Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Armut Şeklindeki Atom Çekirdeğinin Keşfi, Zaman Yolculuğunu Teorik Olarak İmkansız Kılabilir!

Armut Şeklindeki Atom Çekirdeğinin Keşfi, Zaman Yolculuğunu Teorik Olarak İmkansız Kılabilir!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Alert isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Fizikçiler, yeni bir atomsal çekirdek şeklinin varlığını onayladılar ve bunun simetrik olmadığı gerçeği, Evren'imizi açıklayan temel fizik kuramlarına meydan okuyor. Fakat bu kulağa geldiği kadar kötü değil, çünkü keşif, bilim insanlarına kuramsal fizikteki en büyük gizemlerden birini (bütün bu karanlık maddenin nerede olduğunu) çözmelerinde yardımcı olabilir ve ayrıca zamanda geriye gitmenin neden aslında imkansız olabileceğini açıklayabilir. İskoçya'daki West Üniversitesi'nden Marcus Scheck, BBC News'a şöyle konuşuyor: 

Biz bu atom çekirdeğinin, kelimenin tam anlamıyla uzayda bir yönü işaret ettiğini bulduk. Bu, zamandaki bir yönle ilgili ve zamanda kesin olarak belirlenmiş bir yön olduğunu kanıtlıyor ve bizler her zaman geçmişten şimdiki zamana yolculuk ediyoruz.

Yakın zamana kadar, atom çekirdeklerinin sadece üç şekle sahip olduğu sanılıyordu: küresel, disk veya oval şeklinde. Bu şekiller, çekirdek içinde bulunan elektrik yükünün dağılımı ile oluşturuluyor ve belirli bir atom türündeki proton ve nötronların özel birleşimleri tarafından belirleniyor, bu ister bir hidrojen atomu, çinko atomu, ister laboratuvarda oluşturulmuş karmaşık bir izotop olsun. Bütün bu üç şeklin sahip olduğu ortak etmen, bunların sahip oldukları simetri ve bu, parçacık fiziğinde CP-Simetrisi olarak bilinen bir kuramla mükemmel şekilde birleşiyor. CP-Simetrisi, Evren'de var olduğu düşünülen iki simetri olan C-Simetrisi ile P-Simetrisi'nin birleşimidir.

Yük simetrisi olarak da bilinen C-Simetrisi, eğer bir atom yükünü zıttına çevirirseniz, bu atomun fiziğinin yine aynı kalması gerektiğini söyler. Bu yüzden eğer bir hidrojen atomunu ve anti-hidrojen atomunu alır ve onları karıştırırsak, zıt yüklere sahip olsalar bile, ikisi de benzer şekilde tepki vermelidir. Benzerlik olarak da bilinen P-Simetrisi, bir sistemi tanımlayan uzaysal koordinatların, başlangıç noktası üzerinden ters çevrilebileceğini, bu sayede x, y ve z'nin -x, -y ve -z ile değişeceğini söyler. It Starts With a Bang'den Ethan Siegel şöyle açıklıyor: 

Sol eliniz ve sağ eliniz, P-Simetrisini karşılıklı olarak gösterir: başparmağınızı kaldırır ve parmaklarınızı kıvırırsanız, sol ve sağ eliniz birbirlerini yansıtır.

CP-Simetrisi, bu iki varsayımın birleşimidir. Siegel şöyle diyor:

Parçacık fiziğinde, eğer saat yönünde dönen ve yukarı doğru bozunan bir parçacığınız varsa, eğer CP korunursa bunun antiparçacığı saat yönünün tersine doğru dönmeli ve her zaman yukarı doğru bozunmalıdır. Eğer böyle olmazsa, CP ihlal edilir.

Evrenin aslında hem C-Simetrisini hem de CP-Simetrisini ihlal edebileceği ihtimali, Evren'deki antimadde gizemini açıklamak için öne sürülmüş olan durumlardan biridir. Fakat bunu kanıtlamak, Standart Fizik Modeli'nin ciddi şekilde yeniden düşünülmesi gerektiği anlamına gelecektir.

Fizik kanunlarına göre, Büyük Patlama esnasında eşit miktarlarda madde ile antimadde oluşmuştur, fakat şimdi, milyarlarca yıl sonra, bir sürü madde ile çevrelenmiş durumdayız (katı, sıvı, gaz ve plazma), fakat doğal olarak ortaya çıkan neredeyse hiç antimadde olmadığı görünüyor. İngiltere'deki Queen's Belfast Üniversitesi'nden matematikçi Gianluca Sarri, The Conversation için şöyle yazıyor: 

Göreceli kuantum mekaniği kuramı, ikisinden de (hem maddeden hem antimaddeden) eşit miktarda olması gerektiğini öne sürdüğü için, bu anlaşılmaz bir özellik. Aslında, hiçbir mevcut fizik modeli bu çelişkiyi açıklayamıyor.

Şimdi atomik çekirdek şekillerimize geri dönelim. Temel fizik kuramlarımızın çoğu simetriye dayalıdır, bu yüzden CERN'deki fizikçiler 2013 yılında Radyum-224 izotopunda asimetrik ve armut şeklinde bir çekirdek keşfettikleri zaman, bir parça sarsılmışlardı, çünkü bu, çekirdeğin bir ucunda diğer ucundan daha fazla kütle olabileceğini göstermişti. 

Şimdi, üç yıl sonra keşif, Baryum-144 izotopunun çekirdeğinin de asimetrik ve armut şekilli olduğunu göstermiş olan ikinci bir çalışma tarafından doğrulandı. Scheck, BBC'ye şöyle konuşuyor: 

Protonlar, armudun yumrusunda zenginleşiyor ve çekirdekte belirli bir yük dağılımı oluşturuyor. Bu durum, ayna simetrisi kuramını ihlal ediyor ve Evren'imizdeki madde ile antimadde dağılımında gösterilmiş olan ihlal ile bağlantı kuruyor.

Fizikçiler, Baryum-144'ün bir süredir armut şeklinde bir çekirdeğe sahip olduğundan şüphelense de, Scheck ve takımı sonunda bunu nasıl doğrudan gözlemleyeceklerini çözdüler ve bu çekirdeğin sahip olduğu çarpıklığın, tahmin edilenden çok daha belirgin olduğunu ortaya çıkardılar. 

Tüm Bunların Zaman Yolculuğu ile Ne Alakası Var?

Bu epey sıradışı bir varsayım, fakat Scheck, bu dengesiz kütle ve yük dağılımının, Baryum-144 çekirdeğinin uzayzamanda belli bir yöne 'işaret etmesine' neden olduğunu ve bu eğilimin, fizik kanunları ne yöne gittiğini umursamasa bile, zamanın neden geriye değil de sadece geçmişten şimdiye gitmek meylinde olduğunu açıklayabileceğini söylüyor.

Tabii ki, ilave kanıt olmadan bunu kanıtlamanın bir yolu yok, fakat keşif, Evren'in, Standart Fizik Modelinin ihtiyaç duyduğu kadar simetrik olmayabileceğinin bir başka işareti ve bunu kanıtlamak, bizi tamamen yeni bir kuramsal fizik çağına götürebilir. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 3
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/09/2020 10:53:45 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4626

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Virüsler
İklim
Allah
Nörobilim
Kalp
Enzim
Cinsellik Araştırmaları
Cinsiyet Araştırmaları
Gen
Hayvan Davranışları
Köpek
Ay Ve Dünya
Dünya Dışı Yaşam
Sanat
Doğa Olayları
Dünya
Deprem
Cinsel Seçilim
Üreme
Anne
Depresyon
Sinir Sistemi
Mers
Hayvan
Göğüs
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, bir şeyleri bulma işidir. Bu açıdan tarih, bir bilimdir.”
Robin G. Collingwood
Geri Bildirim Gönder