Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Azot Döngüsünün Kimyasal Detaylarını Giderek Daha İyi Anlıyoruz!

Azot Döngüsünün Kimyasal Detaylarını Giderek Daha İyi Anlıyoruz!
7 dakika
268
  • Kimya
  • Jeokimya

Azot, periyodik tablodaki komşuları karbon ve oksijen kadar dikkat çekmiyor olabilir. Fakat komşuları gibi, azot da, onsuz yaşayamayacağımız bir element.

Azotlu bileşiklerin, biyolojide önemli bir rolü vardır. Azot içeren bileşikler; kan basıncını düşürür, vücudumuzdaki sinyallerin iletilmesine yardımcı olur ve bitkiler için besin sağlar. Aslına bakarsanız endüstriyel olarak hazırlanmış azot bakımından zengin gübreler, dünyanın besin yetiştirme kapasitesini etkileyici bir şekilde iki katına çıkardı.

Tüm Reklamları Kapat

Yine de her şeyin fazlası zarar ve azot da buna istisna değil. Örneğin yağmur, tarlalardan fazla gübreyi göllere, nehirlere ve diğer su kütlelerine doğru yıkadığında içerisindeki besleyici bileşikler, doğal ekosistemleri boğabilecek veya zehirleyebilecek artan mikrop popülasyonlarını besleyebilir.

Azotun hem yararlı hem de zararlı etkilerinin altında yatan ise, azot döngüsü olarak bilinen şeydir. Bu, doğanın biyolojik ve jeolojik sistemlerinin, azotlu bileşikleri parçalamak ve ürünleri çevreye aktarmak için kullandığı kimyasal süreçlerin ortak adıdır. Bilim, azot döngüsünün büyük resmini geliştirmiş olsa da Michigan Eyalet Üniversitesi'nden Timothy Warren ve ekibi, şimdi temel kimyasal detaylarını araştırıyor.

Tüm Reklamları Kapat

Ekip, bu konuda iki farklı yüksek profilli kimya dergisinde, yeni iki tane hakemli makale yayımladı: Nature Chemistry ve Journal of the American Chemical Society.[1], [2]

Warren ve ekibinin bulguları, gübrelerin daha sürdürülebilir bir şekilde üretilmesi ve kullanılması için hızlı bir düzeltme sağlamayacak. Ancak araştırmacılar, ihtiyaç duyulan her yerde sağlıklı bir azot dengesi sağlamak için bütünsel çözümlere olanak tanıyacak daha derin bir azot döngüsü anlayışı yaratıyorlar.

Bu esnada makaleler de, doğanın hala azametli gizemlerle dolu olduğunu ve bazılarının insanlar ve bitkilerden bile daha önce var olduğunu hatırlatıyor. Michigan Eyalet Üniversitesi Doğa Bilimleri Fakültesi Kimya bölümü başkanı Warren şöyle söylüyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Doğada bulduklarımızdan fazlasıyla ilham alıyoruz. Ancak doğanın henüz anlamadığımız davranış biçimlerini de anlamaya çalışıyoruz. İşlerin nasıl yürüdüğüne dair yerleşik dogma var, ama biraz daha derine inip bunun ötesine geçmeye çalışarak bilimi sürprizlere açıyoruz.

Birkaç yeni açıklama öne sürmenin yanı sıra, her iki makale de azot döngüsünü daha önce mümkün olmayan bir hassasiyetle ve detaya inerek tanımlamaya yardımcı oluyor. Benzerliklerine rağmen, aynı zamanda farklı karışıklıkları da bulunuyor.

"Nitro Boost" ile İlkel Kimya!

Bütün bir bilimsel alanı fazla basitleştirme riski altında olan kimya, farklı moleküler katılımcılar söz konusu olduğunda atomların nasıl değiştirildiği ve yeniden düzenlendiği ile ilgileniyor. En ilgi çekici etkileşimlerden bazıları; yaşam için gerekli olanlar, yaşam kalitemizi iyileştirenler veya bilim insanlarının bu gezegendeki yaşamın nasıl işlediğini daha iyi anlamalarına yardımcı olanlardır. Warren ekibinin makalelerinde vurgulananların kanıtladığı gibi, azot döngüsü reaksiyonları bu üç seçenek için de geçerli olabilir. Warren şöyle söylüyor:

Bu iki makale, biyojeokimyasal azot döngüsünün önemli parçaları olan moleküller hakkında temel yeni bilgiler sunmaktadır. Döngü, ekosistemlerin çalışması ve sağlıklı olması için hayati bir öneme sahip. Bu döngü ile olan bağlantılarını daha iyi anlamak için, molekülleri yeni yollarla inceliyoruz.

Özellikle ekibin Journal of the American Chemical Society (veya kısaca JACS) makalesi, nitrik oksidi azot okside dönüştürmek için doğanın kullanabileceği yeni bir yola ışık tutuyor. Nitrik oksit de azot oksit de başlı başına önemli moleküllerdir. Bir azot ve bir oksijen atomundan oluşan nitrik oksit, 1992 yılında Science dergisi tarafından "Yılın Molekülü" olarak adlandırılmıştı. İnsanlar, iki azot ve bir oksijen atomundan oluşan azot oksidi ise, gülme gazındaki başrolünden veya Hızlı ve Öfkeli film serisindeki "nitro boost" olarak yardımcı rolünden tanıyabilir.

Warren ve ekibi moleküllerin kullanımlarını biliyorlar. Ancak araştırmacılar, bu reaksiyonların daha temel kimyasal düzeyde neleri ortaya çıkardığını bilmek istiyorlar. Örneğin JACS makalesi, nitrik oksidin diğer reaktanlardan elektronları kabul etmede şaşırtıcı derecede usta olduğunu ortaya çıkardı.

Doğru koşullar altında, azot oksit de iyi bir elektron alıcısı olabilir, ancak oksijen bu alanda sabit bir standart sağlar. Bu nedenle kimyagerler, böyle elektron alıcı bileşiklerden oksidan, oksitleyici ve oksidan ajan olarak bahsediyorlar. Oksitleyiciler, metalin paslanmasına neden olmalarıyla ünlüdürler. Fakat ayrıca, birçok önemli biyolojik ve endüstriyel reaksiyonlar için de kritiklerdir.

Tüm Reklamları Kapat

Ancak gezegen birkaç milyar yaşına gelene kadar oksijen, Dünya atmosferinde kolayca bulunabilen bir atom değildi. Öncelikle ilk mikroplar onu yaymaya başladı, sonrasında bitkiler de bunu fotosentez yoluyla devam ettirdi. Warren şöyle söylüyor:

Doğa, Büyük Oksidasyon Olayından önce, fotosentez başlamadan oksidasyon kimyasını gerçekleştiriyordu. Bu, Dünya'nın fazla oksijene sahip olmasından önce ilkel yaşamda, hem nitrik oksidin hem de ilgili azot bileşiklerinin muhtemelen önemli oksidanlar olduğu anlamına geliyor.

Doğanın, bu oksidasyon kimyasını bu bileşiklerle yapabilen enzimler geliştirdiği ortaya çıktı. Bu makale, doğanın onları bugün ve belki de oksijenin bolluğundan önce nasıl kullandığına dair yeni bilgiler sunuyor.

Kırık Bir Molekülün Hikâyesi!

Ekibin Nature Chemistry makalesi, azot döngüsünün farklı bir bölümüne odaklandı. Bu döngü, iki oksijen atomuna bağlı bir azot atomundan oluşan, negatif yüklü bir molekül olan nitrit isimli bir bileşikle başlıyor.

Nitrit, birçok yerde bulunuyor ve bunların çoğu azotun ikiliğini yansıtıyor. Nitrit, bitkilerin büyümesine yardımcı olan gübrelerde bulunuyor. Ayrıca, su ekosistemlerini kirleten kimyasallarda da nitrit ile karşılaşılıyor.

Tüm Reklamları Kapat

Meyve ve sebzelerde de doğal olarak sağlıklı seviyelerde bulunuyor. Aynı zamanda doktorlar, nitrit tuzlarının nispeten yüksek seviyelerde koruyucu olarak kullanıldığı işlenmiş et tüketimimizi sınırlandırmamızı öneriyorlar.

Söz konusu nitrit olduğunda, iyi ve kötü arasındaki bölünme doza bağlıdır. Ayrıca, metabolize edilip edilmediği veya diğer bileşiklere dönüştürülüp dönüştürülmediğine de bağlıdır. Bu, azot döngüsünün daha iyi anlaşılmasıyla kimyanın, nitritin zararlı etkilerini hafifletmeye yardımcı olabileceği anlamına geliyor. Bunu, döngüyü daha yararlı, işlem sonrası ürünlerin yoluna koyacak enzimleri ve diğer katalitik araçları geliştirerek yapabilir. Bu özellikle, 1992'de Yılın Molekülü olan nitrik oksidi içeriyor.

Toprak mikropları, aynı anda meydana gelen bir dizi koreograflanmış kimyasal etkileşimde, nitriti nitrik okside dönüştüren enzimlere sahiptir. Warren'ın ekibi bu süreci aşamalı, sıralı bir ilişkiye ayırmanın bir yolunu buldu. Doğayı taklit edecek sentetik yaklaşımı bulmak, kimyagerlerin reaksiyonun farklı yönlerini daha iyi incelemesini sağlayacak.

Bu, kimyagerlerin doğal su yollarına ulaşmadan önce, gübre besinlerini parçalamaya yardımcı olmak gibi şeyler yapabilecek katalizörler tasarlamada daha kesin olmalarına yardımcı olabilir. Warren bunun, nitritlerin bulunduğu nükleer atıkların uzun süreli depolanması gibi, azotun doğadaki rolünden daha fazla uzaklaşan uygulamaları da açtığını belitti. Çalışmasında ekip ayrıca, lisans notlarını arttırmaya yardımcı olacak yeni kimyalar da keşfetti. Warren şunları ekliyor:

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Sarkıt Avize Dünya Küresi Siyasi 26 cm

Globe light serimizde bulunan dünya temalı sarkıt modelimiz ile mekânlarınızın aydınlatmasına katkıda bulunmayı hedefliyoruz.

Devamını Göster
₺230.00
Sarkıt Avize Dünya Küresi Siyasi 26 cm

Tüm genel kimya derslerinde, ister MSU'da ister başka bir yerde olsun, nitritin -1'lik elektrik yüküne sahip bir anyon olduğunu öğrenirsiniz. Ama yanlışlıkla -2'lik bir yük alırsa, bunun da doğru olabileceğini gösteren bir yol bulduk. Doğada yeni bir önemli molekül bulduk: -2 yüklü nitrit. Nükleer atıklarda geçici bir tür veya öğrencilerin sınavlarında yanlış anlaşılma olması dışında, daha önce bu konu üzerine fazla tartışma yapılmadı.

Warren'ın sesinde işin sonuçları hakkında konuşurken bariz bir heyecan vardı. Bu keşfi sağlayan ekip çalışması hakkında konuştuğunda bu heyecan neşeye dönüşüyordu. Bu çaba, Nature Chemistry raporunun başyazarı Valiallah “Val” Hosseininasab tarafından yönetildi. Bu projeyi, Warren'ın laboratuvarının bir üyesi olarak tamamladıktan sonra doktora derecesini aldı. Şu anda Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde doktora sonrası araştırmacı. Warren şöyle söylüyor:

Val çok yaratıcı bir kimyager. Başka bir proje ile benzer bir fikir üzerinde çalışıyordu ve nitrit ile denemeye karar verdi. Bir grup toplantısından önce bir laboratuvar arkadaşına sonucu gösterdi. Laboratuvar arkadaşı 'Sanırım Val onu kırdı, Nitrit anyonunu kırdı.' diye ilan etti. Ve Val'in meslektaşı yanılmamıştı. Val, olmaması gereken bu molekülü yaptı. Bu da, bu kırık molekülün anlatabileceği hikâyeyi öğrenmek için bir arayış başlattı.

Nature Chemistry makalesinde Warren'ın ekibine; Corrnel Üniversitesi, Stanford Üniversitesi ve SLAC Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı da katıldı (SLAC, tesisin orijinal adı olan Stanford Doğrusal Hızlandırıcı Merkezi'ni temsil eder). Kuzey Teksas Üniversitesi'ndeki bir işbirlikçi de JACS makalesine katkıda bulundu. Warren şöyle söylüyor:

Hayal etmesi zor olan, dışarıda yanlış veya bozuk gibi görülen şeyleri bulmak için yaratıcı bir ekiple çalışmak çok eğlenceli.

Warren'ın 2021'de MSU'ya katılmadan önce çalıştığı Georgetown Üniversitesi'ndeki araştırmacılar da her iki yayına katkıda bulundu. Warren, Michigan Eyaletindeki laboratuvarıyla doğanın sürprizlerini aramaya devam etmeye heyecanlı. Ayrıca bölümdeki yeni meslektaşlarından, -2 yüklü nitrit yazan öğrencilere biraz hoşgörü göstermelerini istiyor. Warren şöyle söylüyor:

Fakülteden, öğrencilere en azından kısmen haklarını vermesini istedim.
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
6
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ V. Hosseininasab, et al. (2022). Lewis Acid-Assisted Reduction Of Nitrite To Nitric And Nitrous Oxides Via The Elusive Nitrite Radical Dianion. Nature Chemistry, sf: 1265-1269. doi: 10.1038/s41557-022-01025-9. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ P. Ghosh, et al. (2022). No Coupling At Copper To Cis-Hyponitrite: N2O Formation Via Protonation And H-Atom Transfer. American Chemical Society (ACS), sf: 15093-15099. doi: 10.1021/jacs.2c04033. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/12/2022 20:08:44 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12545

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Tüy
Nükleer Enerji
Elektrik
Element
Rna
Hormon
Astronot
Canlı
Bilim Felsefesi
Nükleer
İnfografik
Nörobiyoloji
Ekonomi
Evrim Ağacı Duyurusu
Çocuklar İçin Bilim
Kadın Sağlığı
Bilgi Felsefesi
Nöron
Transkripsiyon
Şeker
Test
Cinsellik
Atmosfer
Teknoloji
Yüzey
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Küçükkıvanç, et al. Azot Döngüsünün Kimyasal Detaylarını Giderek Daha İyi Anlıyoruz!. (10 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 1 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12545
Küçükkıvanç, S., Bakırcı, Ç. M. (2022, November 10). Azot Döngüsünün Kimyasal Detaylarını Giderek Daha İyi Anlıyoruz!. Evrim Ağacı. Retrieved December 01, 2022. from https://evrimagaci.org/s/12545
S. Küçükkıvanç, et al. “Azot Döngüsünün Kimyasal Detaylarını Giderek Daha İyi Anlıyoruz!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 10 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/12545.
Küçükkıvanç, Sena. Bakırcı, Çağrı Mert. “Azot Döngüsünün Kimyasal Detaylarını Giderek Daha İyi Anlıyoruz!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 10, 2022. https://evrimagaci.org/s/12545.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.