Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Akıl Hastalarında Kanser Riski Sıfıra Yakın mıdır?

Akıl Hastalarında Kanser Riski Sıfıra Yakın mıdır? PNAS
5 dakika
21,875
Tüm Reklamları Kapat

İddia

Onkoloji Uzmanı Prof, akıl hastalarında kanser riski sıfıra yakın, hatta yok demiş. Sebebi stresin olmamasıymış. Siz siz olun, size sıkıntı veren ne varsa, kim varsa, uzak tutun kendinizden.

Gerçek mi?

Karışık
Karışık

Gerçek Taraflar

Kanseri etkileyen sayısız faktör olmakla birlikte, stresin kanserle genel olarak doğru orantılı olduğu (stresi yüksek bireylerde kansere yakalanma riskinin de yüksek olduğu) iddiası doğrudur.

Sahte Taraflar

Zihinsel hastalıklara sahip insanlarda kansere yakalanma riski, zihinsel hastalıkları bulunmayanlara göre daha yüksek veya düşük değildir. İki grupta risk eşit orandadır. Ancak iddia sahibinin iddiasına tamamen zıt bir şekilde, zihinsel hastalıklara sahip kişilerin kanserden ölme ihtimali, zihinsel sağlığı yerinde olanlara genel olarak daha yüksektir.

Tüm Reklamları Kapat

İddianın Kökeni

İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Lütfü Türkkan, Twitter üzerinden yaptığı bir paylaşımda zihinsel hastalıklara sahip bireylerde kansere yakalanma riskinin sıfıra yakın olduğunu iddia etmiştir. Bu yorum tamamen hatalıdır.

Bilgiler

2015 yılında yayımlanan Comorbidity of Mental and Physical Disorders başlıklı akademik kitabın dokuzuncu bölümünde, kanser ile akıl sağlığı arasındaki ilişki incelenmiştir. Yapılan incelemede, akıl sağlığı yerinde olmayan insanların kansere yakalanma olasılığının, akıl sağlığı yerinde olan insanlar ile aynı olduğu tespit edilmiştir. Uzmanlar şöyle söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Her ne kadar zihinsel hastalığı olan bireylerde sigara, ilaç, alkol kullanımı ve obezite oranları daha yüksek olsa da; beklentilerin aksine, zihinsel hastalığı olan kişilerde kanser riski daha yüksek değildir. Zihinsel hastalıkları bulunan kişilerin kansere yakalanma riski, zihinsel hastalığı bulunmayan kişilere eşit olsa da, zihinsel hastalıkları bulunan kişilerin kanser nedeniyle ölme ihtimali daha yüksektir.

Araştırmacılar bunun nedenlerinin birden fazla olduğunu vurgulamaktadırlar: Bunun en önemli nedeni, zihinsel sağlığı yerinde olmayan kişilerin kanser tanısı için düzenli olarak hastaneye gitmiyor oluşlarıdır. Zihinsel sağlığı yerinde olan bireylerin kanserli oldukları genellikle kanser-harici bir nedenle hastaneye uğradıklarında tespit edilmektedir. Ancak zihinsel hastalığı bulunan kişilerde kanser teşhisi için yapılması gereken klinik incelemeler düzgün yapılmadığı için, bu kişilerin kanser nedeniyle ölme ihtimali daha yüksek olacaktır.

Bir diğer sebep, yine aynı şekilde zihinsel hastalığı bulunan kişilerde gözden kaçan kanserli hücrelerin çoktan metastaza uğrayarak vücuda yayılmasıdır. Dolayısıyla zihinsel hastalığı olan kişilerde kanser çok daha ileri aşamalarda tespit edilmektedir.

Uzmanların görüşüne göre bir diğer problem, zihinsel hastalığı bulunan kişiler üzerinde cerrahi operasyon yapma olasılığının daha düşük olmasıdır. Bunun nedeni, zihinsel engellilere karşı önyargı veya sağlık sisteminin bu kişilere yeterince destek olmaması olabilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Zihinsel Engellilerde Kanser Ölüm Oranları Genel Olarak Daha Yüksektir!

Zihinsel engellilerin kansere yakalanma riskinin daha yüksek olduğunu gösteren bol miktarda çalışma bulmak mümkündür. ABD'de yapılan bir çalışmada, zihinsel engelli bireylerde kanser riskinin, zihinsel engelli olmayanlara kıyasla:

  • bütün kanserler için 2.6 kat daha fazla,
  • akciğer kanseri için 4.1-4.7 kat daha fazla,
  • kolon kanseri için 3.5-4 kat daha fazla,
  • kadınlarda meme kanseri için 1.9-2.9 kat daha fazla olduğu görülmüştür.

Bunun en büyük nedeni, daha önce de belirttiğimiz gibi, zihinsel engeli bulunan gruplarda sigara ve alkol tüketiminin genel popülasyona göre daha yüksek olmasıdır.

Zihinsel Engellilerde Kanser Ölüm Oranlarının Düşük Çıkabilme Nedenleri

Tüm bunlara karşılık, bazı çalışmalarda gerçekten de zihinsel engelli kişilerin kanser nedeniyle ölüm oranlarının zihinsel olarak sağlıklı olanlara göre daha düşük olabildiği tespit edilmektedir. Ancak bu da zihinsel engelin kansere karşı koruyuculuğu olmasından değil, istatistiki bir analiz hatasıdır.

Akıl sağlığı yerinde olmayan bireyler, kanserden önce intihar veya kaza gibi nedenlerle hayatlarını kaybetmeye meyillidirler. Bu nedenle zihinsel sağlık ile kanser nedeniyle ölüm arasındaki ilişki incelendiğinde, akıl sağlığı yerinde olmayan bireylerin kansere karşı direnci varmış gibi gözükebilmektedir. Ancak bu ilişki hatalıdır; çünkü bu kişilerde diğer nedenlerle ölüm riski daha yüksek olduğu için genellikle ileri düzeyde kansere yakalanıp ölmeden önce, başka nedenlerle hayatlarını kaybetmektedirler.

Bu konuda istatistiki verilerin eksikliği de yanıltıcı olabilmektedir. Örneğin resmi kayıtlara göre Çernobil Faciası'ndan ötürü kansere yakalanıp ölen hiç kimse yoktur. Çünkü dönemin siyasileri, bu olayın üzerini örtmeye çalışmış ve verileri düzgün işlememiştir. Türk Tabipleri Birliği'nin "Çernobil Nükleer Kazası Sonrası Türkiye'de Kanser" başlıklı raporu şöyle söylemektedir:

Tüm Reklamları Kapat

Dünyada yaşanan en büyük nükleer kaza olan Çernobil Nükleer Santral kazası sonrası Türkiye'ye de radyoaktif bulaş olmuştur. Ancak bu bulaşın insan sağlığına olan zararı konusunda yeterli veri bulunmamaktadır. Çernobil nükleer kazasından hemen sonra bugüne dek gelecek geçerli ve güvenilir bir kayıt/bildirim sisteminin kurulmaması nedeniyle, kazanın bölgede kanser olguları ve ölümleri üzerine etkisini kanıta dayalı olarak değerlendirmek mümkün görünmediği için; bu konuda toplum ayrıntılı olarak bilgilendirilmelidir.

Öte yandan yapılan incelemeler, Çernobil Kazası sonrası Marmara Bölgesi'ndeki kanser vakalarının iki kat, Karadeniz Bölgesi'ndekilerin ise üç kat arttığını göstermektedir.

Anksiyete ve Depresyon Gerçekten de Kanserle İlişkili!

Öte yandan Türkkan'ın iddiasındaki bir noktada gerçeklik bulunmaktadır: Yapılan çalışmalar, anksiyete (telaş) ile depresyon gibi zihinsel problemlerin kanser riskini arttırdığını göstermektedir. Bu açıdan, mesajın en azından "özünde söylenmek istenen"in doğru olduğu; ancak bu söyleneni desteklemek için verilen bilginin hatalı olmasından ötürü genel ifadenin hatalı olduğu söylenebilir.

Yapılan çalışmaya göre, daha yüksek anksiyete ve depresyon görülen bireylerin, zihinsel sağlığı en çok yerinde olan bireylere kıyasla:

  • kolon kanseri nedeniyle ölme ihtimali 1.84 kat,
  • prostat kanseri nedeniyle ölme ihtimali 2.42 kat,
  • pankreas kanseri nedeniyle ölme ihtimali 2.76 kat,
  • özofagus kanseri nedneiyle ölme ihtimali 2.59 kat,
  • lösemi nedeniyle ölme ihtimali 3.86 kat daha fazladır.

Tüm kanserler göz önüne alındığındaysa, anksiyete ve depresyona sahip bireylerde kanser nedeniyle ölme riskinin %32 daha yüksek (1.32 kat yüksek) olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan akciğer ve sigarayla ilişkili diğer kanserlerde zihinsel stresin etkisinin, sigaranınkine göre önemsenmeyecek kadar küçük olduğu, dolayısıyla bu kanserlerle zihinsel problemleri ilişkilendiren herhangi bir anlamlı çalışma yapılamayacağı gösterilmiştir.

Zihinsel problemlerin kanser riskini tam olarak nasıl arttırdığı bilinmemektedir. Olası bir nedenin, psikolojik stresin vücutta yarattığı enflamasyon olduğu düşünülmektedir. Ancak bu sonuca varan çalışmaların sadece İngiltere ve İskoçya'da yaşayan insanlar üzerinde yapıldığı; buna rağmen 16 farklı akademik çalışmanın meta-analizi incelenmesilye bu sonuca varıldığı vurgulanmalıdır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
187
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 26
  • Merak Uyandırıcı! 11
  • Bilim Budur! 7
  • İnanılmaz 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Üzücü! 2
  • Muhteşem! 1
  • Umut Verici! 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • NHS. Anxiety And Depression Linked To Increased Cancer Death Risk. (26 Ocak 2017). Alındığı Tarih: 11 Ocak 2019. Alındığı Yer: NHS | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/03/2024 07:55:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7550

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Sayı
Hayvan Davranışları
Tarih
Genetik Müdahale
Önlem
Semptom
Besin Değeri
Aşı
Gen İfadesi
Makale
Çiftleşme
Evrim Teorisi
Argüman
Yılan
Antropoloji
Allah
Doğa Yasası
Jeoloji
İspat Yükü
Kuantum
İspat
Mantık Hatası
Mistik
Uzay Aracı
Evrimsel
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Süper Askerler: İnsanlar, Diğer Maymunlar ile Çiftleşebilir mi?
Evrendeki Gizli Üst Boyutlar Nerede?
Evrendeki Gizli Üst Boyutlar Nerede?
Kediniz Sizi Nasıl Seks Makinasına Çeviriyor?
Kediniz Sizi Nasıl Seks Makinasına Çeviriyor?
Interstellar'daki Karadelik, Neden Gerçeğine Benzemiyor?
Interstellar'daki Karadelik, Neden Gerçeğine Benzemiyor?
İlk Defa Ne Zaman Giysi Giydik?
İlk Defa Ne Zaman Giysi Giydik?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı, et al. Akıl Hastalarında Kanser Riski Sıfıra Yakın mıdır?. (11 Ocak 2019). Alındığı Tarih: 5 Mart 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7550
Bakırcı, Ç. M., Seçkin, . (2019, January 11). Akıl Hastalarında Kanser Riski Sıfıra Yakın mıdır?. Evrim Ağacı. Retrieved March 05, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7550
Ç. M. Bakırcı, et al. “Akıl Hastalarında Kanser Riski Sıfıra Yakın mıdır?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 11 Jan. 2019, https://evrimagaci.org/s/7550.
Bakırcı, Çağrı Mert. Seçkin, . “Akıl Hastalarında Kanser Riski Sıfıra Yakın mıdır?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 11, 2019. https://evrimagaci.org/s/7550.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close