Asomatognozi: Bu Uzuv Bana Ait Değil!

Bir İnsan, Vücudundaki Bir Uzva Sahip Olduğunu Reddedilebilir mi?

Asomatognozi: Bu Uzuv Bana Ait Değil!
Asomatognozi bir birey için uzvu bir kuklanın uzvu gibi hissedilebilir. Uzvun koşullarının farkında değildir, kendisi ile bir ilişkisi yok şeklinde hisseder.
Flickr
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,227 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Doğduğumuz an itibariyle içinde bulunduğumuz bedenin tüm uzuvlarını kabullenir, bize ait olduğunu bilir ve tüm uzuvların koşullarını bireysel olarak deneyimleriz. Uzuvlarımız kontrolümüzdedir ve aksini düşünmemiz için bir neden yoktur. Yoktur çünkü tüm bunlardan sorumlu kısımlar görevini yapmaktadır. Peki ya bir şeyler ters giderse? Kişi kendine ait olan uzvunun sahipliğini reddedebilir mi? Cevap evet! Asomatognozi, bir bireyin vücut bütünlüğü algısıyla ilgili yaşayabileceği sorunlardan biridir.

Asomatognozi Nedir?

Asomatognozi, bireyin kendi vücut parçalarının veya koşullarının farkında olamaması şeklinde kendini gösteren nörolojik bir bozukluktur. Bu hastalar bir uzvunun kaybolduğunu veya gittiğini basitçe ifade edebilecekleri gibi bazı durumlarda paranoid bir plan sonucu çalındığını veya kesildiğini iddia edebilirler. Üstelik bunu tersine kanıtlara rağmen savunabilirler.

Fokal beyin hasarı olan hastalardan elde edilen veriler, asomatognozinin özellikle sağ yarımküredeki posterior parietal lezyonlarla (hastalık veya travmadan dolayı tahrip olmuş anormal dokular) bağlantılı olduğunu göstermektedir.[1]

Reklamı Kapat

Uzvun sahipliğinin reddedildiği asomatognozi vakaları, ek olarak, hastalığın reddi veya farkında olamama şeklinde kendini gösteren anosognozi ve beyin hasarı olan kişinin engelinin varlığına kayıtsız göründüğü anosodiafori ile de ilişkilendirilebilir.

Gri alanlar asomatognozi bir bireyin fiziksel gerçek vücut durumunu temsil ederken siyah alanlar hastanın hayali olan ve canlı gibi deneyimlemiş olduğu durumu temsil eder. D görselinde hastaların beyazımsı veya şeffaf bir kol şeklini deneyimledikleri ve yüzlerine dokunabildiklerini ifade ediyorlar ancak diğer insanlara/nesnelere temas sonucu elin kaybolduğunu söylüyorlar.[7]
Gri alanlar asomatognozi bir bireyin fiziksel gerçek vücut durumunu temsil ederken siyah alanlar hastanın hayali olan ve canlı gibi deneyimlemiş olduğu durumu temsil eder. D görselinde hastaların beyazımsı veya şeffaf bir kol şeklini deneyimledikleri ve yüzlerine dokunabildiklerini ifade ediyorlar ancak diğer insanlara/nesnelere temas sonucu elin kaybolduğunu söylüyorlar.[7]
Cambridge University Press

Vakalar

Vakalardan biri, 51 yaşında sağ elini kullanan bir kadındır. Bilgisayarın başında otururken aniden başının dönmeye başladığını ve sol kolunun bazı kısımlarının kaybolduğunu hissettiğini, sanki kolunun içinden masayı görebildiğini ve sol kolunun sadece dirseğinin üzerinden net bir sınır ile görebildiğini ifade etmektedir. Birkaç dakika sonra ise sol eli ve kolunun restorasyonunu deneyimlediğini söylemektedir.[2]

Hasta tarafından çizilen, asomatognoziyi tanımlayan resimler. A, normal sol kol; B. kaybolmuş sol kol; C, yanal olarak oluşmaya başlayan sol kol; D, sol eldeki delikler; E, 2 deliğin füzyonu; F, tam restorasyon.
Hasta tarafından çizilen, asomatognoziyi tanımlayan resimler. A, normal sol kol; B. kaybolmuş sol kol; C, yanal olarak oluşmaya başlayan sol kol; D, sol eldeki delikler; E, 2 deliğin füzyonu; F, tam restorasyon.
ResearchGate

Bir diğer vakada ise 61 yaşında bir kadın, kontrolünde olmadığın iddia ettiği sol elinde hareketler geliştirmiş ve etkilenen uzvun sahipliğini reddetmiştir.

Diğer Hastalıklar ile İlişkisi

Asomatognozi ile ilgili bir diğer kavram, somatoparafrenidir. Somatoparafreni, hastanın bir beyin patolojisi sonucu genel olarak sol üst uzvunun kendisine ait olmadığını iddia ettiği sanrısal bir durumdur. Asomatognozide bir kişinin uzvunun sahipliğinin farkında olunmaması varken, somatoparafrenide buna ek olarak sanrısal yanlış tanımlamalar ve konfabülasyonlar vardır. Yani kişi, kandırma isteği olmadan, hafızadan bilgi alımını kontrol eden bilişsel süreçlerin işlev bozukluğundan kaynaklandığı düşünülen bir neden ile, kendisi ile ilgili ya da dünya hakkında çarpık anılar üretir. Sendromların altında yatan nöroanatomiye göre farklı çalışmalar yürütülür.

Asomatognozi, vücut bütünlüğüne ilişkin kimlik bozukluğu ile de karıştırılmamalıdır. Öncelikle asomatognozi, nörolojik bir rahatsızlıkken, vücut bütünlüğüne ilişkin kimlik bozukluğu (İng: "body integrity dysphoria" veya kısaca "BID") psikiyatrinin ve klinik psikolojinin ilgilendiği bir problemdir. Hasta, sağlıklı bir uzuv veya uzuvların üzerinde bedensel sahiplik eksikliği ile obsesif olarak sağlıklı bir uzvunu kesme arzusundadır.[8]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Asomatognozi ve anosognozinin ayırt edilmesi de önemlidir. Anosognozi, nöropsikiyatrik bir bozukluktur ve son çalışmalar, bu sendromu çok bileşenli olarak tanımlamaya eğilimlidir. Bu sendromda hasta, engelinin farkında değildir. Anosognoziyi hastalığın inkarından çok, hastanın "hastalığının farkında olmaması" şeklinde tanımlamak daha doğru olacaktır. Örneğin bir anosognozi türü olan ve körlüğün geliştiği anton sendromunda bireyi ele alacak olursak, hasta gördüğünden son derece emindir ve ona soracağınız sorulara yanlış olmasına rağmen büyük bir özgüven ile cevap vermektedir. Kandırma amacı yoktur; çünkü hasta, gerçekten bu duyguyu yaşamaktadır.[9]

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Korkutucu! 7
  • İnanılmaz 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Tebrikler! 2
  • Üzücü! 2
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/09/2021 21:31:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10351

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Kuyruk
Malzeme
Habercilik
Yatay Gen Transferi
Yıl
Meyve
Hasta
Cinsiyet
Element
Nöron Hücresi
Bilişsel
Primat
Gen
Alkol
Savaş
Maske Takmak
Aşı
Karar
Yas
Sinirbilim
Madde
Öğrenme Teorileri
Kara Delik
Karbonhidrat
Yaşamın Başlangıcı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın