Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Amodal Tamamlama Nedir? Gereksiz Sansür Eklenen Videolarda Neden Küfür Varmış Gibi Algılıyoruz?

Kediler de İnsanlar Gibi Görsel İllüzyonları (ve Dolayısıyla Gerçekte Orada Olmayan Şeyleri) Görebiliyorlar!

Amodal Tamamlama Nedir? Gereksiz Sansür Eklenen Videolarda Neden Küfür Varmış Gibi Algılıyoruz? Npr
Kanizsa karesi
3 dakika
9,979
Tüm Reklamları Kapat

Kedilerin kutularda, özellikle de karton kutularda oturmayı sevdiğini bilmek için illâ kedi sahibi olmanıza gerek yok. Onlar, her türlü kapalı alanda oturmayı seviyor. Yerde boyalı bir daire varsa, kedinin tam ortasına oturması muhtemeldir. Yakın zamanda yapılan bir araştırma, kedilerin dünyayı nasıl algıladığını öğrenmek için bu yaygın kedi alışkanlığından faydalanıyor.

Algı, tuhaftır. Bir çitin arkasında bir kedi gördüğümüzde, algı sistemimiz, kedinin görünmeyen kısımlarını tamamlar. Bu kısımlardan gelen ışık retinamıza çarpmaz; ancak yine de algısal işlememizin en erken aşamalarında bile o görünmeyen kısımlar da temsil edilirler.

Yukarıda, böyle bir tamamlamanın iyi çalışılmış bir örneği var: Kanizsa karesi. Ekranda yalnızca dört Pac-Man benzeri beyaz şekil var; ancak beyaz bir kare görüyorsunuz. Çünkü görsel sisteminiz eksik, hayali şekilleri tamamlıyor. Bu tamamlama, birincil görsel korteks kadar erken bir evrede oluyor.

Tüm Reklamları Kapat

Amodal Tamamlama ve "Gereksiz Sansür" (Educatedear)

Bunlar, görmenin örnekleridir; ama böyle bir tamamlama, tüm duyu organlarında gerçekleşir. Örnek olarak işitmeyi ele alın: Bir melodi dinlerken yüksek bir patlama duyduğumuzda, işitsel sistem, duyduğumuz tek şeyin patlama olduğu o kısa anda bile melodiyi temsil etmeye devam eder. Böyle bir işitsel tamamlamanın popüler bir gösterimi, Amerikan gece programı sunucusu Jimmy Kimmel'ın ünlü politikacılardan gelen tamamen zararsız kelimeleri küfür gibi gösterecek biçimde sansürlediği "Gereksiz Sansürde Bu Hafta" bölümüdür.

Bunun Türkiye'deki bir karşılığı, YouTube'da "educatedear" lakabıyla da bilinen Boğaç Soydemir'in, bir örneği aşağıda verilen "Gereksiz Sansür" çalışmalarıdır (her ne kadar duyacaklarınız, tamamen işitsel bir illüzyondan ibaret ve dolayısıyla sahte olsa da, +18 bir hissiyat vereceği konusunda uyarmamız gerekmektedir):

Bu olguya, amodal tamamlama denir. Amodal tamamlama, algısal bir anomali değildir, sıradan algımızın bir parçasıdır. Gerçek yaşam durumlarında amodal tamamlama uygulaması yapmadan bir nesneyi algılayabildiğimiz çok nadiren olur. Doğal sahnelerde nesneler, tamamen şeffaf olmama eğiliminde olduğu için, her zaman sorun yaşarız. Başka bir nesne tarafından kapatılan bir nesneyi her gördüğümüzde, algılanan nesnelerin örtük kısımlarının amodal tamamlamasını kullanırız (gerçek hayatta her zaman gördüğümüzde, tamamen yarı saydam görsel sahnelerin nadir durumları veya çok basit görsel gösterimler hariç). Dolayısıyla amodal tamamlamayı anlamadan, algıyı anlayamayız.

İnsanlarda amodal tamamlamanın nasıl çalıştığı hakkında oldukça fazla şey biliyoruz, çünkü deneklere kısmen yanıltıcı şekilleri görüp görmediklerini ve nerede görebildiklerini sorabiliyoruz. Ne var ki bunu, kedilere ya da diğer hayvanlara soramayız. Bu yüzden hayvanlarda amodal tamamlamayı incelerken bazı ekstra numaralara ihtiyacımız var.

Tüm Reklamları Kapat

Kedilerde Amodal Tamamlama

Bu noktada, kedilerin kutuların içinde oturma alışkanlığı çok işe yaradı. Kediler, boyanmış bir daire veya kare şeklinde yerde işaretlenmiş olsalar bile, etrafı çevrili alanlarda oturmayı seviyor.

O zaman soru şu: Hem hayali, hem de etrafı çevrili alanlarda oturmayı da seviyorlar mı? Yerde boyanmış kareler varsa kediler içlerine oturur. Peki ya yukarıdaki Kanizsa karesi gibi boyanmış şekiller varsa? Bu durumda ne yaparlar? Bu şekli, amodal olarak tamamlarlar mı? Görünüşe göre, cevap evet:[1]

Kedilerin düz bir karenin ortasında oturmaları gibi, Kanizsa illüzyonunun amodal olarak tamamlanmış karesinin ortasına oturmaları da muhtemeldir. Bu, kedilerde amodal tamamlamanın nasıl çalıştığını öğrenmenin ve ek olarak dünyayı nasıl algıladıklarını öğrenmenin zarif bir yoludur.

Bir diğer deyişle: Bazı durumlarda kediler orada olmayan şeyleri görürler. Bu, insanlarla benzer olan taraflarının sadece bir diğeridir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
42
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 23
  • Tebrikler! 21
  • İnanılmaz 15
  • Merak Uyandırıcı! 9
  • Bilim Budur! 6
  • Muhteşem! 3
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Psychology Today | Arşiv Bağlantısı
  • ^ G. E. Smith, et al. (2021). If I Fits I Sits: A Citizen Science Investigation Into Illusory Contour Susceptibility In Domestic Cats (Felis Silvestris Catus). Applied Animal Behaviour Science, sf: 105338. doi: 10.1016/j.applanim.2021.105338. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/04/2024 23:01:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12493

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kontrol
Uydu
Analiz
Ornitoloji
Newton
Yakınsak Evrim
Oyun
Stres
Sağlık Personeli
Göğüs
Doğa Olayları
Nöronlar
Renk
Hastalık Kataloğu
Biyoçeşitlilik
Ölçüm
Komplo
Bağırsak
Sosyal Mesafelendirme
Evrimleşme
Çin
Yörünge
Sıvı
Radyasyon
Diyabet
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
B. Nanay, et al. Amodal Tamamlama Nedir? Gereksiz Sansür Eklenen Videolarda Neden Küfür Varmış Gibi Algılıyoruz?. (4 Ekim 2022). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/12493
Nanay, B., Selamet, G., Bakırcı, Ç. M. (2022, October 04). Amodal Tamamlama Nedir? Gereksiz Sansür Eklenen Videolarda Neden Küfür Varmış Gibi Algılıyoruz?. Evrim Ağacı. Retrieved April 21, 2024. from https://evrimagaci.org/s/12493
B. Nanay, et al. “Amodal Tamamlama Nedir? Gereksiz Sansür Eklenen Videolarda Neden Küfür Varmış Gibi Algılıyoruz?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 04 Oct. 2022, https://evrimagaci.org/s/12493.
Nanay, Bence. Selamet, Gökalp. Bakırcı, Çağrı Mert. “Amodal Tamamlama Nedir? Gereksiz Sansür Eklenen Videolarda Neden Küfür Varmış Gibi Algılıyoruz?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, October 04, 2022. https://evrimagaci.org/s/12493.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close