Evrim Ağacı
Reklamı Kapat
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Coğrafi kökeni Asya, ve Latince adı Betta splendens olan, yaklaşık 4-6 cm boyunda bir akvaryum balığı olarak bilinen Beta balıkları, özellikle erkeklerin yüzgeçlerinin ve kuyruklarının görkem güzellikleriyle pet-shop'larda hemen göze çarparlar. Beta balıkları, amatör bir akvaryum meraklısının besleyebileceği en kolay balıklardan biridir. Fakat kendi türlerine davranışı aşırı agresif ve diğer türlere ise davranışı orta derecede agresif olduğu için bu balıklar genelde yalnız başlarına beslenirler.

Yalnız başlarına beslenmeleri gerektiğinden ve şartlarda bile ölmediği için bu muhteşem balıklara öncelikle bilinçsiz pet-shop sahipleri ve bilinçsiz akvaryum meraklıları büyük haksızlık etmektedirler. Zaten eğer bir pet-shop'a Beta balığı almak için gittiğinizde bu balıkların küçük pet bardaklar içerisine adeta ''sıkıştırılmış'' olduğunu görürsünüz.

Betta balıkları bu kadar küçük kaplarda tutulmamalıdır!
Betta balıkları bu kadar küçük kaplarda tutulmamalıdır!

Beta balıkları sırf ''ölmedikleri'' için, bu sağlıksız pet bardaklarına konulurlar. Fakat bir Beta balığının beslenmesi gereken en az akvaryum hacmi 30 Litre kadardır. Pet bardaklarda, kavanozlarda veya fanuslarda uzun süre yaşayamazlar. Bu şartlar altında bu narin balıklar, çoğu akvaryum balığının ölümünde ana etken olan strese maruz kalırlar. 

Betaların doğal yaşam alanları; sık bitki örtüsüne sahip bataklıklar, yavaş akan veya tamamen durgun sulardır. Sığ ve nispeten kirli sular, daha büyük balık türlerinin ve büyük boyutlu diğer sucul yırtıcıların yaşamasını zorlaştırır. Ayrıca, sık bitki örtüsü bettaları kuşlar ve sürüngenlerin dikkatli gözlerinden saklar.

Betalar bu bölgelerdeki sularda yeterince oksijen bulamazlar. Bu balıkların milyonlarca yıl boyunca, sudaki oksijen miktarı çok düştüğünde hayatta kalmalarını sağlayan, labirent adı verilen ek solunum organları evrimleşmiştir. Labirent organları sayesinde bu balıklar, havadaki serbest oksijeni solunum için kullanabilirler. Ve bu sayede az oksijenli, bulanık, kirli sularda bile yaşamlarını sürdürebilirler. Diğer çoğu akvaryum balığında bu şekilde bir solunum sistemi gelişmediği için oksijensiz suda çabucak ölürler.

Betta balıklarının doğal yaşam alanları
Betta balıklarının doğal yaşam alanları

Beta balıklarını küçük bir bardağa veya fanusa koyulduğunda ne hissettiğini anlamak zor değildir. Düşünelim ki, sizden onlarca kat daha büyük ve kuvvetli, amaçlarının ne olduğunu anlayamadığınız devler tarafından yaşam alanınızdan kaçırıldınız ve küçük, sizin için oldukça huzursuz bir odaya zorla hapsedildiniz. Bu odada size yaşamak için gerekli bütün olanaklar sağlanıyor. Yemeğiniz veriliyor (en lezzetlisinden), su içmek için ise biraz enerji harcayıp odanın dışına bir boşluktan elinizi uzatarak su bardaklarını almak zorundasınız. Bunu Betta'ların gerektiğinde yüzeye çıkıp oksijen almasına benzetebilirsiniz.

Evet, bu şekilde yıllarca yaşayabilirsiniz. Fakat bu şekilde yaşarken mutlu ve hayattan zevk alan biri olabilmeniz mümkün müdür? Tabii ki hayır. Bu devlerin ellerinden kaçıp tekrar yaşam alanınıza dönmenizin imkansız olduğunu biliyorsunuz.

Peki bu devlerden biri alıp, sizi yaşadığınız küçük odadan kat kat daha büyük ve eski yaşam alanınıza çok benzeyen bir yere koysa (ağaçlar, bitkiler ve gezip dolaşmak için çok daha fazla alan) biraz daha mutlu ve sağlıklı olurdunuz, öyle değil mi?

İşte aslında sadece Beta balıkları için değil, tüm akvaryum balıkları içinde yaşamı böyle tasvir edebilirsiniz. Balıkların doğal yaşam alanlarından koparılıp, ticari amaçlarla satılması kesinlikle doğru bir davranış değildir. Fakat ne yazık ki, bugün dünyanın her yerinde pet-shop'larda doğal yaşam alanlarından kaçırılmış mutsuz, sağlıksız ve huzursuz hayvanlar bulabilirsiniz. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Beslediğim Dişi Betta balığının iyileşmesi. Önce (yukarıda) ve sonraki (aşağıda) halleri
Beslediğim Dişi Betta balığının iyileşmesi. Önce (yukarıda) ve sonraki (aşağıda) halleri

Betta Balıklarını Doğru Şekilde Beslemek Adına Temel Bilgiler

Öncelikle bu balıklar bir akvaryumda yalnız başlarına bakılmalıdırlar. Agresif balıklardır ve diğer balıklarla mutlaka kavga ederler. Bu özelliklerinden dolayı dünyanın farklı yerlerinde bilerek ''Beta Dövüşleri'' yaptırılmaktadır ve bu son derece yanlış bir davranıştır. Çünkü bu kavgaların sonunda mutlaka bir Beta ölür. 

Beta balıklarının bakımı aslında çok basittir fakat bazı kişiler bunu çok abartıp, balıkları fanusta, kavanozda ya da bardakta beslerler. Önemle belirtelim ki Beta balıkları kesinlikle fanusta, kavanozda ya da bardakta beslenmez. Bu balıklar ne kadar geniş alan olursa o kadar dirençli ve güzel görünüm kazanırlar. İyi bitkilendirilmiş, küçük veya orta büyüklükteki akvaryumlar (25-30 Litre), Betalar için uygun olur. Her akvaryum balığı için, hacim ne kadar büyükse o kadar iyidir. İsteğe göre Beta akvaryumlarına şelale filtre konulabilir; ancak bu önerilmez. Filtreler özellikle, suyu çok hareketlendirmeyen filtreler olmalıdır. Çünkü Betalar hareketli ve dalgalı suyu sevmezler.

Beta çiftleştirmek için akvaryuma dişi Beta koymak yine çok yanlış bir davranıştır. Balıklardan biri ölür; çünkü Beta üretimi sanıldığı gibi kolay bir iş değildir. Beta üretimi, tecrübeli akvaristler tarafından gerçekleştirilir. Tecrübesiz ve bilgisiz bir şekilde Beta üretimi yapılmaya çalışılırsa, bu Betaların ölümüne sebep olur.

Beta balıklarının, diğer akvaryum balıklarının gerçekleştirmediği tuhaf bir tepkisi vardır. Eğer bu balıklar aynada kendilerini görürlerse çok sinirlenirler ve ''aynadaki'' balığa saldırmaya çalışırlar. Bunu yaparken görsel açıdan inanılmaz hoş görünürler. Yüzgeçlerini açarlar ve renkleri daha çok belli olur. Ayna egzersizi balığın sağlığı açısından da önemlidir. Her gün sabah-akşam 5'er dakika ayna egzersizi, hem balığın fiziksel açıdan zinde kalmasını sağlar hemde bunu izlemek çok hoş olur. Fakat ayna egzersizi süresini çok abartmak, balığın stres yapmasına sebep olur ki bu kesinlikle önerilmez.  

Beslediğim Betta balıklarının fotoğrafları
Beslediğim Betta balıklarının fotoğrafları

Bir hayvanın hayatını kurtarabilmek için mutlaka profesyonel bir hayvan bakıcısı veya veteriner olmanız gerekmiyor. Şimdi gidip mutsuz, huzursuz bir Beta balığını alıp bu makaledeki bilgiler ışığında besleyebilirsiniz. Bu sayede, hem şanslı bir Beta balığının hayatını kurtarmış, hem de odanızın bir köşesinde izledikçe huzur bulacağınız güzel bir yaşam alanı oluşturmuş olursunuz. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Umut Verici! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Akvaryum. Betta Splendens (Beta). (2020, Mart 05). Alındığı Tarih: 05 Mart 2020. Alındığı Yer: Akvaryum | Arşiv Bağlantısı
  • B. Balığı. Beta Balıklarımız Aslında Nerelerde Yaşıyor. (2011, Mart 05). Alındığı Tarih: 05 Mart 2020. Alındığı Yer: Blogcu | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/08/2020 17:59:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1531

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Bakteriler
Ribozim
Deniz
Endokrin Sistemi
Sağlık Bilimleri
Çocuklar İçin Bilim
Kuyrukluyıldız
Işık
Dilbilim
Zaman
Klinik Mikrobiyoloji
Sinek
Yayılım
Kimyasal
Santigrat Derece
Evrim Teorisi
Üreme
Genetik
Hastalık Yayılımı
Sahtebilim
Gıda
Memeli
Su
Bağışıklık Sistemi
Beyin
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Özgürlük yalnızca insanların hükümetlerin çekidüzen verdikleri yerlerde bulunur.”
Woodrow Wilson
Geri Bildirim Gönder