Evrim Ağacı

Arktik Buzulları Neden Önemli? İklim Değişikliği, Buzul Döngüsünü Alt Üst Ediyor!

Arktik Buzulları Neden Önemli? İklim Değişikliği, Buzul Döngüsünü Alt Üst Ediyor! NCIDC
Tavsiye Makale

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu görselde gördüğünüz grafik, 1979-2019 yılları arasında Arktik Okyanusu'ndaki deniz buzullarının kapladığı yüzey alanının yıl içerisindeki değişimini gösteriyor. Gri bölge bu yıllar arasındaki Arktik buzullarının yılın her ayına göre dağılımını gösterirken, mavi çizgi 2019 yılındaki gidişatı gösteriyor.

Son 35-40 yıldır buzullar Şubat-Mart aylarında en düşük değerleri olan ortalama 15 milyon kilometrekarde civarında seyrederken, Ekim-Aralık arasında en yüksek değerleri olan ortalama 18 milyon kilometrekarede seyretmektedir. 

Ancak bu döngü hızla bozuluyor. Grafikten de görülebileceği gibi, yıllar geçtikçe döngü genel olarak daha alçak değerlere doğru kayıyor. Bu durum, deniz buzullarını yitirdiğimiz anlamına geliyor. En akıl almaz değişim ise 2012 yılında yaşandı: Buzullar, son 40 senede neredeyse hiç seyretmedikleri kadar düşük seviyelerde seyretmekle kalmadılar, aynı zamanda Ekim-Kasım aylarında hiç görülmemiş kadar düşük bir seviyeye (yaklaşık 3.4 milyon kilometre kareye) kadar düştüler!

Kırmızı çizgi 2012 yılını gösteriyor.
Kırmızı çizgi 2012 yılını gösteriyor.
NCIDC

İşin kötü tarafı, bu artık bir "anomali" olmaktan çıkıyor. Bunu, 2012 ila 2019 yılları arasındaki her bir yılı grafiğe dökersek görebiliyoruz:

Her bir renk ayrı bir yılı gösteriyor ve görülebileceği gibi bu renklerin her biri ortalamanın dışında ve daha az buzul kalacak şekilde gözüküyor.
Her bir renk ayrı bir yılı gösteriyor ve görülebileceği gibi bu renklerin her biri ortalamanın dışında ve daha az buzul kalacak şekilde gözüküyor.
NCIDC

Arktik Buzulları Neden Önemli?

Arktik buzulları olarak da bilinen bu buzullar gezegenimizin dengesi için müthiş öneme sahip, çünkü bu buzullar sayesinde kutup bölgeleri soğuk kalabiliyor ve bu da küresel iklimi dengede tutmayı sağlıyor. Deniz buzullarının yüzeyleri son derece parlak olduğu için, üzerine düşen Güneş ışınlarının %80'i uzaya geri yansıtılıyor. Yazın bu buzullar eridiğinde yerlerini bıraktıkları okyanus karanlık olduğu için, okyanus suları gelen tüm ışınların %90'ını emiyor. Görebileceğiniz gibi sırf buzulların erimesi, %80'lik bir yansıtma oranından, %90'lık bir emme oranına kadar devasa bir değişime neden oluyor! Yansıtmadan emmeye olan bu geçiş, gezegenimizin yüksek miktarda ısı tutmasına neden oluyor. 

Kutuplardaki çok ufak sıcaklık değişimleri bile uzun vadede çok ciddi küresel iklim değişikliklerine neden olabilmektedir. Bu nedenle kutup bölgeleri, Dünya'daki iklim değişikliği için en hassas olan bölgelerdir. Ne yazık ki grafikten de görülebileceği gibi, bu buzulların hem kalınlığı, hem de genişliği yıldan yıla hızla azalmaktadır. Eğer bunun önüne geçemezsek, gezegenimiz çok daha sıcak bir gezegen haline gelecek ve bu, biz de dahil olmak üzere Dünya üzerindeki bütün yaşamı tehdit edecek..

Ters Dönmüş Buzul!

Aşağıda gördüğünüz, ters dönmüş bir buzul! Bildiğiniz gibi, normalde buzullar beyaz renktedir; çünkü sıkışmış kardan oluşurlar ve görünür ışığın bütün frekanslarını saçarlar. Bu nedenle bu cisimleri beyaz olarak algılarız. 

Bazı durumlarda (yüksek basınç gibi) bu buzulları oluşturan kar kristalleri arasındaki boşluklar yok olur. Bu durumda artık tüm dalgaboyları saçılamaz; sadece mavi gibi düşük dalgaboylarına sahip ışık ışınları buzuldan saçılarak gözümüze ulaşabilir. Bu nedenle mavimsi (eğer çeşitli bakteriler bulunuyorsa, onların ürünlerinden ötürü yeşilimsi-mavimsi) bir renge bürünürler.

İşte burada olan da budur. Buzulun su altında kalan kısmı, ters yüz olduğunda mavimsi-yeşilimsi gözükmektedir, çünkü suyun altındaki kısmı yüksek basınç ve düşük sıcalık altındadır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • NSIDC. Quick Facts On Arctic Sea Ice. (2019, Eylül 10). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2019. Alındığı Yer: NSIDC | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/06/2020 14:03:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4686

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Güncel
Skeptisizm
Köpekgil
Türleşme
Mit
Epigenetik
Nasa
Ay Ve Dünya
Cinsiyet Araştırmaları
İletişim
Doğal
Kafatası
Biyokimya
Samanyolu Galaksisi
Salgın
Hematoloji
Ahlak
Hastalıkların Tedavisi
Protein
Kozmoloji
Seçilim
Korku
Normal Doğum
Evrimsel Süreç
Hidrotermal Baca
Hayvan
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yaşam, bisiklete binmek gibidir. Dengeni korumak için sürekli ilerlemen gerekir.”
Albert Einstein
Geri Bildirim Gönder