Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Arktik Buzulları Neden Önemli? İklim Değişikliği, Buzul Döngüsünü Alt Üst Ediyor!

Arktik Buzulları Neden Önemli? İklim Değişikliği, Buzul Döngüsünü Alt Üst Ediyor! NCIDC
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu görselde gördüğünüz grafik, 1979-2019 yılları arasında Arktik Okyanusu'ndaki deniz buzullarının kapladığı yüzey alanının yıl içerisindeki değişimini gösteriyor. Gri bölge bu yıllar arasındaki Arktik buzullarının yılın her ayına göre dağılımını gösterirken, mavi çizgi 2019 yılındaki gidişatı gösteriyor.

Son 35-40 yıldır buzullar Şubat-Mart aylarında en düşük değerleri olan ortalama 15 milyon kilometrekarde civarında seyrederken, Ekim-Aralık arasında en yüksek değerleri olan ortalama 18 milyon kilometrekarede seyretmektedir. 

Ancak bu döngü hızla bozuluyor. Grafikten de görülebileceği gibi, yıllar geçtikçe döngü genel olarak daha alçak değerlere doğru kayıyor. Bu durum, deniz buzullarını yitirdiğimiz anlamına geliyor. En akıl almaz değişim ise 2012 yılında yaşandı: Buzullar, son 40 senede neredeyse hiç seyretmedikleri kadar düşük seviyelerde seyretmekle kalmadılar, aynı zamanda Ekim-Kasım aylarında hiç görülmemiş kadar düşük bir seviyeye (yaklaşık 3.4 milyon kilometre kareye) kadar düştüler!

Kırmızı çizgi 2012 yılını gösteriyor.
Kırmızı çizgi 2012 yılını gösteriyor.
NCIDC

İşin kötü tarafı, bu artık bir "anomali" olmaktan çıkıyor. Bunu, 2012 ila 2019 yılları arasındaki her bir yılı grafiğe dökersek görebiliyoruz:

Her bir renk ayrı bir yılı gösteriyor ve görülebileceği gibi bu renklerin her biri ortalamanın dışında ve daha az buzul kalacak şekilde gözüküyor.
Her bir renk ayrı bir yılı gösteriyor ve görülebileceği gibi bu renklerin her biri ortalamanın dışında ve daha az buzul kalacak şekilde gözüküyor.
NCIDC

Arktik Buzulları Neden Önemli?

Arktik buzulları olarak da bilinen bu buzullar gezegenimizin dengesi için müthiş öneme sahip, çünkü bu buzullar sayesinde kutup bölgeleri soğuk kalabiliyor ve bu da küresel iklimi dengede tutmayı sağlıyor. Deniz buzullarının yüzeyleri son derece parlak olduğu için, üzerine düşen Güneş ışınlarının %80'i uzaya geri yansıtılıyor. Yazın bu buzullar eridiğinde yerlerini bıraktıkları okyanus karanlık olduğu için, okyanus suları gelen tüm ışınların %90'ını emiyor. Görebileceğiniz gibi sırf buzulların erimesi, %80'lik bir yansıtma oranından, %90'lık bir emme oranına kadar devasa bir değişime neden oluyor! Yansıtmadan emmeye olan bu geçiş, gezegenimizin yüksek miktarda ısı tutmasına neden oluyor. 

Kutuplardaki çok ufak sıcaklık değişimleri bile uzun vadede çok ciddi küresel iklim değişikliklerine neden olabilmektedir. Bu nedenle kutup bölgeleri, Dünya'daki iklim değişikliği için en hassas olan bölgelerdir. Ne yazık ki grafikten de görülebileceği gibi, bu buzulların hem kalınlığı, hem de genişliği yıldan yıla hızla azalmaktadır. Eğer bunun önüne geçemezsek, gezegenimiz çok daha sıcak bir gezegen haline gelecek ve bu, biz de dahil olmak üzere Dünya üzerindeki bütün yaşamı tehdit edecek..

Ters Dönmüş Buzul!

Aşağıda gördüğünüz, ters dönmüş bir buzul! Bildiğiniz gibi, normalde buzullar beyaz renktedir; çünkü sıkışmış kardan oluşurlar ve görünür ışığın bütün frekanslarını saçarlar. Bu nedenle bu cisimleri beyaz olarak algılarız. 

Bazı durumlarda (yüksek basınç gibi) bu buzulları oluşturan kar kristalleri arasındaki boşluklar yok olur. Bu durumda artık tüm dalgaboyları saçılamaz; sadece mavi gibi düşük dalgaboylarına sahip ışık ışınları buzuldan saçılarak gözümüze ulaşabilir. Bu nedenle mavimsi (eğer çeşitli bakteriler bulunuyorsa, onların ürünlerinden ötürü yeşilimsi-mavimsi) bir renge bürünürler.

İşte burada olan da budur. Buzulun su altında kalan kısmı, ters yüz olduğunda mavimsi-yeşilimsi gözükmektedir, çünkü suyun altındaki kısmı yüksek basınç ve düşük sıcalık altındadır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • NSIDC. Quick Facts On Arctic Sea Ice. (10 Eylül 2019). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2019. Alındığı Yer: NSIDC | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/09/2020 23:12:56 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4686

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Meteor
Astronot
İklim Değişikliği
Entropi
Kertenkele
Türkiye
Elektron
Koronavirüs
Psikoloji
Astronomi
Böcek
Eşey
İspat Yükü
Bilgi Felsefesi
Goril
Uzaylı
Albert Einstein
Tedavi
Evrim Teorisi
Gıda
Gelişim
Viral
Astrobiyoloji
Doğru
Yörünge
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bugün mezun olup, yarın öğrenmeyi bırakan biri, ertesi gün cahil kalır.”
Newton D. Baker
Geri Bildirim Gönder