Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Tümör Mikroçevresi Nedir? Tümör Gelişiminde ve İlerlemesinde Nasıl Rol Oynamaktadır?

Tümör Mikroçevresi Nedir? Tümör Gelişiminde ve İlerlemesinde Nasıl Rol Oynamaktadır? World Journal of Gastroenterelogy
Kanser hücreleri ve mikroçevresi
6 dakika
2,548
  • Moleküler Biyoloji ve Genetik
  • Onkoloji

Bilindiği üzere kanser çağımızda çok önemli bir sorun. Bu sorunun üzerine giden bilim insanları her geçen gün kanseri daha iyi anlamakta ve ona dair yeni tedavi yöntemleri geliştirmektedir. Geliştirilen her yeni tedavi bir sorunla karşılaştığında bakış açımızı daha da genişletip sorunu incelemeye koyuluyoruz. Bu incelemelerimiz sonucunda kanser tablosu bizim için daha da netleşmeye başlıyor. İşte bu tablo içinde gözden kaçan veya üstüne daha çok düşünülmesi gereken nitelikler ve hücreler olduğunu fark edebiliyoruz. Bu hücrelerden birçoğu kanser hücresi dışında kalan ve kanserin ilerlemesinden, yayılmasından, ilaç direnci gelişmesinden ve bazı durumlarda ise gerilemesinden sorumlu olabilmektedir. Elbette, tabloda sadece hücreler değil destek dokusu olarak da bilinen ekstraselüler matriksin (extracellular matrix, ECM) de önemli bir etken olduğunu görebiliriz. Bu kanser dışı hücreler ve ekstraselüler matriksin birlikte oluşturduğu yapıya tümör mikroçevresi denmektedir.

Tümör mikroçevresi yukarıda da bahsettiğimiz gibi kanserin ilerlemesinden ve yayılmasından sorumludur. Tabii, bunu yaparken kanser hücreleri ile sıkı iletişim içinde olduğunu belirtmek gerekir. Bu iletişim sitokin, kemokin ve büyüme faktörleri (growth factor, GF) denilen proteinler ile parakrin (yakınlardaki hücreler ile yapılan iletişim şekli) olarak yapılır. Aynı zamanda bağ dokusunu yeniden şekillendiren (remodelling) enzimlerin etkisi ile kanserin ilerlemesine neden olur.

Bu Reklamı Kapat

Hücreler arası iletişim yolları: Mikroçevre hücreleri ve kanser hücreleri genellikle parakrin iletişim yolunu kullanırlar.
Hücreler arası iletişim yolları: Mikroçevre hücreleri ve kanser hücreleri genellikle parakrin iletişim yolunu kullanırlar.
Utexsas

Tümör Gelişiminde ve İlerlemesinde Mikroçevrenin Rolü

1986 yılında New England Journal of Medicine dergisinde yayınlanan bir makalede kanser ve yara arasındaki benzerliğe dikkat çekilmiştir. Her iki durumda da tümör mikroçevresini de oluşturan stroma dediğimiz destek dokusu aktive hale gelerek dokuyu korumak adına bir yanıt oluşturur. Kanserde bu aktivasyon daha da ileri giderek kanser hücrelerindeki genetik ve epigenetik değişimleri tetikler. Bazı araştırmacılar stromal hücrelerin aktif hale gelmesini kanser hücrelerinin sağladığını ve bu aktivasyon sonucu stromal hücrelerin kanser ilerlemesini güçlendirdiğini düşünmektedir. Dilerseniz şimdi bu hücreleri incelemeye başlayalım.

Kanser İlişkili Fibroblastlar (KİF)

Aktive hale gelen hücreler içinde en çok dikkat çekeni fibroblastlar olmuştur. Fibroblastlar normal dokuda gayet sakin bir hücredir. Fakat doku hasar aldığında aktif hale gelerek ECM elemanlarının üretimini sağlar, dokuyu korumaya çalışan bir yanıt oluşturur. Aktif hale gelen fibroblastların bir kısmı aynı zamanda kasılabilme özelliği de kazanır ve myofibroblast olarak adlandırılır. Kanserde de benzer durum söz konusudur. Kanser dokusunda aktif hale gelen fibroblastlar Kanser İlişkili Fibroblastlar (Cancer associated fibroblast, CAF) olarak adlandırılır. Kanser İlişkili Fibroblastlar (KİF) ECM elemanlarının üretimini sağlar. Bu üretim nedeni ile dokuda desmoplasik reaksiyon denilen bir reaksiyon oluşur. Bu durum doku geriliminin artışında rol oynar ve kanser gelişimine, ilerlemesine katkı sağlar. Ayrıca artan gerilim nedeni ile kanser dokusuna ulaşan kan akımında azalmaya ve bunun sonucunda dokuya ilaç girişinin engellenmesinde rol oynar.

Bu Reklamı Kapat

Bunun dışında KİF'ler kanser hücreleri ile etkileşime girerek kanser ilerlemesinde ve ECM yıkımında görev alan Matrix Metalloproteinazları (MMP) denilen enzim grubunu da üreterek dokunun şekillendirilmesinde görev alır. Bu yeniden şekillenme sırasında oluşan boşluklarda kanser hücreleri hareket edebilmektedir. Bu durum invazyon ve metastazda rol oynamaktadır. Bunun haricinde kanser dokusunun kendi kan damarını oluşturmasında rol alan ve bol miktarda ekstraselüler matrikste bulunan bir protein olan VEGF-A (Vascular Endotelial Growth Factor- A) gömülü olduğu ekstraselüler matriksten kurtulmasını da Matrix Metalloproteinazları sağlar. Bu durum kanser dokusunun damarlanmasında görev alır. Ayrıca KİF'ler normal fibroblastlar ile karşılaştırıldıklarında KİF'lerin daha fazla miktarda büyüme faktörü, sitokin ve kemokin ürettiği gözlemlenmiştir. Bu üretilen faktörler parakrin iletim yolu ile kanser hücrelerini etkileyerek kanserin ilerlemesinde rol oynamaktadır.

İmmün Sistem Hücreleri

İmmün sistem normalde antijen dediğimiz vücuda yabancı molekülleri tanıyarak onlara karşı savunma reaksiyonu oluşturan sistemimizdir. Kanserde immün sistem hücreleri, genetiği değişen hücrelerdeki antijenleri tanır ve onları ortadan kaldırır. İmmün sistemin kanserdeki işlevi çok daha detaylı ve belki başka bir yazımızın konusu olabilir. Yani burada demek istediğimiz savunma sistemimiz kanserin gerilemesinde görevlidir. Ancak burada vücudumuzdaki gariplikler ve çeşitlilikler devreye girmektedir.

Savunma sistemi hücrelerimizin bazı alt türleri kanserin ilerlemesinden sorumlu olabilir. Bunu yukarıda bahsettiğimiz gibi çeşitli sitokin, kemokin, MMP ve büyüme faktörleri aracılığıyla yapmaktadır. Bir örnek vermek gerekirse vücudumuzda makrofaj dediğimiz fagositoz (bakteri vs gibi büyük yapılı maddelerin hücre zarı aracılığı ile yutulması) yapabilme yeteneğine sahip immün sistem hücresi bulunmaktadır. Makrofajların M2 alt grubu yara iyileşmesi durumunda çeşitli sitokinler, damarlanmayı sağlayan moleküller, fibroblastların çoğalması vb. gibi durumlarda görev almaktadır. Kanserin yara ile benzerliğine yukarıda da vurgu yapmıştık. Burada da bir kez daha görülüyor ki kanser de bir yaradır ama kendiliğinden iyileşmez.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Endotel Hücreleri

Endotel hücreleri kan damarlarının iç yüzünü döşeyen hücrelerdir. Kandaki maddeler ile direkt temas halindedir. Anjiyojenik anahtar (angiogenic switch) konsepti olarak bilinen konsepte göre normal durumda sessiz konumda bulunan endotel hücreleri aktif hale gelerek yeni damar oluşumunda görev aldığı gözlemlenmiştir. Bu oluşum için birtakım büyüme faktörlerine, örneğin VEGF, ihtiyaç duymaktadır. Ayrıca yapılan araştırmalara göre normal dokudaki endotel hücrelerine göre tümör mikroçevresi içinde yer alan endotel hücrelerinde hücre belirteçleri ve gen ekspresyonunda farklılık gözlemlenmiştir.

Mikroçevrenin Tümör Baskılayıcı Özelliği

Mikroçevrede yer alan hücreler normal dokuda genellikle bölünmeyen, sessiz fazda yer alırlar. Yukarıda da belirttiğimiz gibi bazı araştırmacıların, kanser hücrelerinin stromal hücrelerin aktivasyonundan sorumlu olduğunu düşündüklerini belirtmiştik. Buna ek olarak stromanın organın boyutunu ve yapısını koruduğunu söyleyen araştırmalar da mevcuttur. Bu koruyucu rol nedeni ile aktive olmamış stromanın yeni oluşan tümör hücrelerinin üzerine baskılayıcı etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Bu baskılayıcı etkiyi stromanın TGF-ß gibi bölünmeyi engelleyen büyüme faktörleri ve ekstraselüler matriksin yeniden düzenlenmesini sağlayan matriks metalloproteinazlarının inhibitörleri ile kontrol ettiği gözlemlenmiştir.

Tümör Stromasının Tedavideki Rolü

Tümör stroması hem yeni geliştirilecek tedaviler için hem de ilaç direncinin anlaşılması için çok önemlidir. Son yapılan çalışmalar ile ilaç direncinde stromanın rolü daha iyi anlaşılmıştır. Bir örnek vermek gerekirse kanserde hedefe yönelik tedavi dediğimiz bir tedavi yöntemi bulunmaktadır. Bu yöntemde bir molekül, bir reseptör veya bir hücre içi yolağı hedef alan ilaçlar üretilir. Bu ilaç hedefine gidip bağlanarak hedefini etkisiz hale getirmektedir. Örneğin bir X molekülü olsun. Bu molekül kanser hücresi üzerinde yer alan X reseptörü ile etkileşime geçince kanser hücresinin bölünmesini uyarabilir. Biz bu reseptöre özgü bir ilaç üretirsek kanser hücresi bölünme sinyalini alamaz. Bu durumda bölünmesi için stroma Y molekülünü üretmekte ve başka bir reseptör olan Y reseptörü ile etkileşime geçerek bölünmeyi tekrar uyarabilmektedir.

Tümör Mikroçevresinin İlaç Direncinde Rolü
Tümör Mikroçevresinin İlaç Direncinde Rolü
Nature Reviews Clinical Oncology

Bunun haricinde mikroçevreyi hedefleyen tedaviler de denenmektedir. Bu tedaviler ECM elemanlarının (örneğin kolajenin) sentezinin önlenmesini, stromal hücrelerin sentezlediği proteinlerin hedeflenmesini, kanser hücresi ile stroma arası etkileşimlerin engellenmesini ve Kimerik Antigen Reseptör T (Chimeric Antigen Receptor T, CAR T) hücreleri denilen genetik olarak modifiye edilmiş immün sistem hücreleri ile stromal antijenlerin hedeflenmesini içermektedir. Bu denenen tedaviler sitotoksik kanser ilaçları denilen klasik kemoterapi ilaçları ile birlikte denenmektedir. Bu durum yukarıda belirttiğimiz gibi ilaç direncinin azalmasını ve kullanılacak sitotoksik ilaçların dozlarının azalmasını sağlayacaktır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 2
  • Umut Verici! 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/08/2022 01:43:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9358

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Kimyasal Evrim
Paleontoloji
Doğa Olayları
Albert Einstein
Metal
Yapay
Güneş
Modern
Maske Takmak
Yavru
Grip
Ergen
Astronot
Makale
Koaservat
Şehir
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Kurbağa
Kamuflaj
Cinsellik
Parçacık
Nasa
Gen İfadesi
Etik
Bilgi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.