Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Yüksek Karbondioksit Salınımı, Dünya'nın Yeşillenmesine Neden Oluyor!

Atmosferik Karbondioksit Artışı, Gezegenimizin Geçici Olarak Daha Yeşil Olmasına Sebep Olabilir!

Yüksek Karbondioksit Salınımı, Dünya'nın Yeşillenmesine Neden Oluyor!
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Alert isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 3 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

8 ülkedeki 24 kurumdan gelen 32 bilim insanının oluşturduğu uluslararası bir takım, 33 yıllık uydu verisi üzerinde çalıştı ve yükselen karbondioksit seviyelerinin bir sonucu olarak aslında Dünya'nın önemli oranda daha yeşil hale geldiğini ve geçen 30 yılda gerçekleşen daha yüksek karbon yayımlarının, bitki ve ağaçlardaki yaprak miktarında devasa bir artışa yol açtığını buldular. Boston Üniversitesi'nden araştırmacı Ranga Myneni şöyle söylüyor: 

Uydu verisinde gözlenen bitki büyümesini taklit etmek için birkaç bilgisayar modellemesi kullanarak, yeşillenmeyi geniş ölçüde, yükselen atmosferik CO2 yoğunluğunun 'gübreleme etkisine' bağladık.

Enerji için petrol, gaz, kömür ve odun yakmak, havaya CO2 yayıyor. CO2 miktarı, sanayi çağından beri yükselişteydi ve şu an, en az yarım milyon yıldır görülmemiş bir seviyede duruyor. İklim değişikliğinin en büyük suçluları bunlar.

Her sene, insanların yaptıkları yüzünden atmosfere giden 10 milyon ton karbonun yaklaşık yarısı, okyanus ve bitkilerdekiyle yaklaşık eşit ölçüde, geçici olarak depolanmış halde kalıyor.

Peki havada kirliliğe yol açan maddeler bitkisel büyümeyi nasıl destekliyor? Yeşil yapraklar, güneş ışığındaki enerjiyi kullanarak havadan çektikleri karbon dioksit (CO2) ile yerden aldıkları su ve besinleri karıştırmak için şeker üretiyorlar. Bu şekerler, Dünya'daki yaşam için besin, lif ve yakıt kaynağı. Havada daha fazla CO2 bulunduğu zaman daha fazla şeker üretiliyor ve bu duruma "CO2 gübrelemesi" adı veriliyor. Atmosferdeki karbon seviyelerinin şimdi olduğu kadar yüksek olmasıyla, gezegenin yüzeyindeki bitki örtüsü miktarında devasa bir artış yaşandı. Takım üyesi Çin'deki Pekin Üniversitesi'nden Zaichun Zhu şöyle söylüyor: 

Bu çalışmada belirtilen son 33 yıllık yeşillenme, ABD ana karasının iki katı kadar yeşil bir kıtaya eşdeğer. Ayrıca iklim yapısındaki su ile karbon döngüsünü temelden değiştirme becerisine sahip.

Çin Bilimler Akademisi Merkezi'nden Prof. Shilong Piao şöyle aktarıyor: 

Bizim çalışmamız, yeşillenme ile bitkilerdeki karbon deposu arasındaki bağlantıya değinmese de, diğer çalışmalar 1980'den beri yeryüzünde karbon miktarının arttığını söylüyorlar ve bu, Dünya'nın yeşillenmesi fikriyle tamamen tutarlı.

Bitki büyümesini destekleyen CO2 gübrelemesinin faydalı tarafı, özellikle Lord Ridley (İngiltere Lordlar Kamarası'nda ırsi bir lord) ile Rupert Murdoch (birkaç kaynağının sahibi) gibi muhalifler tarafından, iklim değişikliğini azaltmak amacıyla karbon yayımlarımı kesmeye karşı itiraz etmek için kullanılmıştı ve bunlar, BM İklim Değişikliği Çatısı (UNFCCC) altında geçen sene Paris'te düzenlenen 21'nci Taraflar Toplantısı'nda (COP) kabul edilenlere benziyordu. Son IPCC Değerlendirmesi 5. Raporu için Karbon Bölümü'nün Katkı Baş Yazarı ve Fransa'daki İklim ile Çevresel Bilimler Laboratuvarı'nın Eş Müdürü, eş yazar Dr. Philippe Ciais şöyle aktarıyor: 

Muhalif görüşün iki tür temelsizliği var. Birincisi, küresel ısınmanın yani iklim değişikliğinin çoğu olumsuz tarafı, yükselen deniz seviyeleri, eriyen buzullar ve deniz buzları, daha şiddetli tropik fırtınalar vs. kabul edilmiyor. İkincisi, çalışmaların gösterdiği üzere bitkiler, artan CO2 yoğunluklarına alışıyorlar ve gübreleme etkisi zamanla azalıyor.

Son yıllardaki büyümenin sonucunda bitki örtüsü, şu an gezegenin toplam yüzey alanının neredeyse yüzde 32'sini kapsıyor ve buzsuz karaların yaklaşık yüzde 85'ini işgal ediyor.

Fakat bu fazladan yeşillik (ve sahip olduğu atmosferik karbon emme yeteneği) çevre için olumlu bir durum gibi gelse de, bilim insanları, yüksek karbon seviyelerinin bu yan etkisinin sadece geçici olacağını ve şiddetli hava koşulları, yükselen sıcaklıklar ve deniz seviyeleri gibi iklim değişikliğinin diğer sonuçlarına karşı nihayetinde yardımcı olmayacağını söylüyorlar. Fakat mevcut yeşil gidişatın arkasındaki tek etmen CO2 değil. Bilim insanları, tarımsal gübrelemede kullanılan nitrojenin, genel olarak iklim değişikliğinin ve arazi yönetiminin de bu olguya küçük miktarlarda katkıda bulunduğunu söylüyorlar.

Dünya liderlerinin Paris İklim Anlaşması'nı imzalamak için bir araya geldiği aynı hafta içinde Nature Climate Change dergisinde yayınlanan bulguların, karbon salımlarını düşürmenin önemi konusunda bir diğer hatırlatıcı olması umuluyor. Takım üyesi Pep Canadell şöyle konuşuyor: 

Bu bulgular, küresel biyosferin tamamında insanların sahip olduğu küresel etkinin bir göstergesi. Atmosferdeki CO2 artışı, neredeyse sadece fosil yakıt yakımı ve orman azalması yüzünden oluyor.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/09/2020 04:01:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4572

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Viral Enfeksiyon
Evrim Ağacı Duyurusu
Bağışıklık
Çocuk
Diş
Hayvan Davranışları
Ses Kaydı
Beslenme Davranışı
Çocuklar İçin Bilim
Balıklar
Dilbilim
Kütle
Makroevrim
Atom
Genom
Elektron
Koaservat
Halk Sağlığı
Vegan
Kanser
Kedi
Işık
Evrimsel Tarih
Kan
Böcek Bilimi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yasa, düzendir. İyi yasa, iyi düzen demektir.”
Aristoteles
Geri Bildirim Gönder