275 Milyon Yıl Önce Bile "Yaşayan Fosil" Olan Tuhaf Çeneli Bir Canlı Keşfedildi!

Paleontologlar, bükülmüş bir çeneye ve yana bakan dişlere sahip tuhaf bir tarih öncesi canlıyı gün yüzüne çıkardı. Bu suda yaşayan garip canlı, 275 milyon yıl önce var olduğunda bile halihazırda bir "yaşayan fosil" idi.

Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlanan çalışmaya göre; Tanyka amnicola adı verilen yeni tanımlanmış tür, tetrapodların (dört üyeli omurgalılar) arkaik bir üyesidir. Tetrapodlar günümüzde sürüngenleri, kuşları, memelileri ve amfibileri (iki yaşamlılar) içeren büyük bir gruptur.

Dinozorlardan önce yaşamış olmasına rağmen, T. amnicola Permiyen döneminde kendi zamanı için evrimsel bir kalıntıydı. Kök tetrapodlar olarak bilinen en eski tetrapod soylarının çoğu o zamana kadar çoktan yok olmuştu. Ancak tetrapodlar bir grup olarak çeşitlenirken, T. amnicola'nın ait olduğu soyun varlığını sürdürdüğü görülüyor.

Chicago'daki Field Müzesi'nden araştırmacı ve çalışmanın başyazarı Jason Pardo şöyle diyor:

Tanyka, bu zamana kadar hayatta kaldığını bilmediğimiz antik bir soydan geliyor ve gerçekten çok tuhaf bir hayvan. Daha yeni ve modern tetrapodlar evrimleştikten sonra bile kök tetrapod soyunun kalan bir üyesi olması bakımından Tanyka, biraz ornitorenk gibidir. Kendi zamanında yaşayan bir fosildi.

Fosil Kalıntıları ve Fiziksel Özellikler

Araştırmacılar yeni türü, Brezilya'nın kuzeydoğusundaki kurumuş bir nehir yatağından çıkarılan, her biri yaklaşık 15 santimetre uzunluğundaki dokuz fosilleşmiş alt çene kemiğinden tanımladılar. Canlının alt çene kemikleri ekibin fosillerin yeni bir türü temsil ettiğini belirlemesine yetecek kadar belirgin olsa da, diğer fosilleşmiş kalıntıların yokluğu hayvanın geri kalanı hakkında pek çok şeyin bilinmediği anlamına geliyor.

Bununla birlikte, yakın akrabaları hakkında bilinenler göz önüne alındığında, T. amnicola burnu biraz daha uzun olan bir semendere benzemiş olabilir. Pardo'ya göre boyu muhtemelen 91 santimetre civarındaydı. Makaleye göre, fosillerin bulunduğu kayaç türü de canlının göl ortamlarında yaşadığını ve muhtemelen "sucul alışkanlıklara" sahip olduğunu gösteriyor.

Çene Yapısındaki Gariplik

Alt çene kemiklerinin analizi bazı ilginç özellikleri ortaya çıkardı; bunların en önemlisi, kemiklerin bükülmüş olmasıydı. Öyle ki canlının dişleri, diğer tüm tetrapodlarda görüldüğü gibi yukarı doğru değil, yanlara doğru bakıyordu. Pardo, durumu şöyle anlatıyor:

Çenenin, ne olduğunu anlamaya çalışırken bizi çıldırtan tuhaf bir bükülmesi var. Bunun bir tür deformasyon olup olmadığını merak ederek yıllarca bu konuyu düşündük. Ancak şu noktada, bu hayvana ait dokuz çenemiz var ve gerçekten çok iyi korunmuş olanlar da dahil olmak üzere hepsinde bu bükülme mevcut. Yani bu bir deformasyon değil, hayvanın yapısı böyle.

Ayrıca, insanlarda dile bakan kısım olan alt çene kemiğinin iç yüzeyi yukarıya doğru dönüktü; çalışmaya göre bu yüzey, bir öğütme yüzeyi oluşturan "dişçik" (İng: "denticle") adı verilen küçük, diş benzeri yapılarla kaplıydı. Pardo, bu özelliklerin hayvanın "nispeten benzersiz bir beslenme biçimine" sahip olduğunu gösterdiğini belirtiyor.

Yazarlar, T. amnicola'nın küçük omurgasızları veya potansiyel olarak bazı bitki materyallerini yemeye adapte olduğundan şüpheleniyorlar. Ekip, etçil olduğu düşünülen diğer kök tetrapodlarda bitki yeme veya hepçil beslenmeye dair kanıtların bulunmadığı göz önüne alındığında, bunun alışılmadık bir durum olacağını belirtiyor.

T. amnicola yaşadığı sırada Brezilya, Gondvana süper kıtasının bir parçasıydı. Açıklamaya göre bu keşif, bu dönemde Gondvana'daki hayvanlara dair bir pencere açıyor. Field Müzesi paleomammoloji küratörü ve çalışmanın ortak yazarı Ken Angielczyk şunları söylüyor:

Tanyka bize bu topluluğun aslında nasıl işlediğini, nasıl yapılandığını ve kimin ne yediğini anlatıyor.