Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

3 Kulübe Problemi ve Çizge Kuramı: 6 Noktayı Birbirine Eşleştirmek Ne Kadar Zor Olabilir?

3 Kulübe Problemi ve Çizge Kuramı: 6 Noktayı Birbirine Eşleştirmek Ne Kadar Zor Olabilir? Stack Exchange
3 kulübe problemi
6 dakika
16,955
  • Matematiksel Temeller
  • Uygulamalı Matematik

Bir belediye başkanı olduğunuzu hayal edin. 3 kulübeye elektrik, su ve doğal gaz bağlatmak için, bünyenizde çalışan mühendise inşa edeceği boruların, kağıda bir planını çizmesini istediniz. Kural çok basit: Elektrik, elektrik merkezinden gelecek. Su, su merkezinden gelecek. Doğal gaz, doğal gaz merkezinden gelecek. Ve bu hatların hiçbiri, birbiriyle kesişemez. Tıpkı ana görseldeki gibi...

Aradan günler geçer ve mühendis odanıza gelip çizimi bir türlü yapamadığını söyler. Görselden fark edebileceğiniz gibi, mavi hizmet (diyelim ki su), 2. kulübeye bağlanamamıştır. Böylesine basit bir çizimi bile yapamadığı için mühendisin bir beceriksiz olduğunu düşünüp onu kovdunuz, daha sonra bir de siz uğraşmaya karar verdiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Burada yazıyı okumayı durdurup bu projeyi kağıtta denemenizi istiyoruz. Eğer çizebildiyseniz yazıyı okumanıza gerek yok; derhal bir makale yazmanız gerekiyor! Ama muhtemelen başaramayacaksınız, çünkü çizge kuramı bu planı, bir kağıtta asla çizemeyeceğinizi söylüyor. İyi ama... Çizge kuramı da ne?

Çizge Kuramı Nedir?

Çizge kuramı, 18. yüzyılın ilk yarısında Leonhard Euler tarafından Königsberg köprüleri problemini çözmek için geliştirilen bir kuramdır. Königsberg köprüleri probleminden biraz bahsedelim.

Tüm Reklamları Kapat

Königsberg, Prusya (büyük oranda şimdiki Almanya) kentlerinden biridir. Günümüzde, Rusya topraklarında olan Kaliningrad şehrinin eski adıdır. O yıllarda şehir kuş bakışı olarak aşağıdaki resim gibi görünüyordu. Günümüzde bu köprülerin ikisi, 2. Dünya Savaşı sırasında yıkılmıştır.

Königsberg
Königsberg
medium

Bu şehirdeki köprülerle ilgili matematikçiler arasında o zamanlarda şöyle bir problem dönüyordu;

Her bir köprüden bir kere geçmek koşuluyla şehirde tam bir tur atmak mümkün mü?

Leonhard Euler, bu soruyu çok şık bir yöntemle çözmeyi başardı ve ömrü boyunca birçok kez yaptığı gibi matematiğin tarihini değiştirdi. Euler, ortaya yeni bir kuram attı ki, bu kuram sonradan topoloji isimli bilimin doğuşuna sebep olmuştur. Euler, köprülerin noktalarını birer nokta; köprüleri ise birer çizgi olarak düşünmüştür.

Reklam
NordPass Ücretsiz şifre yöneticisi ile eksiksiz dijital güvenlik
  • Şifrelerinizi, kredi kartlarınızı ve kişisel bilgilerinizi güvenle depolayın.
  • İnternet sitelerine giriş bilgilerinizi tek tıkla yükleyin ve yeni şifreleri kolayca kaydedin.
  • Şifreniz çalınırsa, anlık bildirimler alın.
Fırsatı Yakalayın
30 günlük para iadesi garantisi

Königsberg köprülerinin çizge ile gösterimi
Königsberg köprülerinin çizge ile gösterimi
ResearchGate

Yukarıdaki şekilde, sağdaki görsel gibi düşününce, problem daha basite indirgendi. Çözüm, artık Euler'in apaçık karşısındaydı: Şehri dolaşmak isteyen kişi, üzerine gittiği her noktadan ayrılmak zorundaydı. Bu da her noktanın çift sayıda çizgiye sahip olması gerektiği gerçeğini önümüze sermekteydi. Euler, her bir noktanın çift sayıda çizgiye sahip olmadığı için, Königsberg şehrini her köprüden bir kez geçerek dolaşma fikrinin imkansız olduğunu kanıtlamıştır.

Bu çözüm yöntemi daha sonrasında çeşitli problemlerin çözümünde kullanılmıştır. Bu yöntem, günümüzde çizge kuramı adını almıştır ve artık çok sayıda akademik makaleye sahip, başlı başına bir matematik alanıdır.

Biraz bu kuramdan bahsetmek gerekirse: Bu kuramda çizge üzerinde işlem yapılır. Çizge denilen matematiksel yapı, bir kenar EE ve bir köşe VV kümesinden yapıdan oluşur. Gösterimi ise G=(V,E)G=(V,E) ile yapılır. Bu yapı, bilgisayar bilimlerinde veri saklama sahasında da sıkça karşımıza çıkmaktadır.

Bundan yüzyıllar önce bir şehri öyle istediğimiz gibi gezemeyeceğimizi söyleyip hayallerimizi suya düşüren bu kuram, günümüzden yaklaşık 100 yıl önce başka bir hayalimizi daha suya düşürdü. Ama bu konuyu incelemeden önce, kuram hakkında biraz daha bilgi edinelim.

Euler bu kuramı sadece geliştirmekle kalmayıp ayrıca birçok katkıda bulunmuştur, bunlardan belki de en önemlisi Euler karakteristiğidir.

Tüm Reklamları Kapat

Euler Karakteristiği

Çizgeleri, aslında lisede uğraştığımız geometrik şekillerin genelleştirilmiş formu olarak düşünebiliriz. Herhangi bir çizgenin Euler karakteristiği, bağlantılı çizgeler için (her köşe bir kenarla başka bir köşeye bağlı) çizgeler için χ=V−E+F\chi= V-E+F formülü ile hesaplanır. Burada VV köşe sayısı, EE kenar sayısı, FF de yüz sayısıdır.

Örneğin bir karenin 4 köşesi, 4 kenarı ve 2 yüzü vardır (yukarı ve aşağı). Dolayısıyla Euler karakteristiği 2'dir.

Aslında kare için sonucun 2 olması bir tesadüf değildir. Kanıtını kaynaklarımızdan görebileceğiniz kanıtsava göre bir düzlemde yer alan bütün çizgelerin Euler karakteristiği 2'dir. Bu kanıtsavın çok ilginç uygulamaları vardır. Örnek olarak aşağıdaki şekildeki gibi bir futbol topunun kaç beşgene sahip olduğunu hesaplayalım.

Futbol Topu
Futbol Topu
vectorstock

Dikkat edilirse topu bir yerinden kesip açarsak düzlem üzerinde bir bölge oluştururuz, yani Euler karakteristiği 2 olmak zorundadır. Bir beşgene karşılık, 5 tane altıgen tekabül etmektedir. Beşgenlerin sayısına BB, altıgenlerin sayısına AA dersek, beşgenlerin köşe sayısı 5B5B altıgenlerin köşe sayısı 6A6A olacaktır. Ancak dikkat edilmesi gerekir ki, bir köşeyi iki altıgen ve bir beşgen yani üç tane şekil ortak kullanıyor, yani toplam köşe sayısı V=6A+5B3V=\dfrac{6A+5B}{3} olacaktır. Kenar sayısı da aynı argüman sayesinde E=6A+5B2E=\dfrac{6A+5B}{2} olarak hesaplanır, yüz sayısının da F=A+BF=A+B olduğu açıktır.

Tüm Reklamları Kapat

Euler karakteristiği denkleminde yerine yazarsak B=12B=12 olarak bulunur. Bir beşgene karşı beş altıgen olduğundan, fakat bu altıgenlerin üçü diğer bir beşgenle ortak kullanıldığı gerçeğinden, A=20A=20 olarak bulunur.

Euler karakteristiğinin ilginç kullanım alanlarından başka bir tanesi ile yani ana problemimizle baş başa kalmanın zamanı artık geldi.

Üç Kulübe Problemi

Okuyucu yukarıda bahsedilen bu problemi bir kağıtta çözmeyi deneyip başarılı olamadığını varsayıyoruz. Sorun, her defasında son kenarın her defasında başka bir kenarla kesişmesi ile alakalıdır. Doğal gaz, elektrik veya su borularından herhangi ikisinin kesişmemesi gerekiyor, problemi imkansız kılan da bu zaten. Peki neden imkansız?

Euler'in yaptığı gibi problemi basitleştirme yoluna gidelim. Kulübeler ile elektrik, su ve doğal gaz kaynaklarını birer köşe olarak düşünelim. Borular da kenar olarak... Kulübeleri yukarıya kaynakları aşağıya nokta olarak bir kağıda çizelim. Elimizde 6 köşe ve 9 kenar olması gerektiği açıktır. O halde bu çizgenin düzlemde çizilebilmesi için Euler karakteristiğinden yüz sayısının 5 olması gerekmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Sessizliğin Yanıtı - Bir Dağ Hikâyesi

“Rüzgârlar gibidir hayatımızın imkânları, yine de insan neden cesaret etmez ki yelken açmaya? Her şey yaşanmamış bir hayattan daha iyidir, hatta felaket bile – acı, ümitsizlik, cürüm, her şey ama her şey boşluktan daha iyidir!”

Sessizliğin Yanıtı hayatın sıradanlığına, beyhudeliğine katlanamayan otuz yaşındaki bir adamın varoluşunun sınırlarını zorladığı bir kendini arayış hikâyesi. Max Frisch, kendi yaşamından da ipuçları barındıran bu ilk dönem eserinde, heba edilmiş bir hayatın tek sorumlusunun o hayatın sahibi olduğunu gösteriyor bize.

“Sessizliğin Yanıtı burjuva dünya görüşünün hayata geçirilmesi fikriyle uzlaşmanın peşi sıra gelecek krizi daha başından ele alır.”

– Peter von Matt

Devamını Göster
₺52.00
Sessizliğin Yanıtı - Bir Dağ Hikâyesi

Çizmeye kalkınca, her bir yüzün 4 kenar arasında kalması gerektiğini görürüz. Ayrıca her kenar iki bölge arasında kalması gerektiğinden 4F≤2E4F ≤ 2E olması gerekir, bu da bize F=5F=5 eşitliğinin yanlış olduğunu söyler dolayısıyla bu çizgenin düzlemde çizilemeyeceği sonucuna varırız.

Elbette ki boruların kesişmemesi koşulunu kaldırırsak, problem çözülebilir olacaktır. Hatta bu çizgenin özel bir ismi de vardır: K3,3K_{3,3} çizgesi.

K 3,3 çizgesi
K 3,3 çizgesi
Wikimedia

Sonuç olarak görebiliyoruz ki, başta mühendisi atma kararımız hatalıymış. Zaten hikayenin geriye kalan kısmında mühendisimiz kapıyı kırarcasına bir heyecanla içeriye giriyor ve problemi evindeki fincan üzerinde çizince çözdüğünü gösteriyor. Bu çözüm için 3Blue1Brown kanalının aşağıdaki videosunu öneririz.

Ayrıca bu videoda görebileceğiniz gibi, fincan üzerinde çözüm mümkündür, çünkü fincan düzlemsel değildir. Bir diğer deyişle, yukarıdaki imkansız çözümün fincan üzerinde çözülebilir olması, fincanın düzlemsel olmadığı kanıtlamaktadır. Başka bir çözüm ise torus üzerindedir:

3 kulübe probleminin torus üzerindeki çözümü
3 kulübe probleminin torus üzerindeki çözümü
Science4All
Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
39
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 39
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 21
  • Muhteşem! 12
  • Bilim Budur! 12
  • İnanılmaz 11
  • Merak Uyandırıcı! 8
  • Güldürdü 3
  • Üzücü! 3
  • Grrr... *@$# 3
  • Korkutucu! 3
  • Umut Verici! 1
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/02/2023 09:08:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8738

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Beslenme Davranışları
Yok Oluş
Kuş
Hormon
Makroevrim
Genetik Mühendisliği
Doğa Gözlemleri
Eşey
Antikor
Biyocoğrafya
Doğa Yasası
Böcek Bilimi
Hız
Vejetaryen
Bilim İnsanı
Besin
Köpekgil
Kozmoloji
Radyasyon
Komplo
Kromozom
Bakteri
Robot
Enerji
Epidemik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Taşdemir, et al. 3 Kulübe Problemi ve Çizge Kuramı: 6 Noktayı Birbirine Eşleştirmek Ne Kadar Zor Olabilir?. (21 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 3 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8738
Taşdemir, M., Bakırcı, Ç. M. (2020, May 21). 3 Kulübe Problemi ve Çizge Kuramı: 6 Noktayı Birbirine Eşleştirmek Ne Kadar Zor Olabilir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 03, 2023. from https://evrimagaci.org/s/8738
M. Taşdemir, et al. “3 Kulübe Problemi ve Çizge Kuramı: 6 Noktayı Birbirine Eşleştirmek Ne Kadar Zor Olabilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 21 May. 2020, https://evrimagaci.org/s/8738.
Taşdemir, Mert. Bakırcı, Çağrı Mert. “3 Kulübe Problemi ve Çizge Kuramı: 6 Noktayı Birbirine Eşleştirmek Ne Kadar Zor Olabilir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, May 21, 2020. https://evrimagaci.org/s/8738.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.