Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Yumurta tüketen hemen herkesin fark ettiği, ancak neredeyse kimsenin nedenini sorgulamadığı bir konudur tavuk yumurtalarının renkleri... Sahiden, yumurtaların bazıları neden beyazdır, bazı diğerleri neden kahverengidir? Bu kabuk renklerini etkileyen ve belirleyen unsur nedir?

Kuş yumurtalarının renklerinin neden farklı olacak şekilde evrimleştiği, bunun neden avantajlı olabileceği sorularının nihai cevabı, evrimsel biyolojide yatıyor. Bu konuyu oldukça kapsamlı bir şekilde buradaki yazımızda işlemiştik; dolayısıyla tekrara düşmeyeceğiz.

Ancak sorunun yakınsak cevabı, tahmin etmiş olabileceğiniz gibi, kabuk renklerini belirleyen genlerde... Beyaz tüylü olan ve kulak lopları da beyaz olan İtalyalı Leghorn tavukları beyaz yumurtalar üretirler. Tüyleri kırmızı, sarı veya kahverengi olup, kulak lopları da kırmızı olan Avusturalyalı Orpington tavukları kahverengi yumurtalar üretirler.

Ancak yumurta renkleri sadece beyaz ve kahverengi ile sınırlı değildir! Kimi yerde Paskalya Tavuğu olarak da bilinen Ameraucana tavukları ise mavi kabuklu yumurtalar üretirler.

Mavi yumurtalar...
Mavi yumurtalar...
Sercadia

Eğer bir tavuk, zeytin yeşili yumurtalar yumurtluyorsa, ona "Zeytin Yumurtlayıcı" denir. Bu tavuklar, anneleri mavi, babaları ise kahverengi yumurtlayan bireylerdir.

Eğer bir tavuk, zeytin yeşili yumurtalar yumurtluyorsa, ona
Eğer bir tavuk, zeytin yeşili yumurtalar yumurtluyorsa, ona "Zeytin Yumurtlayıcı" denir.
Dare 2 Dream Farms

Eğer bir tavuğun ne renk yumurtlayacağını merak ediyorsanız, tavuğun kulak loplarına bakabilirsiniz. Eğer bir tavuğun kulakları beyaz renkteyse, yumurtası da genellikle beyaz olmaktadır.

İşte bu fiziksel özelliklerin birbirine bağlı oluşu da, bu olayın genetik altyapısı olduğu fikrini doğrulamaktadır. Bir genin, bu şekilde birden fazla fiziksel özelliği etkilemesine pleyotropi adını vermekteyiz.

Yumurtaya Rengini Veren Ne?

Bunun için yumurtanın oluşumuna bakmamız gerekiyor. Tavuk yumurtalarının içeriği ve kabukları, üreme kanalının en sonunda oluşur. Yumurtanın oluşumundan yumurtlanmasına kadar geçen süre toplamda 26 saat civarıdır. Bunun 20 saati kabuğun üretimine harcanır.

Yumurtaya rengini veren pigmentler de, yumurtlamadan sadece birkaç saat önce yumurtaya eklenir. O noktaya kadar bütün yumurtalar beyaz renktedir. Son birkaç saatte ise tavuğun çeşidine göre yumurtalar renklerini alırlar.

Kabuklara mavi rengi veren pigmentler oosiyaninlerdir. Bunlar, safranın bir yan ürünüdürler. Kahverengi yumurtalara ise rengini kan hücrelerinin yıkımı sırasında yan ürün olarak üretilen porifirinler verir.

Bu noktada ilginç bir bilgi şu: Pigmentlerin yumurtaya ne zaman eklendiği, yumurtanın kabuğunun içinin rengini de belirler. Örneğin oosiyaninler, mavi renkte olacak yumurtalara henüz kabuk daha sertleşmemişken eklenir. Bu sayede pigment kabuğun içine işleyebilir. Bu nedenle mavi yumurtaların kabuğunun içi de, dışı da mavidir. Ama kahverengi yumurtaya rengini veren protoporifin, yumurtaya daha geç bir evrede eklenir. Bu nedenle kahverengi yumurtaların sadede dışı kahverengidir, içi ise beyazdır.

Bu Renklerin Herhangi Bir (Besinsel) Anlamı veya Önemi Var mı?

Eğer basit bir cevap istiyorsanız; hayır, neredeyse dikkate değer hiçbir fark yoktur. Yumurtaların renkleri, bir tavuğun tüy renginden daha anlamlı değildir. Rengi veren pigmentlerin besin değeri ile herhangi bir ilgisi yoktur.

Ancak elbette farklı tavuk çeşitlerinin yumurtaları bir miktar farklı besin değerlerine sahip olabilir; dolayısıyla hiçbir fark yok diyemeyiz. Kahverengi yumurtlayan tavukların omega-3 içeriği genelde daha zengindir; ancak fark önemsenmeyecek kadar azdır.

Aynı zamanda yapılan testlerde, yumurtanın rengine bağlı olarak yumurtanın sarısı ve lezzeti arasında da dikkate değer hiçbir fark tespit edilememiştir.

Kabuk Rengi, Sertliği veya Kaliteyi Etkiler mi?

Cornell Üniversitesi'nden Tro V. Bui şöyle yanıt veriyor:

Kabukların kalitesi tavuğun soyundan, dolayısıyla yumurtanın renginden etkilenmiyor. Ancak daha genç olan tavukların daha sert kabuklu yumurtalar ürettiklerini biliyoruz. Kahverengi yumurtlayan tavuklar daha büyük olmaya meyilliler; bu sebeple daha fazla beslenmeye ihtiyaç duyuyorlar ve yetiştirilmesi için daha çok para harcanıyor. Bu sebeple kimi zaman beyaz yumurtlayan tavukları yetiştirmek daha ekonomik oluyor.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. Munn. Why Are Chicken Eggs Different Colors?. (2013, Aralık 29). Alındığı Tarih: 07 Şubat 2019. Alındığı Yer: Michigan State University
  • C. C. Ray. Don’t Judge Them By Their Shells. (2014, Ağustos 25). Alındığı Tarih: 07 Şubat 2019. Alındığı Yer: The New York Times

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/12/2019 14:35:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2624

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir elmayı Dünya boyutuna getirecek olursanız, elmanın içindeki atomlar, elmanın orijinal büyüklüğü kadar olacaktır.”
Richard Feynman
Geri Bildirim Gönder