiği değiştirilmiş gıdaların güvenilirliğiyle) ilgili yeni bilgileri çürüttüğümüz ya da görmezden geldiğimiz durumdur. Araştırmacılar ayrıca insanların, değerlerine yönelik bir tehdit olarak gördüğü bilimsel bilgilere daha olumsuz tepkiler verdiğini tespit ettiler. Etki, bütün politik yelpazede gözlendi fakat muhafazakarlar liberallerden dört kat daha kuvvetli tepki gösterdiler. Shaw ve Blank gibi Nisbet de şu bulgusunu basın bülteninde açıkladı:

Liberaller de bilimsel bilgiyi taraflı bir şekilde işleme yeteneğine sahipler. Tabii ki bu konuda muhafazakarlardan daha üstün değiller.

Ohio Eyalet araştırmacıları ayrıca fikir ayrılıklarının, insanların bilimsel teşebbüse güvenini kaybetmesine neden olabileceğini buldular. Garrett basın bülteninde şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Bleak House (Charles Dickens)

Bleak House is a novel by Charles Dickens, first published as a 20-episode serial between March 1852 and September 1853. The novel has many characters and several sub-plots, and is told partly by the novel’s heroine, Esther Summerson, and partly by an omniscient narrator. At the centre of Bleak House is a long-running legal case in the Court of Chancery, Jarndyce and Jarndyce, which comes about because a testator has written several conflicting wills. In a preface to the 1853 first edition, Dickens claimed there were many actual precedents for his fictional case. One such was probably the Thellusson v Woodford case in which a will read in 1797 was contested and not determined until 1859. Though many in the legal profession criticised Dickens’s satire as exaggerated, this novel helped support a judicial reform movement which culminated in the enactment of legal reform in the 1870s.

Warning: Unlike most of the books in our store, this book is in English.
Uyarı: Agora Bilim Pazarı’ndaki diğer birçok kitabın aksine, bu kitap İngilizcedir.

Devamını Göster
₺180.00
Bleak House (Charles Dickens)

Bu kutuplaştırıcı konular hakkında okumak bile, insanların bilim hakkında hissettiklerini olumsuz yönde etkiliyor.

Evrim Öğretiminin Yetersizliği

Özel sayıdaki üçüncü makale, kutuplaştırıcı konulardan biri olan evrimi okullarda öğretmek üzere eğitilen öğrencilerin tutumlarını inceliyor.

Pennsylvania Eyalet Üniversitesi siyaset bilimcilerinden Eric Plutzer ve Michael Berkman, daha önce yaptıkları bir araştırmada lise biyoloji öğretmenlerinin evrimsel biyolojiyi açık bir şekilde anlatmada yaygın bir isteksizlik içinde olduklarını tespit etmişlerdi. 2011’de Science dergisinde yayınladıkları makaleye göre, sadece %28'i evrimi sınıflarında birleştirici bir tema olarak görüyordu. Yelpazenin diğer ucunda ise, %13'ünün dersleri yaratılışçılık veya akıllı tasarımı içeriyordu .

Sonraki çalışmalarında ise Plutzer ve Berkman “ne evrim biyolojisinin güçlü savunucuları ne de bilimsel olmayan alternatiflerin açık destekçileri olan bu temkinli %60 (öğretmen)”ın inançları hakkında daha fazla bilgi edinmeye çalıştılar. Bu nedenle lise biyoloji öğretmeni olmaya hazırlanan 35 öğrenci ile 2013'te görüşmeler yaptılar; öğretmen olup derslere girmeye başladıklarında konuyu nasıl ele alacaklarına dair ipuçları bulmayı umuyorlardı. Pennsylvania'daki üniversitelerden -büyük bir araştırma üniversitesi, büyük bir öğretmen eğitimi programı olan bir devlet üniversitesi, bir Katolik üniversitesi ve tarihsel olarak siyahi bir üniversiteden- lisans öğrencileri seçtiler. Duydukları şey onları rahatsız etti. Berkman’ın açıklaması şöyle:

Bilimsel anlayışlarının derinliği sizin düşündüğünüz gibi değil. Evet, fen eğitimi programındaydılar ancak bilimi sevdikleri için fen öğretmeni olmayacaklardı.

Plutzer şunları ekledi:

Çocukken çamaşır makinesini parçalayan veya roket fırlatan kişilerden değillerdi. Onlar bilim insanı olmak amacını gütmüyorlar.

Araştırmacılar, kendilerini öncelikle eğitimci olarak gören öğretmenlerin evrim gibi potansiyel olarak ilgi çekici ve tartışmalı konuları kendilerini bilim insanı olarak gören kişilerden çok daha farklı ele almalarının endişe verici olduğunu söylüyor. Berkman şöyle diyor:

Öğrencilerin çoğu, bir sorun ortaya çıktığında, gerçekleri aktarmak ve içeriği tartışmak yerine sınıf yönetimi ve pedagojik tekniklere güvenebileceklerini düşünüyorlar. Bu yaklaşım daha büyük bir sorunu maskeliyor. Evrim hakkındaki bilginin yetersizliği evrimi öğretme ihtimalinin azalmasına yol açıyor.

Araştırmacılar, başlangıçta Katolik üniversitesindeki öğrencilerin konuyu laik kurumlardaki akranlarından çok daha rahat tartıştıklarını görünce şaşırdıklarını belirttiler. Berkman’ın açıklamaları şöyle:

Konudan kaçınmak yerine muhtemelen tüm hayatları boyunca bu konuyla mücadele etmişlerdi. Evrim hakkında öğrendiklerini inançlarıyla uzlaştırmak için daha iyi bir iş çıkarmış gibi görünüyorlardı. Buna karşın, laik kurumlardaki öğrencilerin kişisel görüşlerini bir fen veya eğitim dersinde keşfetme olanağı pek mümkün değil. Bir Pennsylvania Eyalet Üniversitesi profesörünü öğrencileriyle bunları konuşurken göremezsiniz.

Araştırmacılar, örneklerinin tüm fen öğretmeni yetiştirme programlarını temsil etmediğini itiraf ediyorlar. Ancak sonuçların yine de öğretici olduğunu düşünüyorlar ve daha yapılacak birçok şey olduğunu vurguluyorlar.

Genç öğretmen adayları, muhtemelen önde gelen bilimsel organizasyonların beklentilerine cevap vermeyen bir evrim öğretimine neden olacak bir yönde ilerliyorlar.

Peki, bu yönü değiştirmek için ne yapmalı? Çelişkili bir cevap, lise ve lisans düzeyinde biyoloji öğretimini geliştirerek çalışma yazarlarının ‘cehalet döngüsü’ olarak tanımladıkları döngüyü kırmaktır. Araştırmacılar, birçok öğrencinin devlet okullarında evrim öğretmek için iyi bir ders planı olmadığını, çünkü onların da konu hakkında iyi bir eğitim almadıklarını söylüyorlar.

Müstakbel öğretmenler, araştırmacıların ‘bilimsel araştırmanın doğası’ olarak adlandırdıkları daha iyi bir temel eğitime ihtiyaç duyuyorlar. Çok azı bir araştırma laboratuvarında çalışma olanağı buluyor çünkü programları içerik ve pedagoji üzerine derslerle dolu, birçoğu da bu tür uygulamalı deneyimlerden çekiniyor.

Tüm Reklamları Kapat

Ayrıca bilimsel bölümlerdeki öğretim üyelerinin öğretmen adaylarının genel olarak tipik fen dallarındaki lisans öğrencilerinden farklı olduklarını anlamaları gerektiğini söylüyor. Plutzer şöyle diyor:

Müstakbel fen öğretmenleri onların küçük versiyonları değillerdir, öğretmen adaylarının evrimi anlamasını sağlamak sadece daha fazla fen dersi almalarıyla olmaz.

Bardağın Yarısı Dolu mu Yoksa Yarısı Boş mu?

Özel sayıdaki makaleler birlikte ele alındığında açık ve yardımcı bilimsel iletişim yolunda duran birçok engeli vurgulamakla birlikte, Suhay okuyucuların durumun umutsuz olduğu sonucuna varmamaları gerektiğini düşünüyor. Aslında, günümüzün siyasi fırtınalarına rağmen bulutların arasından görünen güneş ışıklarını görebilen Suhay şöyle diyor:

Bazı insanlar gibi paniğe kapılmamız gerekiyor mu bilmiyorum. İdeolojik spektrumdaki tüm insanların bazen bilimsel bilgileri dünya görüşlerine dahil etmekte zorluk çektiğini anlamak, bir suçlu aramaktan vazgeçip her şeyi daha net görmemizi sağlar. Bilimsel araştırmaları önemsemeyenler olarak sadece cumhuriyetçileri suçlarsanız bir uzlaşmaya varma şansınız azalır. Bu anlayış, eylem için gerekli olan bir ön şart. Bu, her iki tarafın öfkesini bastırmaya yardımcı olabilir. Ayrıca insanların belli şekillerde davranmalarının arkasındaki motivasyonları anlamak, konunun ele alınmasında daha akıllıca davranmamıza yardımcı olacaktır.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
3
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Tebrikler! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/12/2022 07:36:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5334

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Yılan
Mantık
Bilgisayar
Modern
Öne Çıkan
Hormon
Hastalık Dağılımı
Video
Biyokimya
Abiyogenez
Genel Görelilik
Amerika Birleşik Devletleri
Kuantum Fiziği
Makale
Aile
Bağışıklık Sistemi
Nükleer
Viral Enfeksiyon
Çevre
Teyit
Ara Geçiş Türleri
Kitap
Mistik
Malzeme
Hidrojen
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
J. Mervis, et al. Bilimin Siyaset ve Toplumsal Tutumlar Arasındaki Yeri Hakkında Neler Biliyoruz, Neler Öğreniyoruz ve Bunları Bilmek Neden Önemli?. (13 Şubat 2018). Alındığı Tarih: 6 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/5334
Mervis, J., Sever, M. Ç., Ölez, Ş. (2018, February 13). Bilimin Siyaset ve Toplumsal Tutumlar Arasındaki Yeri Hakkında Neler Biliyoruz, Neler Öğreniyoruz ve Bunları Bilmek Neden Önemli?. Evrim Ağacı. Retrieved December 06, 2022. from https://evrimagaci.org/s/5334
J. Mervis, et al. “Bilimin Siyaset ve Toplumsal Tutumlar Arasındaki Yeri Hakkında Neler Biliyoruz, Neler Öğreniyoruz ve Bunları Bilmek Neden Önemli?.” Edited by Şule Ölez. Translated by Meltem Çetin Sever, Evrim Ağacı, 13 Feb. 2018, https://evrimagaci.org/s/5334.
Mervis, Jeffrey. Sever, Meltem Çetin. Ölez, Şule. “Bilimin Siyaset ve Toplumsal Tutumlar Arasındaki Yeri Hakkında Neler Biliyoruz, Neler Öğreniyoruz ve Bunları Bilmek Neden Önemli?.” Edited by Şule Ölez. Translated by Meltem Çetin Sever. Evrim Ağacı, February 13, 2018. https://evrimagaci.org/s/5334.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.