Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Alzheimer Amiloid-Beta Plaklarını Çözen Nanopartiküller Geliştirildi!

Alzheimer Amiloid-Beta Plaklarını Çözen Nanopartiküller Geliştirildi! National Institute on Aging
4 dakika
7,806
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Çağın en yaygın nörodejeneretif hastalıklarından biri olan Alzheimer hastalığı; birçok hücresel, moleküler ve genetik faktöre bağlı olarak veya hâli hazırda var olan bir nörolojik bozukluğun tetiklemesiyle ortaya çıkar. Yaşla birlikte insan beyni küçülmeye (atrofi) uğrasa da, Alzheimer ve diğer demans türleri gibi nörodejeneretif hastalıklarla birlikte gelen ciddi nöron kaybı sonucu beyin atrofisi daha belirgin görünür ve oluşturduğu etkiler daha yoğundur.

Geçmişte yapılan farmakolojik çalışmalarda Alzheimer gibi hastalıkların tedavisi tam olarak anlaşılamasa bile, bilim ve teknolojinin gelişmesiyle bu tip nörodejeneretif hastalıkların tedavi yolları yavaş yavaş aydınlanıyor. Kaliforniya Üniversitesi'nden bilim insanları, Alzheimer hastalığının tedavisinde ümit vadeden çalışmalarını yayımladılar. Bu çalışmalarında, nöronlar arası biriken amiloid-beta plaklarını çözen kase şeklinde bir nanopartikülü (İng: "nanobowl") tanıttılar. Bu nanopartikülle birlikte Alzheimer hastalığının tedavisi mümkün olabilir mi?

Alzheimer Patolojisi

Alzheimer hastalığında gelişen patofizyolojik süreçlerinde, ilk aşamada nöronların işlevlerini yitirmesi ve birbirleriyle iletişimlerinin kopması, ardından da uzun vadede nöronların canlılıklarını yitirmesi söz konusudur. Hastalığın başlangıç aşamasında özellikle beyinde bellek işlevi gören hipokampus bölgesi etkilenir ve zaman geçtikçe serebral korteksteki diğer bölgelerde nöron kaybıyla Alzheimer hastalığının tipik belirtileri gözlenir. Alzheimer hastalığı teşhisinde ayırt edici başlıca patolojik oluşumlar, amiloid-beta peptidlerin hücre dışında plak formunda birikmesi ve mikrotübül bağlayıcı tau proteininin nörofibriler yumaklar oluşturmasıdır.

Tüm Reklamları Kapat

Alzheimer patolojisinde yer alan başlıca proteinler.
Alzheimer patolojisinde yer alan başlıca proteinler.
National Institute on Aging

Nörofibriler Tau Düğümleri

Tau proteinlerinin fizyolojik rolü, aksonlarda bulunan mikrotübülleri bir arada tutmaktır. Tau proteinleri nöronal hücrelerde somatik hücrelere nazaran daha fazla bulunur ve burada hücresel iletişim, nöronal gelişim ve apoptoz gibi hücresel görevlerinin yanında uzun süreli belleğin regülasyonu gibi hücresel olmayan görevleri de vardır.

Ancak normal olmayan tau proteinleri nöronlar içerisinde birikerek toksik etkilere yol açar. Özellikle hiperfosforile (aşırı fosforile olup aşırı aktiflenmiş) tau proteinleri, fizyolojik kontrollerini kaybederek mikrotübüller üzerindeki görevlerini yerine getiremez hâle gelir ve toksik tau proteinleri nöron içerisinde nörofibriler yumaklar oluşturmaya başlar. Sonuç olarak nöronlar işlevlerini kaybeder ve uzun vadede durum nöron kaybına kadar ilerler.

Nöronlar içerisinde biriken anormal tau proteinleri nöron işlevlerini bozar.
Nöronlar içerisinde biriken anormal tau proteinleri nöron işlevlerini bozar.
National Institute on Aging

Amiloid-Beta Peptidler (Aβ)

Amiloid-beta peptid (Aβ), nöron yüzey reseptörü olan ve diğer hücrelerle birlikte nöronal gelişimi sağlayan amiloid beta prekürsör proteinlerin bir parçasıdır. Amiloid-beta peptidlerin ise fizyolojik rolü tam olarak bilinmemekle birlikte bu peptidlerin yokluğunun da herhangi bir fizyolojik aksamaya neden olmadığı anlaşılmıştır. Alzheimer hastalığında nöronlar arası plak oluşumuna neden olmasının yanında, amiloid-beta peptidler aynı zamanda beyindeki kan damarlarında da birikerek serebral amiloid anjiyopatiye neden olmaktadır.

Amiloid-beta peptidlerin amiloid prekürsör proteinden türevlenmesi.
Amiloid-beta peptidlerin amiloid prekürsör proteinden türevlenmesi.
Alzheimer's News Today

Alzheimer patolojisindeki rolü, fizyolojik işlevli hücre yüzeyi reseptörü olan amiloid prekürsör proteinin beta sekretaz enzimleri tarafından bölünerek beta amiloidleri oluşturması ve oluşan beta amiloid peptidlerin de yanlış katlanma ile nöronlar için toksik olan oligomer formlarına dönüşmesidir. Oluşan toksik oligomerler, nöronlar arasında birikerek zamanla sinaptik iletişimi engeller.

Tüm Reklamları Kapat

Beyinde türevlenen amiloid-beta peptidler birçok farklı formda aynı anda meydana gelebilirler ve her oluşan amiloid-beta peptid, plak durumuna gelmeyebilir. Dolayısıyla Alzheimer hastalığının oluşumunu yalnızca amiloid-beta plaklara bağlamak doğru olmayacaktır. Hastalığın çoğunlukla multifaktöriyel seyrettiği unutulmamalıdır!

Nöronlar arası biriken amiloid beta plaklar, sinirsel iletişimi bozar.
Nöronlar arası biriken amiloid beta plaklar, sinirsel iletişimi bozar.
National Institue on Aging

Alzheimer Amiloid-Beta Plaklarını Çözen Nanopartiküller

Bilim insanları, uzun yıllar boyunca Alzheimer benzeri nörodejeneratif hastalıkların tedavisi için terapötik yaklaşımları test etmekteler. Bugüne dek Alzheimer tedavisi farmakolojik anlamda mümkün olmamakla birlikte, yalnızca hastalığın başlangıç dönemlerinde hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve ilerleyen hastalık tablolarında ise belirtileri hafifletmek amaçlı farmakolojik girişimler uygulanmaktaydı.

Ayrıca ileri araştırmalar için Alzheimer hastalığının patolojisinde önemli bir belirteç olan beyinde amiloid-beta plaklarının birikimi, hastalığın çalışılmasını zorlaştırmaktaydı. Kaliforniya Üniversitesi'nden bilim insanları, 26 Şubat 2021'de Biophysical Society konferansında sunulan çalışmada, Alzheimer hastalığının tedavisinde çığır açacak potansiyeldeki nanopartikülleri tanıttılar. Bu çalışmalarında bilim insanları, nöronlar arası biriken amiloid-beta plaklarını çözen kase şeklinde bir nanopartikülü (İng: "nanobowl") tanıttılar. Bu uygulama ile Alzheimer hastalığında ve diğer birçok hastalık patolojisinde de fayda sağlanması söz konusu! Örneğin bu teknolojinin, Alzheimer dışında dokuya spesifik kanser tedavisinde de kullanılması amaçlanıyor.

Alzheimer hastalığını için geliştirilen nanopartiküllerin amiloid-beta peptidler üzerindeki etki mekanizması
Alzheimer hastalığını için geliştirilen nanopartiküllerin amiloid-beta peptidler üzerindeki etki mekanizması
News Wise

Çalışmayı gerçekleştiren bilim insanlarının açıklamasına göre; beyinde biriken amiloid-beta plaklarını hedef alan kase şekilli nanopartiküller, ilk aşamada çok küçük, etrafı terapötik (tedavi edici) madde ile kaplı yapılar olarak tasarlanmıştı. Ancak yapılan ileri testlerle, hiçbir farmasötik maddeye gerek kalmadan salt amiloid plakların, nanopartikülün lipid yapısına kendiliğinden sarıldığı fark edildi! Yani nanopartüllerin kendileri birer terapötik madde olarak davranabiliyordu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Çalışmayı yapan bilim insanlarına göre, bu teknoloji hâlâ çok yeni ve Alzheimer hastalığının tedavisinde %100 iyileşme vaadetmiyor. Hastalığa neden olan faktörlerden yalnızca biri olan amiloid-beta plaklarını yok etmesi sayesinde potansiyel bir terapötik uygulama olarak kayda geçebilir; ancak şimdilik bilimsel sahada bir hipotez kategorisinde...

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
21
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 7
  • Tebrikler! 3
  • İnanılmaz 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: News Wise | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/04/2024 09:46:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10243

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hava
Uyku
Kütle
Yas
Çeşitlilik
Kanat
Yeni Koronavirüs
Bebek Doğumu
Neandertal
Diş Hekimi
Yeni Doğan
Konuşma
Sosyal
Bilimkurgu
Kuantum
Kalıtım
Epidemik
Goril
Eğilim
Çeviri
Epistemoloji
Ornitoloji
Amerika Birleşik Devletleri
Göğüs
Yaşanabilir Gezegen
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
B. Society, et al. Alzheimer Amiloid-Beta Plaklarını Çözen Nanopartiküller Geliştirildi!. (8 Mart 2021). Alındığı Tarih: 20 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10243
Society, B., Erdem, C., Türkoğlu, P. (2021, March 08). Alzheimer Amiloid-Beta Plaklarını Çözen Nanopartiküller Geliştirildi!. Evrim Ağacı. Retrieved April 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/10243
B. Society, et al. “Alzheimer Amiloid-Beta Plaklarını Çözen Nanopartiküller Geliştirildi!.” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, 08 Mar. 2021, https://evrimagaci.org/s/10243.
Society, Biophysical. Erdem, Cansu. Türkoğlu, Pedram. “Alzheimer Amiloid-Beta Plaklarını Çözen Nanopartiküller Geliştirildi!.” Edited by Pedram Türkoğlu. Evrim Ağacı, March 08, 2021. https://evrimagaci.org/s/10243.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close