Bilim İnsanları, Sıcakkanlı ve Soğukkanlı Dinozorları Araştırıyor!
![Bilim İnsanları, Sıcakkanlı ve Soğukkanlı Dinozorları Araştırıyor!](https://cdn.evrimagaci.org/9xURykmcHUaeRJd7oq2fYu9LWnY=/250x0/storage.evrimagaci.org%2Fcontent%2F4277bbec-a986-4eee-a0af-0ec973fe85f2.png)
- Basın Bildirisi
- Bilim Haberciliği
Bu haber 3 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Dinozorlar, memeliler gibi sıcakkanlı mıydı yoksa sürüngenler gibi soğukkanlı mıydı? Bu soru, paleontolojinin en eski sorularından birisidir. Bu sorunun cevabını bulmak, tarih öncesi canlıların yaşamlarını ve davranışlarını anlamamızı sağlar.
Son otuz yıldaki araştırmalar, tüm dinozorların vücut ısılarını düzenlemek için güneşlenen hantal kertenkeleler olduğu yönündeki yaygın fikre meydan okuyor. Bazı dinozorlar, tıpkı günümüzdeki kuşlarda olduğu gibi, tüylere sahipti ve kendi vücut ısılarını üretebiliyorlardı.
Yine de dinozorların metabolizmalarının nasıl olduğuna dair kesin kanıtlar bulmak kolay değildir. Dinozorlara ait yumurta kabukları ve kemiklerden elde edilen ipuçları, bazı dinozorların sıcakkanlı, bazılarının ise soğukkanlı olduğunu gösterdi.
Current Biology dergisinde yayınlanan yeni bir çalışma, üç ana dinozor grubunun sıcaklıktaki değişikliklere farklı şekilde tepki verdiğini, vücut ısısını düzenleme yeteneğinin yaklaşık ise 180 milyon yıl önce erken Jura Dönemi'nde evrimleştiğini öne sürüyor.
1.000 dinozor türüne ait fosiller ve paleoiklim bilgileri temel alınarak yapılan çalışma, yaklaşık 235 milyon yıl önce başlayan ve 66 milyon yıl önce bir asteroidin Dünya'ya çarpmasıyla sona eren dinozor çağı boyunca, dinozorların Dünya üzerindeki farklı ortamlara yayılışını inceledi.
Çalışmaya göre T. rex'in de dahil olduğu etobur teropodlar ve Triceratops ve Stegosaurus'un da ünlü üyeleri arasında olduğu otobur ornithischianlar Erken Jura Dönemi'nde daha soğuk iklimlerin olduğu ortamlara yayıldılar. Bu, vücut ısısı üretme yeteneğini olarak bilinen endoterminin evrimine sebep olmuş olabilir.
Teropodlar ve ornithischianlar, kendi evrimsel tarihleri boyunca çok çeşitli termal ortamlarda yaşadılar ortamlarına oldukça uyumluydular. Son fosil keşifleri, farklı dinozor türlerinin, yıl boyunca Kuzey Kutbu'nda bile yaşadığını gösterdi. Londra Üniversitesi Koleji Yer Bilimleri Bölümü'nde araştırmacı olan çalışmanın baş yazarı Dr. Alfio Alessandro Chiarenza, şöyle söylüyor:
Sıcakkanlı hayvanlar genellikle daha aktiftir, soğukkanlı hayvanlar genellikle yuva yapmazlar.
Buna karşılık, yüksek, bitki yiyen sauropodlar gezegenin daha sıcak ve daha düşük enlemlerinde yer alan bölgelerinde kaldılar bunun tek nedeni belirli habitatlarda daha zengin yeşilliklerin bulunması değildi. Araştırmacılar, Brontosaurus ve Diplodocus'u da içeren Sauropodların kurak, savana benzeri ortamlarda evrimleştiğini ve “uzun süreli iklim tutuculuğu” uyguladıklarını söylüyor. Chiarenza şöyle açıklıyor:
Ekolojileri düşündüklerimiz ile uyuşuyor. Onlar şimdiye kadar yaşamış en büyük karasal hayvanlardı. Sıcakkanlı olsalardı muhtemelen aşırı ısınırlardı.
Chiarenza, bu hayvanların sıcakkanlı olması durumunda tüketmeleri gereken bitki miktarının sürdürülemez olacağını da ekliyor:
Sürüler halinde yaşıyorlardı ve her birinin 10 Afrika filine eşdeğer olduğunu biliyoruz. Eğer sıcakkanlı olsalardı bitki yaşamını yok ederlerdi. Biz yaşıyorsak soğukkanlı olmaları daha mantıklı.
Ancak Chicago'daki Field Doğa Tarihi Müzesi'nde doktora sonrası araştırmacı olan Jasmina Wiemann, bu çalışmadan elde edilen bulguların dinozor fosillerinde bulunan oksijen alımının moleküler izlerini inceleyen kendi araştırmasıyla çeliştiğini söylüyor. 2022 yılında yaptığı çalışma, ornithischianların daha çok soğukkanlı, sauropodların ise sıcakkanlı olduğunu öne sürüyordu. Wiemann şöyle anlatıyor:
Çalışmada inanılmaz derecede hızlı büyüme oranlarına ve buna bağlı olarak hızlı metabolizmalara sahip sauropodlar gibi bazı hayvanları soğukkanlı olarak bulunurken, çok yavaş büyüme oranlarına sahip ceratopsianlar gibi hayvanlar endoterm olarak bulundu. Bu tutarsızlıkların ele alınması gerekecek.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Chiarenza, iki üniversite tarafından geliştirilen modellerin de en eski dinozorların daha sürüngen ve soğukkanlı olduğunu öne sürdüğünü söyledi. Ancak 180 milyon yıl önce Jenkyns Olayı olarak bilinen volkanik faaliyetlerden kaynaklanan bir küresel ısınma dönemi, vücut ısısını içten üretme yeteneğinin evrimi için tetikleyici olmuş olabilir.
Bu dönemde, birçok yeni dinozor grubu ortaya çıktı. Endotermi belki de bu çevresel krizin sonucunda teropodların ve ornithischianların daha soğuk ortamlarda evrimleşmiş, bu da daha aktif olmalarını, uzun süreli aktiviteyi sürdürmelerini, daha hızlı gelişerek daha çok yavru üretmelerini sağlamış olabilir. Chiarenza şöyle yorumluyor:
Modellere dayalı tüm araştırmalarda olduğu gibi, bu çalışmada da mevcut bilgilere dayanan tahminler yapılmıştır. Yeni fosiller veya iklimsel bilgiler bu tabloyu değiştirebilir. Tabii ki Kuzey Kutbu'nda bir sauropod ortaya çıkarsa bu her şeyi değiştirir.
New Mexico Doğa Tarihi ve Bilim Müzesi’nden çalışmada yer almayan paleontolog Anthony Fiorillo, çalışmayı “ilgi çekici” ve “bazılarımızın daha önce düşündüğü geniş şeyleri ölçmeye yönelik ilk gerçek girişim” olarak nitelendirdi. Fiorillo, sözlerini şöyle bitiriyor:
Modelleri, dinozorların biyocoğrafik anlayışımıza ve ilgili fizyolojilerine bir sağlamlık katıyor. Çalışma, bilebileceğimizi düşündüğümüz şeyleri daha fazla test etmemiz için bir platform sağlıyor.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Soru & Cevap Platformuna Git- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/09/2024 02:44:42 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/17766
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.