1990 Yılından Bu Yana Böcek Sayısı %25 Oranında Azaldı!

Hemen Harekete Geçilmezse, Bitkilerimizi Tozlaştıran Böceklerin Çoğunu Yitirebiliriz!

1990 Yılından Bu Yana Böcek Sayısı %25 Oranında Azaldı!
Yazar Damian Carrington Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
1,343 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Dünya üzerindeki böceklerin sayısına dair bugüne kadarki en büyük analiz, son 25 yılda neredeyse %30 oranında endişe verici bir düşüşü gösteriyor ve Avrupa'daki bilim insanlarını şok eden bu düşüş gittikçe hızlanıyor.

24 Nisan 2020'de Science dergisinde yayımlanan analiz, yaklaşık 1.700 farklı coğrafi konumdan, 166 adet uzun vadeli araştırma anketini bir araya getirdi ve bazı türlerin genel düşüş eğilimini yavaşlattığı görüldü. Özellikle, tatlı su böcekleri, kirli nehirleri ve gölleri temizlemek için her on yılda bir %11 oranında artıyor. Bununla birlikte, bu grup, böcek türlerinin sadece %10'unu temsil ediyor ve bu böcekler, bitkileri tozlaştırmıyor.

Araştırmacılar, böcekler üzerindeki araştırmaların birçok bölgede oldukça yetersiz olduğunu söylüyor. Güney Amerika, Güney Asya ve Afrika'dan ya çok az veri var, ya da hiç veri bulunmuyor. Araştırmacılar şöyle diyor:

Reklamı Kapat

Tarım ve kentleşme adına bu bölgelerdeki vahşi habitatların tahrip edilmesi, böcek popülasyonlarını büyük ölçüde azaltıyor olabilir.

Böcekler, sayıca dünya üzerindeki insanlardan 17 kat daha fazla ve insanlığın bağlı olduğu ekosistemler için gerekli olan en çeşitli ve bol hayvanlar. Bitkileri tozlaştırırlar, diğer canlılar için besin kaynağıdırlar ve doğanın atıklarını geri dönüştürürler.

73 ayrı çalışmaya dayanan önceki en büyük analiz sonucu, bilim insanları, böcek kayıplarıyla başa çıkılmadığı taktirde bunun "insanlığın hayatta kalması açısından korkunç sonuçlar doğuracağı" konusunda insanları uyarmıştı. Tahmin edilen düşüş oranı, yeni çalışmadaki tahmin oranından iki kat daha fazlaydı. Diğer uzmanlar ise, böceklerin %50'sinin son 50 yılda yok olduğunu tahmin ediyor.

Bazı farklı konumlarda yapılan son analizler, böcek sayısında ciddi çöküşler yaşandığını kanıtlıyor. Örneğin bu düşüş oranı Almanya'da %75, Porto Riko'da ise %98 oranlarında!

Ancak bu yeni ve çok daha geniş çaplı araştırma, bu kayıp oranının daha düşük olduğunu gösteriyor. Yine de, Leipzig'deki Alman Bütünleştirici Biyoçeşitlilik Araştırmaları Merkezi'nden araştırmaya öncülük eden Roel van Klink şöyle diyor:

Bahsettiğimiz %24'lük oran azımsanacak bir oran değil. Ben çocukken bu oran daha yüksekti. İnsanların her zaman hatırlaması gereken şey, yiyeceğimiz için böceklere gerçekten bağlı olduğumuz.

Yayımlanan analizde, zaman içinde kayıp oranının nasıl değiştiği de incelendi. van Klink şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Avrupa şimdi daha da kötüye gidiyor gibi görünüyor, bu şok edici bir durum. Sebebini ise bilmiyoruz.

Kuzey Amerika'da düşüşler ise durağan bir çizgi halinde ilerlemeye başladı, ancak oldukça düşük bir seviyede. Başka yerlerde ise, veriler çok daha yetersiz. Van Klink şöyle anlatıyor:

Sonuçlarımız, şehirlerin genişlemesinin böcekler için kötü olduğunu gösteriyor, çünkü her yer onlar için doğal yaşam alanıydı – Bunu tahmin etmek o kadar da zor değil. Bahsettiğimiz sorun özellikle Doğu Asya ve Afrika'da hızla büyüyor. Güney Amerika'da ise Amazon Ormanları'nın tahribatı söz konusu. Bu durumun böcekler ve orada yaşayan tüm hayvanlar için kötü sonuçlar doğurduğu şüphe götürmez. Ne yazık ki, elimizde yeterli veri bulunmuyor.

van Klink, araştırmada böceklerin, doğal alanlarında, insanlar tarafından korunan bir alandan sadece düşük bir oranda biraz daha iyi yaşam mücadelesi verdiğinin belirtildiğini söylüyor.

Bunu çarpıcı ve biraz da şok edici bulduk - bu durum, bir şeylerin ters gittiği anlamına geliyor.
İklim değişikliği yüzünden nesli tükenen yetişkin dişi bir taş sineği.
İklim değişikliği yüzünden nesli tükenen yetişkin dişi bir taş sineği.

Böcek sayılarındaki düşüş habitat tahribatı, pestisitler ve ışık kirliliği ile ilişkilendiriliyor. Birkaç açık yerel örneğe rağmen, araştırmada iklim krizinin etkisi net olarak belirtilmedi. van Klink, sıcaklık ve yağmurdaki değişikliklerin aynı yerde yaşayan bazı türlere zarar verirken bazılarının sayıca artmasına neden olabileceğini söylüyor. Artan karbondioksit seviyelerinin bitkilerdeki besinleri ve Kansas'taki çayırların çekirge bolluğunu önemli ölçüde azalttığını gösteren başka bir çalışmayı vurguluyor.

Bu tüm dünyada gerçekleşiyor olabilir.

Analizde yer almayan, Sussex Üniversitesi'nden Profesör Dave Goulson şöyle diyor:

Reklamı Kapat

İnsanlar böcekler konusunda gerçek anlamda endişe duymalı. Bazı su böceklerinin çok düşük bir seviyeden de olsa artıyor olması harika bir haber. Ancak böceklerin büyük kısmı karasal ve bu yeni çalışma zaten açık olan bir gerçeği tekrar gözler önüne seriyor: bu böceklerin sayısı on yıllardır azalıyor.

Koruma yardım kuruluşu Buglife'ın başkanı Matt Shardlow ise şöyle diyor:

Birçok böcek türü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bu çalışma, böcek bolluğunun ciddi bir oranda azaldığını gösteriyor. Tahmin oranı bazı çalışmalardan daha düşük ancak yine de oldukça yüksek bir oranla karşı karşıyayız.

Uçan böcek sayılarındaki düşüşler de gittikçe büyüyen ekolojik bir felaket olmaya devam ediyor.

Science'ta yayımlanan bir yorum makalesinde, St. Andrews Üniversitesi'nden Maria Dornelas ve Edinburg Üniversitesi'nden Gergana Daskalova; bu yeni araştırmanın bugüne kadarki en geniş çaplı araştırma olduğunu ve en eksiksiz meta-analizi içerdiğini söylüyor. Şöyle diyorlar:

Küçük farklara dikkat etmek, endişe verici düşüşün doğru raporlanması ve umut verici değişimleri dengelememizi sağlıyor.

van Klink ise son olarak şöyle diyor:

Endişelenmek için yeterince sebebimiz var, ancak geç kalmış değiliz. Tatlı su türlerindeki artış, doğru adımları atarsak bu eğilimleri tersine çevirebileceğimiz konusunda biraz olsun umutlanmamızı sağlıyor.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 5
  • Tebrikler! 3
  • Korkutucu! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Guardian | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2021 18:20:42 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8642

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Afrika
Kara Delik
Mikoloji
Yakınsak Evrim
Bilim İnsanları
Hastalık Yayılımı
Müzik
Robot
Deizm
Bakteri
Transkripsiyon
Cinsiyet Araştırmaları
Makine
Kimyasal Element
Hayvan Davranışları
Biyoloji
Okyanus
Balık Çeşitliliği
Eşey
2019-Ncov
Albert Einstein
Bilimkurgu
Gen İfadesi
Coğrafya
Cinsellik Araştırmaları
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın