Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bağışıklık Sistemi Uzay Yolculuğu Sırasında Sersemliyor ve Şaşırıyor!

Bağışıklık Sistemi Uzay Yolculuğu Sırasında Sersemliyor ve Şaşırıyor!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Kendimizi biraz sersemlemiş hissettirecek, soğuk algınlığından daha iyi bir örnek yoktur herhalde. Soğuk algınlığı, grip gibi şeyleri bağışıklık sistemimizdeki değişikliklerden dolayı kaparız. Araştırmacıların Dünya üzerinde bağışıklık sistemi değişikliklerine nelerin sebep olduğu konusunda iyi fikirleri var; örneğin stres, yetersiz uyku ve yanlış beslenme gibi.

Şimdi, NASA’da ortak çalışmayla yürütülen ve bir süre önce Journal of Interferon & Cytokine Research dergisinde yayımlanan “Validation of Procedures for Monitoring Crewmember Immune Function (Integrated Immune)” ve “Clinical Nutrition Assessment of ISS Astronauts, SMO-016E (Clinical Nutrition Assessment)” adlı iki araştırmanın sonuçlarına göre uzay yolculuğu, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda uzun süreli görevlerde bulunan mürettebatın bağışıklık sistemlerini geçici olarak değişime uğratabiliyor.

Bu durum, NASA’nın asteroidlere, Ay’a ve Mars’a altı aylık ya da çok yıllık görevler öngördüğü düşünülürse kaygı verici, zira soğuk algınlığı ya da grip kadar basit bir şey bile uzayda riskli bir duruma yol açabilir.

Daha önce NASA’nın Integrated Immune araştırmasında oluşturulan veriler, uzay istasyonundaki mürettebatın kanındaki bağışıklık sistemi hücrelerinin dağılımının uçuş sırasında nispeten değişmediğine işaret ediyordu. Öte yandan aynı veriler gösterdi ki, bazı hücre fonksiyonları normalden bir miktar daha az ya da bastırılmış, bazı hücre etkinlikleri ise yükseltilmiş durumda. Bir anlamda, mürettebatın bağışıklık sistemleri şaşırmış.

Agora Bilim Pazarı
₺150.00

Hücre etkinliği azaltıldığında, bağışıklık sistemi, tehditlere olması gereken tepkileri üretmez. Bu bazı mürettebatta gözlenen ve vücuttaki gizli (ya da uyuyan) virüslerin yeniden uyandığı ancak hastalık belirtisi göstermediği anlamı taşıyan asemptomatik viral atılmaya da yol açabilir. Etkinlik yükseldiğinde ise, bağışıklık sistemi aşırı tepki verir ve alerji belirtilerinin artması, dirençli kurdeşenler gibi şeylere yol açar. Profesör doktor ve NASA'da biyolojik araştırmalar ve bağışıklık uzmanı Brian Crucian şöyle diyor: 

Integrated Immune araştırmasından önce, uçuş-sırası bağışıklık sistemiyle ilgili toplanan veriler az miktardaydı. Önceden yapılan uçuş-sonrası araştırmaları uzay yolculuğunun bağışıklık sistemi üzerindeki etkisi hakkında bir saptama yapmak için yeterli değildi. Bu uçuş-sırası verileriyse uzun süreli uzay yolculuğu sırasında immün disregülasyonun oluştuğunu ve fiilen devam ettiğini saptamak için ihtiyacımız olan bilgileri sağladı.

Son zamanlarda NASA’nın Integrated Immune ve Clinical Nutrition Assessment uçuş araştırmaları arasındaki bir ortak çalışmada, araştırmacılar 28 mürettebatın görevlerinden önceki, görevleri sırasında ve görevlerinden sonraki kan plazmalarını gözden geçirdi. Bağışıklığı düzenleyen proteinler olan sitokinlerin derişimleri ölçülüyordu.

Sitokinler bağışıklık hücrelerini hastalıklı ya da hasar görmüş vücut bölgelerine gönderir, hücreden hücreye iletişime yardımcı olur ve bağışıklık hücrelerini istilacılara karşı bir savunma etkinleştirip hazır hale getirmeleri için uyarır. Bu sürece genellikle iltihaplanma denir. Integrated Immune araştırmasında gösterilen hücre fonksiyonlarındaki değişiklikler gibi, bu veriler de mürettebatın uçuş sırasında kan sitokinlerinde de değişiklikler olduğunu gösteriyor. Bu da araştırmacılara uçuş sırasında mürettebatın bağışıklık sistemlerinin hangi bölgelerinin şaşırdığıyla ilgili bir fikir veriyor.

Crucian’a göre, bağışıklık sistemi muhtemelen uzay yolculuğunun tüm ortam koşullarıyla ilişkili bir çok etken tarafından değişime uğratılıyor. Crucian şöyle söylüyor: 

Radyasyon, mikroplar, stres, mikroçekim, değiştirilmiş uyku devreleri ve yalnızlık gibi şeylerin tamamı mürettebatın bağışıklık sistemleri üzerinde bir etkisi olabilir. Eğer bu durum daha uzun derin uzay görevlerinde kalıcı olursa, büyük olasılıkla keşif yapan astronotlar için enfeksiyon, aşırı duyarlılık ya da özbağışıklık ilgili sorun oluşma riskini artırır.

Bu bağışıklık sistemi değişikliklerine rağmen, yine de bu değişimlerin uzay yolculuğu sırasında mürettebatın tıbbi sorun riskini artırıp artırmadığı kesin saptanmayı bekliyor. Crucian’a göre daha uzun süreli görevlerde mürettebat için klinik riskte bir artış olup olmadığını kusursuz bir şekilde değerlendirmek için daha fazla araştırma gerekli. NASA İnsan Araştırma Programı Şefi Bilim İnsanı Mark Shelhamer bağışıklık sistemiyle ilgili devam eden araştırmaların kritik olduğunu söylüyor. Shelhamer şöyle açıklıyor: 

Agora Bilim Pazarı
₺150.00

Bu çalışmalar bize bunun önemli bir konu olduğunu ve doğru şeyleri ölçtüğümüzü gösteriyor. Ayrıca uzay yolculuğu sırasında bağışıklık sisteminin kararlı hale geldiği bir yerin olmadığını da. Bu daha uzun süreli görevleri sürdürdüğümüz için kritik ve bu yüzden önümüzdeki bir yıllık görev sırasında bunun üzerinde daha fazla araştırma yapacağız.

Crucian, bu araştırmalar tamamlandığında, nasıl gerçekleştirileceğine o zaman karar verilmesi gerekse de, kurumun önlem alınması için bir karar verme noktası elde etmesini umuyor. Gerekli görülürse, bağışıklık için gereken önlemlerin içinde yeni bazı radyasyon kalkanları, gıda takviyeleri, ilaçlar ve daha fazlası olabilir.

Uzay yolculuğunun bağışıklık sistemini nasıl etkilediği üzerindeki araştırmalar, Dünya üzerindeki tıbba da yarar sağlayabilir. Bunun içinde, stresin, sağlıklı yetişkinlerde bağışıklık sistemi değişikliklerine nasıl sebep olduğunun bilgisi de dahil edilebilir. NASA sonunda işi uzay yolculuğu sırasında bağışıklık sisteminin sersemlemeyip, bunu olağan karşılamasına çevirebilir.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2020 09:46:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2587

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Savunma
Zihin
Lipit
Türleşme
Dağılım
Endokrin Sistemi
İhtiyoloji
Psikiyatri
Hafıza
Covıd-19
Köpekler
Mitler
Diş
Kalıtım
Yaşam
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Kadın
Abd
Tehlike
Gelişim
Bitki
Nöron
Ornitoloji
Bilim İnsanı
Fare
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Kütüphaneme girdiğimde, nasıl olup da oradan çıkabildiğimi bir türlü anlayamıyorum.”
Marie de Sevigne
Geri Bildirim Gönder