Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

550 Milyon Yıl Önce Meydana Gelen İlk Toplu Yok Oluş Olayının Nedenleri Aydınlatılıyor!

550 Milyon Yıl Önce Meydana Gelen İlk Toplu Yok Oluş Olayının Nedenleri Aydınlatılıyor!
3 dakika
5,533
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Virginia Tech jeobiyologları tarafından yapılan yeni bir araştırma, bilinen ilk kitlesel yok oluşun sebebini araştırdı. Araştırmacılar, olayın küresel oksijen miktarının azalmasına dayandığını ve bunun 550 milyon yıl önce Ediyakaran Dönemi'nin sonuna doğru mevcut hayvanların çoğunun kaybına yol açtığını buldu.

Virginia Tech Bilim Koleji Yerbilimleri Bölümü'nde doktora sonrası araştırmacı olan Scott Evans'ın öncülük ettiği araştırma, bu zaman aralığındaki hayvanların %80'inin soyunun bu ilk kitlesel yok oluşta sona erdiğini göstermektedir. Evans şunları söylüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Birçok farklı hayvan türünün kaybı gerçekleşti. Ancak vücut yapıları ve davranışlarına göre önemli miktarda oksijene ihtiyaç duyanlar özellikle çok etkilenmiş görünüyor. Bu, jeolojik kayıtlardaki diğer tüm kitlesel yok oluşlar gibi bu yok oluşun da çevresel olarak kontrol altına alındığını gösteriyor.

Evans'ın çalışması, Ulusal Bilimler Akademisi'nin hakemli bir dergisi olan Proceedings of the National Academy of Sciences'da yayımlandı. Çalışmanın kaleme alınmasına, Yerbilimleri Bölümü'nden Profesör Shuhai Xiao ve California Üniversitesi Riverside'ın, Evans'ın yüksek lisans ve doktora derecesini aldığı, Yer ve Gezegen Bilimleri Bölümü'nden Mary Droser liderliğindeki birkaç araştırmacı katkı sağlamıştır. Virginia Tech Fralin Yaşam Bilimleri Enstitüsü'nün bir parçası olan Küresel Değişim Merkezi'ne bağlı Xiao şunları söylüyor:

Küresel ısınma ve oksijensizlik olayları gibi çevresel değişiklikler, hayvanların büyük ölçüde yok olmasına ve ekosistemin derinden bozulup yeniden düzenlenmesine yol açabilir. Bu, fosil kayıtlarda belgelenen ilk yok oluşla ilgili bu çalışma da dâhil olmak üzere Dünya tarihi çalışmasında defalarca gösterilmiştir. Bu nedenle bu çalışma, mevcut çevresel değişikliklerin biyosfer üzerindeki uzun vadeli etkisi hakkında bizi bilgilendirmektedir.

Küresel oksijenin azalmasına tam olarak ne sebep oldu? Bu sorunun cevabı hala tartışılmaktadır. Evans şöyle açıklıyor:

Tüm Reklamları Kapat

Bunun nasıl olduğunu gerçekten bilmiyoruz. Volkanik patlamalar, tektonik plaka hareketi, asteroit çarpması gibi birçok farklı olay ve bunların kombinasyonu etkili olmuş olabilir. Ancak nesli tükenen hayvanların küresel oksijen miktarının azalmasına tepki verdiğini gözlemliyoruz.

Evans ve Xiao, çalışmalarını tam zamanında yaptılar. Bağımsız bir çalışmada Virginia Tech bilim insanları, oksijen yetersizliği anlamına gelen "anoksi"nin dünyanın tatlı sularını etkilediğini keşfettiler. Peki nedeni neydi? İklim değişikliği nedeniyle suların ısınması ve arazi kullanımından kaynaklanan aşırı kirletici madde akışı. Isınan sular, tatlı suyun oksijen tutma kapasitesini azaltırken akıntıdaki besinlerin tatlı su mikropları tarafından parçalanması oksijeni yutar. Evans şöyle açıklıyor:

Çalışmamız, Dünya tarihindeki diğer tüm kitlesel yok oluşlarda olduğu gibi, hayvanların bu yeni ve ilk kitlesel yok oluşunun büyük iklim değişikliğinden kaynaklandığını gösteriyor. Bu da, mevcut iklim krizimizin hayvan yaşamına yönelik tehlikelerini gösteren uzun bir uyarıcı olaylar listesinde yer alıyor.

Edikaryan Dönemi, 635 milyon yıl önce Kriyojen Dönemi'nin bitiminden 539 milyon yıl önceki Kambriyen Dönemi'nin başlangıcına kadar 96 milyon yıl sürmüştür. Kitlesel yok oluş, Proterozoyik Çağ'dan Fanerozoyik Çağ'a kadar olan jeolojik kayıtlarda önemli bir kırılma noktasından hemen önce gelmektedir.

Hayvanlar tarihinde, Xiao'nun "Büyük Beşli" olarak adlandırdığı, öne çıkan beş kitlesel yok oluş bulunmaktadır. Bunlar şöyle sıralanabilir:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

  • Ordovisyen-Silüriyen Yok Oluşu (440 milyon yıl önce),
  • Geç Devoniyen Yok Oluşu (370 milyon yıl önce),
  • Permiyen-Triyas Yok Oluşu (250 milyon yıl önce),
  • Triyas-Jura Yok Oluşu (200 milyon yıl önce) ve
  • Kretase-Paleojen Yok Oluşu (65 milyon yıl önce).

Evans ve ekibi yazılarında şunu belirtiyor:

Kitlesel yok oluşlar, bu gezegendeki yaşamın evrimsel yörüngesinde önemli adımlar olarak kabul ediliyor.

Kitlesel yok oluşun tetikleyici nedeni ne olursa olsun, sonuç çevresel koşullarda gerçekleşen çok sayıda büyük değişimlerdi. Yazarlar şunları söylüyor:

Özellikle, bu kitlesel yok oluştan sorumlu mekanizmanın küresel oksijen miktarında azalma olduğu konusunda destek alıyoruz. Bu, abiyotik kontrollerin bu gezegendeki 570 milyon yıllık hayvan tarihi boyunca çeşitlilik modelleri üzerinde önemli etkileri olduğunu gösteriyor.

Kayadaki fosil izleri, araştırmacılara bu olayda yok olan canlıların nasıl görünebileceğine yönelik fikir veriyor. Evans'ın deyişiyle, bu canlılar "garip" gözüküyorlardı. Evans son olarak şunları ekliyor:

Bu organizmalar hayvanların evrimsel tarihinde çok erken ortaya çıkıyorlar. Çoğu durumda; büyük, bazen hareketli, çok hücreli bedenler inşa etmenin farklı yollarını deniyor gibi görünüyorlar. Dış görünüşlerini yeniden yaratmanın birçok yolu var ancak bu yok oluştan önce bulduğumuz fosiller bugünkü hayvan sınıflandırma biçimlerimize pek uymuyor. Özünde bu kitlesel yok oluş, hayvanların şu anki haline evrilmesine zemin hazırlamış olabilir.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
50
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 19
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Muhteşem! 4
  • Bilim Budur! 3
  • İnanılmaz 3
  • Umut Verici! 2
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/02/2024 18:46:18 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13593

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Evrim Kuramı
Dağılım
Mantık Hatası
Mavi
Renk
Komplo
Dünya
Kuş
Doğa Olayları
Skeptisizm
Protein
Alzheimer
Doğal Seçilim
Karadelik
Goril
Kartal
Hava
Biyoçeşitlilik
Sürüngen
Erkek
Sinek
Uçuş
Bilinç
Nükleik Asit
Optik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Alper Gezeravcı, Dünya'ya Dönüyor! (Ax-3 Görevi Ortak Yayını)
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Et Yemek, Beyni Uyuşturuyor Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Hastalıklar Konusunda Google Sizi Nasıl Aldatıyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
S. Küçükkıvanç, et al. 550 Milyon Yıl Önce Meydana Gelen İlk Toplu Yok Oluş Olayının Nedenleri Aydınlatılıyor!. (24 Ocak 2023). Alındığı Tarih: 28 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13593
Küçükkıvanç, S., Bakırcı, Ç. M. (2023, January 24). 550 Milyon Yıl Önce Meydana Gelen İlk Toplu Yok Oluş Olayının Nedenleri Aydınlatılıyor!. Evrim Ağacı. Retrieved February 28, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13593
S. Küçükkıvanç, et al. “550 Milyon Yıl Önce Meydana Gelen İlk Toplu Yok Oluş Olayının Nedenleri Aydınlatılıyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 24 Jan. 2023, https://evrimagaci.org/s/13593.
Küçükkıvanç, Sena. Bakırcı, Çağrı Mert. “550 Milyon Yıl Önce Meydana Gelen İlk Toplu Yok Oluş Olayının Nedenleri Aydınlatılıyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 24, 2023. https://evrimagaci.org/s/13593.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close