Arkeoloji Ne Değildir?

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Arkeoloji ne değildir?

Indiana Jones? George Walton Lucas, Indiana Jones serilerini yarattı. Bu yapıt serisi, dünya genelinde ciddi bir hayran kitlesi edindi. Elinde kamçısı ile tehlikeden tehlikeye, gizemden gizeme koşturan bir hazine avcısı, karakter etkisi ile insanların kafasında bir arkeolog modeli çizdi. Buna ek olarak Tomb Raider ve Akrep Kral (Mısıroloji ayrıca bir bilim dalıdır)... Peki bunların gerçekler ile alakası var mıdır? Hiç yoktur.

Geleneksel bakış açısının şekillendirdiği müzeleri gezen ziyaretçiler ve Indiana Jones tanıyanları her bilimsel kazı sezonunun başında ve sonunda arkeologlara çeşitli akıl almaz sorular yöneltirler. Hazine buldunuz mu? Çok gizemli bir iş; bubi tuzakları görüyor musunuz? Bubi tuzağı olup olmadığını nasıl anlıyorsunuz? Ne buldunuz? Neden bulamıyorsunuz? Şu taşta bir işaret var gibi; göstersem belki bir hazineye çıkıyordur, bakalım mı? Eskiden insanlar çok uzun yaşarmış; siz hiç buldunuz mu? Eskiden insanların boyu 6-7 metre imiş; siz çıkarttınız mı? Günah değil mi, neden mezarları açıyorsunuz? Büyüklerimden (özllikle dededen kalır) kalma bende bir sikke var; göstersem anlar mısınız? Kaç para eder? Hatta durum ciddileşir ise, bulunabileceklere ortaklık bile teklif edilir.

Oysa arkeoloji bir süreci, bir kültürel oluşumu ortaya çıkartır. En ufak ayrıntı çok önemlidir. Örneğin sulu elek kullanılmayan bir kazıda, yığınlarca tırnak büyüklüğündeki (mikrolit alet deriz) taş alet heba olur. Benzetmek gerekir ise, bulmaca gibidir. Doldurulması gereken bir yığın boşluk ile mücadele edilir. Çeşitli bilim dallarından oluşan çeşitli ekipler sonuçları çok zorlu uğraşlar sonucunda bir araya getirerek açıklama çabasındadırlar.

Dolayısıyla arkeoloji, yalnızca ülkemize has olan ve geri dönüşü çoğu zaman mümkün olmayan bilim yıkıcı tanımlı bir definecilik uğraşı değildir. Bir kitaptan koparttığınız bir sayfa, o kitabı anlaşılmaz kılar; koleksiyonculuğun da bundan hiçbir farkı yoktur. Yani koleksiyonculuk hiç değildir. Yerin altında çeşitli tehlikelere göğüs gerdiğimiz ve mitolojik yaratıklar ile kırbacımız ile mücadele verdiğimiz bir uğraş da değildir. Ruhlar alemi ile tanışıklığımız yoktur. Güzel tanımlı ve pahalı nesneleri aramak için çalışmayız. Dilimize yanlış olarak çevrilen bir kazıbilim değildir. Kazmak için kazmayız. Antikacılığa ve defineciliğe bilime vurdukları darbe nedeni ile, idealist olarak tam manasında düşmanız.

Ana Fotoğraf: Indiana Jones.

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  1. Akurgal, E., 1998; Anadolu Kültür Tarihi, TÜBİTAK Yayınları, Ankara.
  2. Braidwood, R. J., 1995; Tarihöncesi İnsan, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.
  3. Özdoğan, M., 2001; Türk Arkeolojisinin Sorunları ve Koruma Politikaları 1, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.
  4. Özdoğan, M., 2006; Arkeolojinin Politikası ve Politik Bir Araç Olarak Arkeoloji 2, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.

Fotonların Cilvesi: Işık Hızını Neden Geçemeyiz?

'Tanımlanabilen Sanatçı İnsanlar' Tarafından Yapılan Ekin Şekilleri

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Editör

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim