Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

2008 Yılında Yayınlanan İklim Değişikliği Raporu, 2020 Yılında Küresel Yangınlar Olacağını Öngördü!

12 Yıl Önceden Devasa Yangınları Tahmin Etmeyi Başaran İklim Raporu, Önlem Alınmazsa İşlerin 2050'ye Kadar Daha da Kötüleşeceğini Öngörüyor!

2008 Yılında Yayınlanan İklim Değişikliği Raporu, 2020 Yılında Küresel Yangınlar Olacağını Öngördü! Josh Edelson
Avustralya'dan sonra ABD'nin batısını kasıp kavuran yangınlardan bir kare: Kaliforniya'daki Bidwell Bar Köprüsü
5 dakika
1,739
  • Klimatoloji (İklimbilim)
  • Yangın Ekolojisi
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

2007 yılında Lucas ve diğerleri tarafından yapılan yangın iklimi tahminleri, yangın sezonlarının giderek daha erken başlayıp, bir miktar daha geç bitmesini ve genel olarak daha şiddetli geçmesini öngörüyor. Bu etki zamanla artacaktır; ancak 2020 civarında şiddeti hissedilebilir hale gelecektir.

Bu satırlar, Şubat 2008'de yılında yayınlanan Garnaut İklim Değişimi Araştırması'dan birkaç satır.[1] 2020'nin başlarında önce Avustralya'da başlayan, sonrasında ABD'nin batısı ve hatta ülkemizde de hissedilen şiddetli yangın iklimi, yaygınlığını ve verdiği hasarı giderek arttırıyor. Tam da raporun öngördüğü gibi... Raporda şöyle deniyor:

Avustralya, küresel çabada var gücüyle rol almalıdır. Gelişmiş ülkelerden biri olarak, etkisi de göreli olarak büyük olacaktır ve yerleşik ekonomik yapısı içerisinde erken ve büyük değişimleri gerektirecektir.

Rapor, eğer Avustralya gerekli önlemleri almazsa, 2013 yılına kadar ortalama sıcaklıklar 0.4 santigrat derece, 2034 yılın kadar 1 santigrat derece, 2067 yılına kadarsa 2.9 santigrat derece artmasını öngörüyor. Buna bağlı olarak çok yüksek ve ekstrem yangın riski olan günlerin sayısı 2013'e kadar sırasıyla %2-13 ve %5-25 arası, 2034 yılına kadar %10-30 ve %15-65 arası, 2067 yılına kadar %20-100 ve %100-300 arası artış gösterecek. Bu sayılar, Lucas ve arkadaşları tarafından Eylül 2007'de yayınlanan bir danışmanlık raporuna dayanıyor.[3]

Bu Reklamı Kapat

The Garnaut Climate Change Review
The Garnaut Climate Change Review

Rapor, Avustralya'nın karbon emisyonlarını 450ppm'in (milyonda parçacık sayısı) altına düşürmesi konusunda uyarıyor. Bunu yapabilmek için 2020'ye kadar %25 oranında, 2050'ye kadarsa %90 oranında emisyon azaltımına gidilmesi gerekiyor. Rapor, ilk yayınlandığında Avustralya Ticaret ve Endüstri Odası tarafından eleştirilmiş, bu tür önlemlerin iş hayatını engelleyeceği vurgulanmıştı.[4] Öte yandan Friends of the Earth[5] ve Rising Tide[6] gibi çevre örgütleri tarafından aşırı hırssız hedefler olmakla eleştirilmişti.

Ne var ki Avustralya'nın karbon emisyonlarının artışı 2010'dan beri yavaşlamış olsa da, ülkenin/kıtanın emisyonları 1990'lardan beri düzenli olarak artmakta ve 2030'a kadar da artışın devam etmesi öngörülmekte.[2]

Bu Reklamı Kapat

Avustralya emisyonları
Avustralya emisyonları
Climate Action Tracker

Bilimsel gerçeklere kulak tıkamanın bedeli, kıta çapına yayılan şiddetli yangınlar oldu. 2019-2020 sezonu, yangınlara yabancı olmayan Avustralya için "eşi benzeri görülmemiş" bir yangın sezonu oldu.[6] Kasım 2019'da sıcaklıkların aşırı yükselmesine ve kuraklığın uzamasıyla birlikte, yangın sezonu da ölümcül bir hal aldı. Sadece 1 sezon içinde 18.6 milyon hektar alan yandı; bu, Suriye'nin yüz ölçümü ile aşağı yukarı aynı! En az 3.500 ev ve binlerce diğer bina kullanılamaz hale geldi, 34 kişi yanarak veya boğularak can verdi. Kaybedilen binaların büyük bir kısmı çiftliklere aitti ve bu durum, tarım ve hayvancılık konusunda ciddi kayıplara yol açtı. Dünya Mirası olarak görülen Mavi Dağların %80'i ve Gondwana'da bulunan antik yağmur ormanlarının %53'ü kül oldu.

Yangınlar dolayısıyla toplamda 1.3 milyar dolarlık sigorta başvurusu yapıldı; ancak toplam zararı tam olarak hesaplamak mümkün değil. Sadece Ocak 2020'deki yangınlardan ötürü Avustralya'daki işyerlerinin %26'sını olumsuz etkilendi ve bunun yarattığı 1 aylık toplam ekonomik etkinin, Kara Cumartesi olarak bilinen ve toplamda 2.9 milyar dolar zarara sebep olan 2019'un başındaki yangın felaketini bile aştığı düşünülüyor.[8] En tutucu tahminle bile, toplamda 1 milyardan fazla hayvanın hayatını yitirdiği hesaplanıyor.[9] Raporun yazarı olan Prof. Dr. Ross Garnaut, SBS News'a verdiği bir röportajda, konuyla ilgili şöyle söylüyor:[10]

Yangınlara dönüp baktığımda, sadece üzüntü hissediyorum. Etkisiz olduğumu düşünüyorum. Avustralyalılar ile bu konuda konuşma fırsatına sahiptim; ancak Avustralyalıları, iklim değişikliğinin etkilerini azaltma konusundaki küresel çabada pozitif bir role sahip olmanın ulusal çıkarlarımıza faydalı olduğu konusunda ikna edemedim.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İşler şu anda kötü. Ama eğer atmosferdeki sera gazları birikmeye devam ederse, ileride daha da kötü olacak. Bir an önce net sıfır emisyon hedeflerine ulaşmak, tüm Dünya'nın iyiliğine olacak.

2019-2020 yangın sezonunda Avustralya'nın yangından etkilenen tüm bölgelerini gösteren bir NASA çalışması. Bu karedeki her yer, aynı anda yanmadı; farklı zamanlarda yanan yangınlar, bir arada gösteriliyor.
2019-2020 yangın sezonunda Avustralya'nın yangından etkilenen tüm bölgelerini gösteren bir NASA çalışması. Bu karedeki her yer, aynı anda yanmadı; farklı zamanlarda yanan yangınlar, bir arada gösteriliyor.
Snopes

Tabii ki küresel ısınmanın tek etkisi yangınlar üzerinde değil. Kuraklık, ekosistemlerin bozulması, okyanusların asitlenmesi, atmosferik olayların şiddetlenmesi (örneğin fırtına, hortum, kasırga gibi olayların hiddetlenmesi); sıcakların daha sıcak, soğukların daha soğuk yaşanması ve daha nicesi, insanların ve diğer binlerce türün soyunu tehdit eden kritik problemler olarak karşımıza çıkıyor.

Üstelik bu sorunların bir kısmı bir arada yaşandığında, etkileri şiddetlenerek artacak. Örneğin yağış miktarı azalıp, kuraklıklar arttıkça, ortalama sıcaklıkların da artmasının etkisiyle yangınlar çok daha hızlı başlayacak, çok daha rahat yayılacak ve çok daha zor durdurulacak. Benzer şekilde, okyanusların asitlenmesiyle bozulan ekosistem, birçok besin zincirini harap ederek ekonomileri ve gıdaların erişilebilirliğini kısıtlayacak. Tüm bunlar, domino etkisiyle milyarlarca insanın ve on milyarlarca diğer canlının hayatını tehdit edecek.

Bu, bilimin ilk başarılı öngörüsü değil, son da olmayacak. Raporda, 1940-2010 yılları arasında yangın sezonlarının nasıl uzayacağını öngören bir tahmine ve gerçekte sezonların nasıl yaşandığını gösteren gerçek verilere yer veriliyor:

Görülebileceği gibi tahminler (kırmızı çizgi) gerçek veriyi (mavi çizgi) neredeyse hatasız bir şekilde tahmin etmeyi başarmış. Benzer şekilde, raporda 1970-2008 yılları arası yıllık yangın riski endeksinin nasıl artacağına yönelik bir tahmin ve gerçek verilere de yer veriliyor:

Bu Reklamı Kapat

Görülebileceği gibi, tahminler (kırmızı çizgi) yine gerçek veriyi (mavi çizgi) neredeyse hatasız bir şekilde tahmin edebilmiş. Bilim, çalışıyor ve eldeki veriler ışığında geleceğe yönelik eğitimli tahminler yapıyor. Bunlara kulak tıkayabiliriz; ancak kulak tıkayarak bilime karşı zafer kazanamayız.

Bu nedenle bütün ülkelerin üzerlerine düşeni yaparak iklim hedeflerini gözden geçirmesi, azimli hedefler koyarak bunlara yönelik kapsamlı çalışmalar yapması, birbirlerini bu hedefler konusunda sorumlu tutması, gerekirse yaptırımlar uygulaması, bu sayede bütün insanlık için yaşanabilir bir Dünya yaratmamız şart.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 8
  • Tebrikler! 6
  • Korkutucu! 6
  • Bilim Budur! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Muhteşem! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ Trove. Garnaut Climate Change Review: Interim Report To The Commonwealth, State And Territory Governments Of Australia. (1 Şubat 2008). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2020. Alındığı Yer: Trove | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Climate Action Tracker. Australia. (2 Aralık 2019). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2020. Alındığı Yer: Climate Action Tracker | Arşiv Bağlantısı
  • ^ C. Lucas, et al. (2007). Bushfire Weather In Southeast Australia: Recent Trends And Projected Climate Change Impacts. ISBN: Danışmanlık Raporu. Yayınevi: The Climate Institute of Australia.
  • ^ ACCI. Final Garnaut Report - Treasury Modelling Now Essential. (30 Eylül 2008). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2020. Alındığı Yer: ACCI | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Friends of the Earth Australia. Rudd Must Reject Garnaut's Low Climate Change Targets. (30 Eylül 2008). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2020. Alındığı Yer: Friends of the Earth Australia | Arşiv Bağlantısı
  • ^ a b Rising Tide. Garnaut Cringes From Clear Call To Action. (30 Eylül 2008). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2020. Alındığı Yer: Rising Tide | Arşiv Bağlantısı
  • Disaster Philantrophy. 2019-2020 Australian Bushfires. (9 Eylül 2019). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2020. Alındığı Yer: Disaster Philantrophy | Arşiv Bağlantısı
  • ^ BBC News. Black Saturday: The Bushfire Disaster That Shook Australia. (7 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2020. Alındığı Yer: BBC News | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. Johnson, et al. More Than One Billion Animals Killed In Australia Wildfires Called A 'Very Conservative' Estimate. (7 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2020. Alındığı Yer: Common Dreams | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. Baker. How A Climate Change Study From 12 Years Ago Warned Of This Horror Bushfire Season. (6 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2020. Alındığı Yer: SBS News | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/08/2022 04:17:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9332

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Asit
Kuvvet
Doğa Olayları
Transkripsiyon
Meteor
Abiyogenez
Astrofotoğrafçılık
Taksonomi
Mikoloji
Mantık
Dişler
Çekirdek
Kanıt
Adaptasyon
Doğa Yasası
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Ses Kaydı
Yatay Gen Transferi
Bağışıklık
Zehirli Mantar
Gen İfadesi
Araştırmacılar
Su
Bağışıklık Sistemi
Homeostasis
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.