Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Ağrı Kesiciler Nasıl Çalışır? İlaçlar, Vücudumuzda Nereye Etki Etmeleri Gerektiğini Nereden Biliyorlar?

Ağrı Kesiciler Nasıl Çalışır? İlaçlar, Vücudumuzda Nereye Etki Etmeleri Gerektiğini Nereden Biliyorlar? Seeking Alpha
8 dakika
5,036
  • Biyokimya
  • İlaçlar

Acı duygusu olmadan, hayat daha da tehlikelidir. Acı, bize, bir çekici daha dikkatli kullanmamızı, çorbanın soğumasını beklememizi veya kartopu savaşında eldiven giymemizi söyler. Gerçekten de nadir olarak görülen ve hastanın acı hissetmesini engelleyen kalıtsal hastalıklardan muzdarip olan insanlar; kendilerini çevresel tehlikelere karşı koruyamazlar, bu da kırık kemiklere, hasarlı cilde, enfeksiyonlara ve daha kısa bir yaşam süresine sebebiyet verir.[1]

Bu durumlarda ağrı, sadece fiziksel bir duyumdan daha fazlasıdır; koruyucu önlem almak için bir sinyaldir. Bununla birlikte, aşırı veya uzun süreli ağrılar yıpratıcı olabilir. Peki modern tıp bu ağrıları nasıl hafifletir?

Bu Reklamı Kapat

Ağrı Kesiciler Nasıl Çalışır?

Vücudun doku hasarını nasıl algıladığını ve bunu ağrı olarak nasıl yorumladığını anlama çalışmaları, son yıllarda muazzam ilerleme kaydetti. Beyni, doku hasarına karşı uyaran ve ağrıyı tetikleyen sayısız yol olduğu artık biliniyor.[2]

Beyin, hasarın türüne bağlı olarak çeşitli sinyal yolları kullanır ve bu yolların sayısı oldukça fazladır. Daha da ilginci bu nöral yollar, ağrının koruyucu işlevine ihtiyaç kalmadığı kronik ağrı veya sinir hasarı gibi durumlarda sinyalleri değiştirir ve güçlendirir.[3], [4]

Bu Reklamı Kapat

Ağrı kesiciler, nöral yolların çeşitli bileşenlerini hedef alarak işlev görür. Ancak her ağrı kesici her ağrı türü için etkili değildir. Ağrı yollarının çeşitliliği ve fazlalığı nedeniyle de mükemmel ağrı kesiciyi bulmak çok zordur.

İltihap Sökücü Ağrı Kesiciler Nasıl Çalışır?

Bir yaralanma sonucu oluşabilecek çürük, burkulma veya kemik kırıkları, doku iltihabına, yani vücudun iyileşme çabası sonucu şişme ve kızarıklığa yol açan yangısal tepkiye neden olabilir. Yaralanma bölgesindeki ağrı reseptörleri, vücudun iltihap kimyasalları salınımını algılar ve ağrıyı beyne iletir.

Yaygın iltihap sökücü ağrı kesiciler, yaralanan bölgedeki iltihabı azaltarak işlev görür.[5] Bunlar özellikle kas-iskelet sistemi yaralanmaları veya artrit gibi iltihaplanma ile ilgili ağrılar için faydalıdır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İbuprofen, Naproksen ve Aspirin gibi steroid olmayan iltihap sökücü ilaçlar, iltihap kimyasallarını üreten biyokimyasal süreçte çok önemli bir rol oynayan COX enzimini inhibe eder. Enzimin inhibe edilmesi, iltihap kimyasallarının miktarını ve sonuç olarak beyne gönderilen ağrı sinyallerini azaltır. Parasetamol olarak da bilinen asetaminofen, COX enzimlerini inhibe eder ve az önce bahsettiğimiz ilaçların yaptığı gibi iltihabı azaltmasa da benzer ağrı kesici etkilere sahiptir.

Vieco Pharma

Diğer COX inhibitörleri, kortikosteroidler ve daha yakın zamanlarda çıkan, iltihap kimyasallarını hedef alan ve etkisiz hale getiren ilaçlar, reçeteli iltihap sökücü ağrı kesicilere örnektir.[6]

İltihap kimyasallarını bloke eden ilaçların, mide zarını tahriş etme ve böbrek fonksiyonunu etkileme gibi yan etkileri ve potansiyel riskleri olacaktır, çünkü bu kimyasallar sadece ağrı sinyalleri göndermenin yanı sıra diğer önemli fizyolojik süreçlerde de yer alır.[7] Reçetesiz satılan ilaçlar ise genellikle güvenlidir; fakat kutu üzerindeki talimatlara tamamıyla uyulmalıdır.

İltihabın bu kadar azalmasının nedeni, muhtemelen sürecin erken safhalarında iltihap sürecini bloke eden prednizon ve diğer kortikosteroidlerdir. Bununla birlikte, reaksiyondaki tüm kimyasallar hemen hemen her organ sisteminde bulunmaktadır. Uzun süreli steroid kullanımı ise bir takım sağlık riskleri doğurabileceğinden tedaviye başlamadan önce bir doktorla görüşülmesini gerektirir.

Lokal İlaçlar Nasıl Çalışır?

Nosiseptör adı verilen ve doku hasarını tespit eden özelleşmiş sinirler, birçok lokal ilacın hedefidir.[8] Bu sinirlerin lidokain gibi lokal anesteziklerle elektrik sinyallerini beyne iletmesi engellenir.

Bu Reklamı Kapat

Lokal ağrı kesiciler ayrıca derideki diğer duyu nöronlarının uçlarındaki protein sensörlerini de hedefler. Bu proteinleri aktive etmek; mentolün verdiği serinlik veya kapsaisinin verdiği yanma hissi gibi hasarı tespit eden sinirlerin aktivitesini de azaltacak, ağrıyı hafifletebilen duyumlar ortaya çıkarabilir.

Bu lokal ilaçlar, derideki küçük sinirleri etkilediklerinden için cildi doğrudan etkileyen ağrılar için en etkili olanlarıdır. Örneğin, zona hastalığı cilt sinirlerine zarar vererek aşırı aktif olmalarına ve beyne sürekli ağrı sinyalleri göndermelerine neden olur; ancak bu tarz ilaçlar ağrıları hafifletebilir.[9] Bu sinirleri lokal lidokain veya yüksek dozda kapsaisin ile etkisiz hale getirmek, ağrı sinyallerini azaltabilir.

Sinir Hasarı İlaçları Nasıl Çalışır?

Sinir sisteminin ağrıyı algılayan kısmı, çoğunlukla artrit ve diyabetin neden olduğu sinir hasarı nedeniyle aşırı aktif hale gelebilir. Doku hasarı olmasa bile, bu hasar ağrı sinyallerini tetikler. Bu koşullarda en etkili ağrı kesiciler bu sinyalleri bastıranlardır.

Gabapentin gibi antiepileptik ilaçlar, ağrı algılama sistemini baskılamak için sinirlerdeki elektrik sinyallerini bloke eder. Bununla birlikte gabapentin, sinir sisteminin diğer bölgelerindeki sinir aktivitesini de azaltabilir ve bu da kafa karışıklığı ve uyku haline neden olabilir.

Bu Reklamı Kapat

Omurilikteki ve beyindeki ağrı yollarını kontrol eden bazı nörotransmitterlerin, duloksetin ve nortriptilin gibi antidepresanlar tarafından tetiklendiği düşünülmektedir. Bununla birlikte, bu ilaçlar sindirim sistemindeki kimyasal sinyallerini de değiştirerek, gastrointestinal rahatsızlığa yol açabilirler. Bu ilaçların tamamı doktorlar tarafından reçete edilmektedir.

Opioidler Nasıl Çalışır?

Opioidler, afyon haşhaşlarından elde edilen maddelerdir. 1800'lerde ilk opioidlerden biri olan morfin saflaştırılmıştır. O zamandan beri hem doğal hem de sentetik birçok morfin türevi, tıbbi olarak kullanılmıştır. Ayrıca bunların potansiyelleri ve etki süreleri geniş bir aralıkta değişmektedir. Bazı yaygın örnekleri arasında kodein, tramadol, hidrokodon, oksikodon, buprenorfin ve fentanil bulunmaktadır.

Opioidler, ağrıyı azaltmak için vücudun endorfin sistemini tetikleyerek çalışır. Vücudumuz, gelen yaralanma sinyallerini azaltan ve öfori duygularına neden olan bir opioid türü olan endorfini doğal olarak üretir. Opioidler, endorfinlerle aynı yerleri hedef alarak endorfinlerin etkilerini taklit eder.

Opioidler; ameliyat sonrası ağrı, kırık bacak gibi kas-iskelet sistemi yaralanmaları ve kanser ağrısı gibi bazı akut ağrı durumlarını azaltabilmelerine rağmen, nöropatik yaralanmaların ve kronik ağrıların tedavisinde genellikle etkisizdir.[10], [11]

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Sayısal Zekâ Gelişimi İçin Etkinlikli Ve Çıkartmalı Dedektiflik Çizgi Romanı (7-9 Yaş) - Müfettiş Numeroni

İlkokul öğrencilerinin sayısal zekâ becerilerini geliştirmek için hazırlanmış etkinlikli ve çıkartmalı dedektiflik çizgi romanı.

Müfettiş Numeroni ile yardımcıları Kenar Mahalle Fareleri, Roma’nın merkezinde kurulan bir film setine gidiyor ve ortadan kaybolan kameraların peşine düşüyorlar. Onlarla birlikte ipuçlarını ortaya çıkarmaya ve suçluyu bulmaya hazır mısın?

Müfettiş Numeroni’ye yardım etmek için önce merak uyandıran mantık oyunlarını çözmemiz gerek. Bunu yaparken aşağıdaki bilgi ve becerileri kullanacağız:

• 1’den 20’ye kadar sayılar
• Zihinden toplama ve çıkarma
• Geometri: görsel-uzamsal beceriler, şekiller, çevir-yerleştir
• Veri toplama, örüntü bulma ve olasılık
• Ölçüler: ağırlık

Bulmacalardan ve oyun temelli öğrenmeden ilham alan Müfettiş Numeroni serisi, merak uyandırıcı bir hikâye aracılığıyla, ilkokul 2. ve 3. sınıf öğrencilerinin matematik öğrenimine yardımcı olacak zihinsel süreçleri harekete geçirmeyi; ıraksak ve yaratıcı düşünme biçimini geliştirmeyi amaçlıyor.

Bilgiler ve Uyarılar:

  1. Bu ürün sipariş alındıktan 1-3 gün içinde postalanacaktır.
  2. Lütfen sipariş vermeden önce iade ve ürün değişikliği ile ilgili bilgilendirmemizi okuyunuz.
  3. Bu kampanya, Domingo Yayınevi tarafından Evrim Ağacı okurlarına sunulan fırsatlardan birisidir.
Devamını Göster
₺58.00
Sayısal Zekâ Gelişimi İçin Etkinlikli Ve Çıkartmalı Dedektiflik Çizgi Romanı (7-9 Yaş) - Müfettiş Numeroni

Vücut; sindirim sistemi ve akciğerler gibi diğer organ sistemlerinde opioid reseptörleri kullandığından, yan etkiler ve riskler arasında kabızlık ve potansiyel olarak ölümcül solunum depresyonu bulunur. Uzun süreli opioid kullanımı, aynı analjezik sonuçları elde etmek için daha fazla ilaca ihtiyaç duyulmasına yani toleransın yükselmesine de neden olabilir. Opioidler bağımlılık yapabilir, bu nedenle uzun süreli kullanım için tasarlanmamışlardır. Tüm opioidler kontrollü maddelerdir ve doktorlar bu riskler ve yan etkiler nedeniyle onları dikkatli bir şekilde reçete eder.

Kannabinoidler Nasıl Çalışır?

Kenevir, potansiyel tıbbi uygulamalar için büyük ilgi görmüş olsa da etkili bir ağrı kesici olduğu sonucuna varmak için yeterli kanıt yoktur.[12] Amerika Birleşik Devletleri'nde federal düzeyde kenevir kullanımı yasa dışı olduğundan, federal olarak finanse edilen yüksek kaliteli klinik araştırmalar eksiktir.

Araştırmacılar, kenevirde bulunan bir bileşik sınıfı olan endokannabinoidlerin, ağrıyı azaltmak için vücut tarafından doğal olarak üretildiğini bilinmektedir.[13] Ek olarak, kannabinoidler iltihabı azaltabilmektedir. Sağlam klinik kanıtların olmaması nedeniyle, doktorlar genellikle bunlar yerine FDA onaylı ilaçları önermektedirler.

Vaping Vibe

İlaçlar Vücudumuzda Nereye Etki Etmeleri Gerektiğini Nereden Biliyorlar?

Bilmiyor! Nerden bilsin? "Bilme" fiili sadece sinir sistemi (ve özellikle de beyni) olan hayvanlar için anlamlı olan bir fiildir. Dolayısıyla bırakın cansız ilaçları, canlı bakteriler veya bitkiler bile hiçbir şey bilemezler. Bu imkansızdır. Dolayısıyla bir şeyi biliyormuş gibi davranan her şey belli doğa yasalarını takip etmek zorunda olduğu için ve o yasalar da hep aynı sonuçları verdiği için (dolayısıyla bizim tarafından olması gereken olarak görüldüğü için) biz de onların bir şeyi bilerek yaptıklarını sanarız. Dolayısıyla bir ilacın ağrıyı kesmeyi bilmesi, bir topun düşmeyi bilmesinden farksızdır.

Bir ilaç aldığınızda içindeki etken madde molekülleri bağırsaklarınızda sindirilir ve kanınıza karışır. Kan, vücudunuzda zaten her yere gider, dolayısıyla bu sırada ilacı da her yere taşır. Ama "ilaç" dediğimiz moleküller de tıpkı diğer kimyasal moleküller gibi, önlerine gelen her moleküle bağlanamaz. Sadece bağ kurabildiği moleküllerle karşılaştığında işe yarar, yoksa vücuttan olduğu gibi atılır. 

Az önce de yer verdiğimiz gibi, baş ağrısının nedenlerinden biri olan prostaglandinleri üreten COX enzimine denk gelen bir ağrı kesici molekülü, onu iptal eder ve böylece ağrıya neden olan kimyasal süreç durur. İlaç, vücudunuzdaki bütün COX enzimlerine bağlanmaktadır, fakat başınız ağrırken oradaki ağrı durduğu için, siz ilaç sadece oraya etki etti sanarsınız. Aynı zamanda bacağınız da ağrısaydı (ve bacak ağrısı da COX reseptörleriyle ilgili olsaydı), o ağrı da duracaktı, çünkü ilaç oraya da etki etmektedir. Ama orası ağrımadığı için, ilacın etkisini hissedemiyorsunuz.

Ayrıca bazı ilaçlar beynin birden fazla kaynaktan gelen ve tek bir bölgede değerlendirilen beynin ağrı ve acı merkezlerini susturabilmektedir (örneğin endokanabinoidlerin etkisi buna daha yakındır). Bu sayede vücudunuzun neresinden ağrı/acı sinyalleri geliyor olursa olsun bu sinyalleri görmezden gelmek mümkün olmaktadır. Siz de ağrınızın/acınızın azaldığını deneyimlersiniz.

Mükemmel İlacı Bulmak!

Ağrı sinyallerini duymak hayatta kalmak için çok önemlidir, ancak bu his çok fazlaysa azaltmak gerekebilir. Bugün piyasadaki hiçbir ilaç ağrıyı tamamen ortadan kaldırmaz. Belirli yolları hedefleyen ilaçlar belirli ağrı türleriyle eşleştirilse bile, aynı ağrıyı yaşayan insanlar aynı ilaçtan aynı faydayı sağlayamayabilir. Vücudun ağrı yolları ve hedefleri hakkındaki tıbbi bilgileri genişleten daha fazla çalışma, daha güçlü tedaviler ve daha iyi ağrı yönetimi sağlayabilir.

Ayrıca unutmamak gerekiyor ki ağrıyı/acıyı kesmek, o ağrıya/acıya sebep olan unsuru tedavi etmek anlamına gelmemektedir. Çoğu zaman acı/ağrı, altta yatan bir diğer nedenin semptomu olarak oluşmaktadır. Bu nedenle bu faktörlerin ortadan kaldırılması asıl önemli olan şeydir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 18
  • Bilim Budur! 13
  • Muhteşem! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/08/2022 06:29:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12039

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Elektrokimya
Plastik
Basınç
Yas
Malzeme
Hücreler
Sağlık Personeli
Sinirbilim
Salgın
Amerika Birleşik Devletleri
Oyun Teorisi
Makroevrim
Balıklar
İklim
Balık Çeşitliliği
Dna
Algı
Nadir
Diyet
Yağ
Fizik
Evrim Ağacı
Yıl
Kurbağa
Evrim Teorisi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.