Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Ay'ın "Karanlık Yüzü": Ay'ın Uzak Tarafında Ne Var?

Ay'ın "Karanlık Yüzü": Ay'ın Uzak Tarafında Ne Var? Toledo Blade
Ay'ın uzak yüzünü gösteren ve DISCOVR aracından çekilmiş bir fotoğraf.
4 dakika
1,506
  • Astronomi

Ay'ın gümüşi yüzeyine baktığınızda, bir önceki geceyle aynı gölgeler ve şekiller fark edebilirsiniz. Yüz binlerce yıl önceki atalarımız da Ay'ın bizim gördüğümüz şeklini gördüler.

Ay'ın yalnızca bir tarafı Dünya’dan görülebiliyor. 1959 yılında Sovyet Uzay Aracı Luna 3, Ay'ın yörüngesinde dönüp eve fotoğraflar gönderdiğinde, insanlık ilk defa Ay’ın “uzak yüzünü” görebilmişti:

Bu Reklamı Kapat

50 yıl sonra LRO verileri sayesinde insanlığın Ay'ın uzak yüzüne ilk bakışı ile aynı görünümün karşılaştırılması.
50 yıl sonra LRO verileri sayesinde insanlığın Ay'ın uzak yüzüne ilk bakışı ile aynı görünümün karşılaştırılması.
NASA's Goddard Space Flight Center Scientific Visualization Studio

Ay'ın sadece bir yüzünü görebilmemize sebep olan olay kütleçekim kilididir. Dünya ve Ay çok yakın olduğundan birbirlerine önemli ölçüde kütleçekimi kuvveti uygularlar. Bu gelgit kuvvetleri her iki cismin de dönüşlerini yavaşlatır. Bu kuvvetler, Güneş sisteminin birleşmesinden 100 milyon yıl sonra, Mars büyüklüğünde bir nesne ile proto-Dünya arasındaki çarpışmanın bir ürünü olarak oluştuktan nispeten kısa bir süre sonra Ay'ın dönüşünü yörünge periyodu ile senkronize olarak kilitlediler.

Ay'ın kendi ekseni etrafında bir dönüş yapması için gereken süre ile Dünya’nın çevresinde bir tur atması için gereken süre aynı ve yaklaşık 28 gündür. Bunun sonucu olarak Dünya'dan Ay'a bakıldığında, Ay'ın hep aynı yüzü görülür; Ay'dan Dünya'ya bakıldığında da Dünya, gökyüzünde hareketsiz şekilde görülür.

Bu Reklamı Kapat

Ay'ın bize yakın olan tarafı hakkındaki bilgimiz daha fazla, çünkü onu görebiliyoruz. Astronotlar, NASA ile iletişim kurmaya devam edebilmek için, Ay görevlerinde Ay'ın Dünya'ya yakın olan tarafına indiler. Apollo görevinde alınan tüm örnekler de yine bu taraftan alındılar.

Buzz Aldrin, 20 Temmuz 1969'da ay modülünden Ay'ın yüzeyine iniyor.
Buzz Aldrin, 20 Temmuz 1969'da ay modülünden Ay'ın yüzeyine iniyor.
JSC/NASA

Ay'ın Uzak Tarafı, "Karanlık" mı?

Ay’ın uzak tarafı bizim açımızdan görünmese de, ona "Ay'ın karanlık tarafı" demek doğru olmaz (Pink Floyd'a saygılarla). Ay'ın her tarafı tıpkı bizim Dünya'da yaşadığımız gibi gece ve gündüzü yaşar. Bir ay içinde iki taraf da eşit miktarda gece ve gündüzü yaşar. Bir ay günü, yaklaşık iki Dünya haftası sürer.

Gökbilimciler, modern uydularla Ay yüzeyinin %100'ünün haritasını tamamen çıkardılar. Aşağıdan, Ay'ın her tarafını inceleyebilirsiniz:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ay'ın 360 derece görüntüsü
NASA

Bir Çin misyonu olan Chang'e 4, şu anda Ay'ın uzak tarafındaki Aitken Havzası'nı keşfediyor - bu, oraya yapılan ilk görev! Araştırmacılar, Chang'e 4'ün kraterin yüzey özellikleriyle ilgili soruları yanıtlamaya ve Ay toprağında bir şeylerin yetişip yetişmeyeceğini test etmeye yardımcı olacağını umuyor. Özel bir firma tarafından finanse edilen bir İsrail misyonu olan Beresheet, Google Lunar X Ödülü için rekabet etmek için görevine başladı. 2019 Nisan ayının başlarında bir iniş girişimi sırasında kaza yapmasına rağmen, Beresheet ekibi yine de Moon Shot Ödülü'nü kazandı.

Ay'ın Uzak Tarafı Ne İşe Yarar?

Ayın uzak tarafı Dünya’dan gelen radyo dalgalarını alamaz, bu Ay'ın uzak tarafının "radyo dalgaları açısından karanlık" veya kısaca "radyo-karanlık" olduğu anlamına gelir. Orada, araştırmacılar Evren'den gelen, normalde yok sayılacak kadar zayıf sinyalleri ölçebilirler. Örneğin Chang'e 4, TV ve radyo yayınları ve diğer iletişim sinyalleri gibi insan faaliyetleri nedeniyle Dünya'dan tespit edilmesi imkansız olan, Güneş'ten veya ötesinden gelen düşük frekanslı radyo ışığını gözlemleyebilecek. Düşük frekanslı radyo, zaman içinde ilk yıldızlara ve ilk kara deliklere bakarak, gökbilimcilere evrenin yapılarının nasıl oluşmaya başladığına dair daha iyi bir anlayış kazandırıyor.

NASA/GSFC/Arizona Eyalet Üniversitesi
Oklar, Chang'e 4 iniş aracının Ay'ın Von Kármán kraterinin tabanındaki konumunu gösteriyor. İniş alanının arkasındaki ve solundaki keskin krater 12.800 fit genişliğinde ve 1.970 fit derinliğindedir.
Oklar, Chang'e 4 iniş aracının Ay'ın Von Kármán kraterinin tabanındaki konumunu gösteriyor. İniş alanının arkasındaki ve solundaki keskin krater 12.800 fit genişliğinde ve 1.970 fit derinliğindedir.
NASA/GSFC/Arizona Eyalet Üniversitesi

Sonuç

Uzay bilimcileri, insanlığın Mars'a ulaşmasına yardımcı olmak için Ay'ın kaynaklarına bakarak gelecekteki insan misyonlarına hazırlanırken, Rover misyonları da Ay'ın her tarafını araştırıyor. Örneğin, 2009 yılında NASA'nın LCROSS uydusu tarafından Ay'ın kuzey ve güney kutuplarının altında keşfedilen su, hidrojen ve oksijene ayrıştırılarak yakıt ve solunum için kullanılabilir.

Araştırmacılar, bazıları hiç gün ışığını görmemiş olan Ay'ın kutup kraterlerini keşfetmeye yaklaşıyor. Bu kraterler derin ve Güneş ışığının krater zeminine asla ulaşmadığı yerlerdir. Ay’ın bazı karanlık kısımları vardır fakat uzak tarafının tamamı karanlık değildir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 7
  • Muhteşem! 6
  • Tebrikler! 3
  • İnanılmaz 3
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/05/2022 18:43:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11473

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Kelebek
Nükleer Enerji
Canlılık Cansızlık
Süt
Mikroevrim
Deney
Bilim İnsanları
Mers
Meyve
Etoloji
Makine
Kimyasal Evrim
Halk Sağlığı
Botanik
Wuhan Koronavirüsü
İnsanın Evrimi
Türlerin Kökeni
Safsata
Yatay Gen Transferi
Hamile
Küresel Salgın
Homo Sapiens
Fosil
Uçak
Alkol
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et