Bilgisayar Bilimi, Matematik ve Evrim: Çizge Teorisi, Doğal Seçilim Yoluyla Evrimin Başarısını Belirlememizi Sağlıyor!

Çizge Teorisi, Bir Popülasyonun Nasıl Organize Olduğunun Doğal Seçilimin Mutlak Zaferi veya Yenilgisini Garanti Ettiğini Gösteriyor!

Bilgisayar Bilimi, Matematik ve Evrim: Çizge Teorisi, Doğal Seçilim Yoluyla Evrimin Başarısını Belirlememizi Sağlıyor! Quanta Magazine
Yazar John Rennie Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
9 dakika
1,613 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Darwin'den bu yana doğal seçilim, evrim teorisinin köşe taşı konumundadır. Buna rağmen doğal seçilimin matematiksel modelleri sıklıkla, evrimi biyologların anladığından daha zor gösteren, aşılması güç bir problemle karşı karşıya kalmıştır.

Nature Communications Biology dergisinde yayınlanan yeni bir makaleye göre, Avusturya ve ABD'den bilim insanlarının oluşturduğu, multidisipliner olarak çalışan bir grup araştırmacı, çözmesi güç olan bu problemi aşmak için olası bir yol tanımladılar.

Buldukları cevabın hala doğada olanlarla uyumlu olup olmadığının ortaya çıkarılması gerekiyor; ama her halükarda bu cevap, biyoteknoloji araştırmacıları ve doğal seçilimi yapay koşullar geliştirmek için kullanan araştırmacılar için faydalı olabilir.

Reklamı Kapat

Mutasyon ve Doğal Seçilimin Matematiği

Doğal seçilim yoluyla evrimin ana öncüllerinden birisi, yararlı mutasyonlar ortaya çıktığında bu mutasyonların popülasyon içinde yayılması gerektiğidir. Ancak bu sonuç garanti değildir. Rastgele meydana gelen kazalar, hastalıklar ve diğer aksilikler, mutasyonları henüz yeni ve nadir iken yok edebilir - ve istatiksel olarak, bunun gerçekleşme olasılığı yüksektir.

Göç modelleri ve bir popülasyonun şeklini veya yapısını şekillendiren diğer faktörler, avantajlı mutasyonların yapı veya organizasyon içerisinde ne kadar iyi yayılacağını belirleyebilir.
Göç modelleri ve bir popülasyonun şeklini veya yapısını şekillendiren diğer faktörler, avantajlı mutasyonların yapı veya organizasyon içerisinde ne kadar iyi yayılacağını belirleyebilir.

Teorik olarak mutasyonlar, bazı durumlarda, bazı diğer durumlara göre daha kolay varlıklarını sürdürebilmelidir. Örneğin, aynı adada yaşayan kocaman bir popülasyon düşünün. Meydana gelen bir mutasyon, önemli bir avantaja sahip olmadığı takdirde, bu kalabalık popülasyon içerisinde kalıcı olarak ortadan kalkabilir. Ancak birkaç birey çiftleşmek üzere düzenli olarak kendi adalarına göç ederse, o zaman düşük miktarda bile faydalı bir mutasyonun sağlam bir temel oluşturabilmesi ve esas popülasyonda yayılabilmesi için daha iyi bir şansı olabilir. (Öte yandan, bu olmayabilir; sonuç tamamen senaryonun kesin detaylarına dayanacaktır.) Biyologlar, gen akışının nasıl sağlandığını anlamak için bu popülasyon yapılarını çalışıyorlar.

Harvard Üniversitesi'nde Evrimsel Dinamikler Programı'nın direktörü olan Martin Nowak, 2003 yılında, kanser davranışı üzerine çalışırken, popülasyon yapısının evrimsel sonuçları etkileme potansiyeli üzerine düşünmeye başladı. Şöyle diyor:

O yıllarda kanserin organizmanın istemediği bir evrimsel süreç olduğu benim için gayet netti.
Harvard Üniversitesinde Evrimsel Dinamikler Programı'nın direktörü olan Martin Nowak, kanser çalıştığı sırada, doğal seçilim üzerinde popülasyon yapısının etkileri konusuna ilgi duymaya başladı.
Harvard Üniversitesinde Evrimsel Dinamikler Programı'nın direktörü olan Martin Nowak, kanser çalıştığı sırada, doğal seçilim üzerinde popülasyon yapısının etkileri konusuna ilgi duymaya başladı.

Kötü huylu hücreler mutasyon sonucu ortaya çıktıktan sonra, bu hücreler arasındaki rekabet sonucu vücutta kontrolsüz bir biçimde en iyi şekilde yayılabilen hücreler seçiliyor.

Kendi kendime 'Evrimden nasıl kurtulabilirsin?' diye sordum.

Nowak, mutasyonlara saldırmanın bir çözüm olabileceğini fark etti; fakat seçilime saldırmak da başka bir çözümdü.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sorun, biyologların belirli popülasyon yapılarının doğal seçilimi nasıl etkileyebileceği hakkında henüz yerleşmiş fikirlere sahip olmamalarıydı. Daha fazla genelleştirilebilir stratejiler bulmak üzere Nowak, çizge teorisine (İng: "graph theory") yöneldi.

Çizge Teorisi, Evrimsel Biyolojide Yeni Ufuklar Açabilir!

Matematiksel çizgeler, bir dizi parça arasındaki dinamik ilişkileri temsil eden yapılardır. Tek tek parçalar yapının tepe noktalarında yer alır; her bir çift parça arasındaki çizgiler veya kenarlar (düğümler), aralarındaki ilişkiyi tanımlar.

Evrimsel çizge teorisine göre, tek tek bireyler her tepe noktasını işgal eder. Zamanla, bir birey, komşu tepe noktasındaki başka bir bireyin yerini alabilecek özdeş yavrular üretme şansına sahip olabilir; ama aynı zamanda diğer nesilden herhangi bir birey tarafından yerinin alınması riski ile karşı karşıya kalır. Bu olasılıklar yapıya ''ağırlıklar'' ve tepe noktaları arasındaki çizgilerin yönleri olarak bağlanır. Ağırlıklı bağlantıların doğru kalıpları yaşayan popülasyonlardaki davranışların yerini alabilir. Örneğin, soyların popülasyonun geri kalanından izole olmasını mümkün kılan bağlantılar göçleri temsil edebilir.

Nowak, çizgeleri kullanarak çeşitli popülasyon yapılarını matematiksel soyutlamalar şeklinde betimleyebildi. Daha sonrasında çok titiz bir şekilde, ekstra uyum yeteneğine sahip mutantların her bir senaryo ile nasıl uyuşacağını keşfetti.

Reklamı Kapat

Doğal Seçilime Çizge Teorisi Açısından Bakmak: Evrimsel çizge teorisinde, bir popülasyondaki sabit boyuttaki bireyler grafiğin tepe noktalarında yer alır ve aralarındaki bağlantıların ''ağırlıkları'' onların ilişkilerini gösterir. Çizge, teorisyenlerin popülasyon yapısı dediği şeyi temsil eder. Grafikteki değişimler popülasyonun zamanla nasıl evrimleştiğini gösterir.
Doğal Seçilime Çizge Teorisi Açısından Bakmak: Evrimsel çizge teorisinde, bir popülasyondaki sabit boyuttaki bireyler grafiğin tepe noktalarında yer alır ve aralarındaki bağlantıların ''ağırlıkları'' onların ilişkilerini gösterir. Çizge, teorisyenlerin popülasyon yapısı dediği şeyi temsil eder. Grafikteki değişimler popülasyonun zamanla nasıl evrimleştiğini gösterir.
Quanta Magazine

Bu çabalar, Nowak ve iki çalışma arkadaşının belirli popülasyon yapılarının doğal seçilimin etkilerini ne kadar çok baskılayabileceğini ve artırabileceğini gösterdikleri 2005 yılında Nature dergisinde yayınladıkları bir makale ile sonuçlandı. Örneğin, ''patlama'' ve ''yörünge'' yapılarına sahip popülasyonlarda bireyler çizgede atalarının daha önce bulundukları yerleri asla işgal edemezler. Bu yapılar, yararlı mutasyonları, herhangi bir popülasyonun yerini alma şansını reddederek evrimi uyarır.

Bununla birlikte, bunun tam tersi, daha uyumlu mutasyonların daha etkin bir şekilde yayıldığı Yıldız (İng: "Star") adında bir yapı için geçerlidir. Yıldız, doğal seçilimin etkilerini genişlettiği için, bilim insanları onu bir ''yükseltici'' olarak nitelendirdiler. Daha da iyisi, güçlü yükseltici olarak adlandırdıkları Süperyıldız, biraz bile daha uyumlu olan mutantların sonunda diğer tüm bireylerin yerini almasını garantiler. Nowak şöyle diyor:

Güçlü yükseltici müthiş bir yapıdır çünkü avantajı ne kadar küçük olursa olsun yararlı mutasyonun başarısını garanti eder. Evrime dair her şey olasılıksaldır ve biz bir şekilde olasılığı hemen hemen bir kesinliğe dönüştürüyoruz.

Popülasyon Yapıları Evrimi Nasıl Etkiler?

Uyumlu bir mutasyonun hayatta kalma ve yayılma ihtimali büyük oranda popülasyonun çizgesel yapısına bağlıdır.

Doğal Seçilimi Baskılayan Yapılar

Patlama yapısı (aşağıda) gibi yapılar bireylerin atalarının yerini almalarını ve uyumlu mutasyonların yayılmasını sınırlamalarını önler.

Reklamı Kapat

1) Son derece dağınık bir popülasyonda bir mutant ortaya çıkar. 2) Mutantın yavrusu dış kenardaki bireyin yerini alabilir ancak merkezdeki atanın yerini alamaz. 3) Zamanla, uyumlu mutantın bile rastgele yerine geçilebilir.
1) Son derece dağınık bir popülasyonda bir mutant ortaya çıkar. 2) Mutantın yavrusu dış kenardaki bireyin yerini alabilir ancak merkezdeki atanın yerini alamaz. 3) Zamanla, uyumlu mutantın bile rastgele yerine geçilebilir.

Doğal Seçilimi Artıran Yapılar

''Yükselticiler'' ve ''güçlü yükselticiler'' daha yüksek uyum yeteneğine sahip mutantın yayılma şansını artıran popülasyon yapılarıdır.

YILDIZ: YÜKSELTİCİ: 1) Mutant popülasyonun herhangi bir yerinde belirir. 2) Mutantlar popülasyon içinde iyi bir yayılma şansına sahiptir.
YILDIZ: YÜKSELTİCİ: 1) Mutant popülasyonun herhangi bir yerinde belirir. 2) Mutantlar popülasyon içinde iyi bir yayılma şansına sahiptir.
SÜPERYILDIZ: GÜÇLÜ YÜKSELTİCİ: Bu oldukça karmaşık, ilmek oluşturan yapıda, ekstra uyumlu bir mutant ortaya çıkacak olursa sonunda bütün popülasyona hakim olacaktır.
SÜPERYILDIZ: GÜÇLÜ YÜKSELTİCİ: Bu oldukça karmaşık, ilmek oluşturan yapıda, ekstra uyumlu bir mutant ortaya çıkacak olursa sonunda bütün popülasyona hakim olacaktır.

***

Ancak bu kesinlik yanıltıcıydı. Potansiyel popülasyon yapılarının çoğu teorik olarak güçlü yükseltici olma yeteneğine sahip görünmüyordu. Diğer birkaçı bu olasılığa sahip gibiydi fakat gerçek değil de daha çok yapma görünüyorlardı. Ve bu popülasyon yapıları o kadar kompleksti ki yükseltici olma durumları kanıtlanamadı. (2016'da, Oxford Üniversitesindeki bir grup araştırmacıdan Süperyıldız'ın işe yaradığına dair resmi bir kanıt geldi ve Nowak kanıtı ''yaklaşık yüz sayfa yoğun matematiksel işlemlerden oluşan'' girift bir makale olarak nitelendirdi.) Popülasyon yapısının, büyük ölçüde alışılmadık şartlar altında olanlar hariç gerçek canlılar arasında doğal seçilimi nasıl artırabildiğini görmek güçtü.

Ancak, on yıldan az bir süre önce, Nowak'ın çalışma arkadaşlarından biri olan ve Avusturya Bilim ve Teknoloji Enstitüsünde bilgisayar mühendisi olarak çalışan Krishnendu Chatterjee de bu konuya eğildi. Chatterjee ve ekibi çizge teorisini ve olasıkları içeren benzer problemleri anlamak ve geliştirmek için uzun yıllardır çalışıyorlardı. Geliştirdikleri sezgilerin ve içgörülerin bu evrim probleminde faydalı olabileceğini düşündüler.

Chatterjee ve iki öğrencisi Andreas Pavlogiannis (şu an Lozan Federal Politeknik Okulunda) ve Josef Tkadlec'in yaptıkları çalışmalardan öğrendiklerine göre, yükseltici oluşturmanın kilit noktası çizgelerdeki bağlantıların ağırlıklarıydı. Tüm potansiyel güçlü yükselticilerin merkez ve halka gibi belirli ortak özelliklere sahip olacağını fark ettiler. Daha sonra doğru ağırlıkları ilgili bağlantılara tanımlayarak basit popülasyon yapılarında dahi güçlü yükselticiler yaratılabileceğini gösterdiler. Nowak şöyle diyor:

Ağırlıklar ayarlandığında neredeyse tüm popülasyon yapılarının güçlü yükseltici olabileceğini göstermek büyük bir sürpriz oldu.
Avusturya Bilim ve Teknoloji Enstitüsünde bilgisayar mühendisi olan Krishnendu Chatterjee (merkezde) ve öğrencileri Andreas Pavlogiannis (sağda) ve Josef Tkadlec, doğal seçilimi artıran popülasyon yapılarını etkili bir biçimde oluşturmanın yolunu geliştirdi.
Avusturya Bilim ve Teknoloji Enstitüsünde bilgisayar mühendisi olan Krishnendu Chatterjee (merkezde) ve öğrencileri Andreas Pavlogiannis (sağda) ve Josef Tkadlec, doğal seçilimi artıran popülasyon yapılarını etkili bir biçimde oluşturmanın yolunu geliştirdi.

Tüm yazılanlar dikkate alındığında, yakın zamandaki makaleler, popülasyon yapısının evrimin anlamlı bir gücü olduğunu göstermektedir. Karşılıklı ilişkilerinin detayları ne olursa olsun, ''patlama'' davranışı gösteren herhangi bir popülasyon evrimsel olarak çıkmaza girecek ve popülasyon içinde ortaya çıkan yararlı mutasyonlar asla başarılı olamayacaktır. Diğer popülasyon yapıları otomatik olarak doğal seçilimi artırmayabilir ama birçoğu en azından yararlı mutasyonları artırarak evrime yardımcı olma potansiyeline sahiptir.

Agora Bilim Pazarı
Modern Kontrol Mühendisliği
  • Boyut: 20,5*23,0
  • Sayfa Sayısı: 896
  • Basım: 1
  • ISBN No: 9786052822050
Devamını Göster
₺110.00 ₺119.00
Modern Kontrol Mühendisliği

Bilim insanlarının bulguları bazı önemli uyarıları beraberinde getirmektedir. Bunlardan biri, yapılan bu çalışmalardaki popülasyon modellerinin yalnızca eşeysiz üreyen bakteri ve diğer mikroorganizmalara uygulanabilir olmasıdır. Nowak ve Chatterjee'nin belirttiğine göre, eşeyli üremede gerçekleşen geniş çaplı gen değişimi büyük oranda modelleri karmaşıklaştırıyor ve bu zorluğu henüz ciddi olarak kimse üstlenmiş değil. Ayrıca, modellenen popülasyonların büyümesine veya küçülmesine izin vermenin ortaya çıkardığı sonuçlar da saptanmalıdır. Nowak şöyle diyor:

Diğer bir mesele de, güçlü yükselticilerin faydalı mutasyonların durmaksızın popülasyon içinde yayılacağını garanti etmesine rağmen, bunun hızlı bir şekilde gerçekleşeceğini garanti etmemesidir.

Bazı popülasyonların doğal seçilimin daha az kesin fakat daha hızlı yapılardan fayda sağlaması da kesinlikle mümkündür.

Yeni Zelanda'daki Wellington Victoria Üniversitesi'nden Doç. Dr. Marcus Frean, bunun göz önüne alınması gereken önemli bir mesele olduğu konusunda hemfikir. Frean ve çalışma arkadaşlarının 2013'te sundukları çalışmalarına göre, doğal seçilimi artıran popülasyon yapılarında bile aslında evrim oranı yavaşlayabilir. Bir mutasyonun popülasyona hakim olma kesinliği ve bunun gerçekleşme hızı genelde birbirine zıttır. Frean, e-posta aracılığı ile yaptığı açıklamada şöyle diyor:

Aslında önemsediğimiz şey -evrim oranı- ikisini de içeriyor.

Bununla beraber, Nowak, Chatterjee ve çalışma arkadaşları, makalelerinde güçlü yükseltici oluşturmak için geliştirdikleri algoritmanın, istenen mutantların ortaya çıkmasını teşvik etmek veya daha hızlı büyüyen hücre soylarını test etmek isteyen, hücre kültürü çalışan araştırmacılar için hala yararlı olabileceğini öne sürüyorlar. Mikroakışkan büyüme gösteren sistemler, hücrelerin nasıl kaynaşıp göç ettiği kontrol edilerek istenen herhangi bir popülasyon yapısını üretmek üzere ayarlanabilir.

Yaptıkları çalışmanın daha da ilgi çekici olan uygulaması, bu güçlü yükselticilerin doğada halihazırda nerelerde bulunduğunu tespit etmek olabilir. Nowak ve arkadaşları, immünologların vücudun enfeksiyonlara karşı savaşmasını hızlandırabilecek, dalak ve lenf düğümlerindeki bağışıklık hücrelerinin bahsedilen yapısal özellikleri taşıyıp taşımadığını inceleyebileceklerini ileri sürüyor. Eğer bu yapılırsa, doğal seçilimin bazen yaşamın zorluklarına iyi bir çözüm olduğu kanıtlanabilir.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Quanta Magazine | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/10/2021 08:10:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8038

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Anksiyete
Müfredat
Bebek
Veri
Hareket
Eczacılık
Ağız
Türlerin Kökeni
Bilim İnsanları
Pandemik
Dünya
Müzik
Yapay
Wuhan Koronavirüsü
Kütle
Tıp
Kimya
Genel Halk
Manyetik
Kuş
Hayvanlar Alemi
Asteroid
Editör Seçkisi
Yayılım
Devir
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın