Yaşam Nedir? Ölüm Gerçek Mi?

Yaşam Nedir? Ölüm Gerçek Mi? Medium
Yazar Kursgezagt Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  AyşegülŞenyiğit Özdil 2. Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil
4 dakika
22,192 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Sizinle bir kaya arasındaki fark nedir? Bu, çok basit ve hatta aptalca bir soruya benziyor. Ama Dünya üzerindeki en zeki insanlar bile, yaşayan ve ölü şeyler arasındaki farkı net bir şekilde ortaya koyamıyorlar. Bu da, çok ilginç sonuçlar doğuruyor. Hakikaten, yaşam nedir? Ölüm, gerçekten var olan bir şey mi? Gelin, hep birlikte inceleyelim.

Yaşam Nedir? Ölüm Gerçek Mi?

Yaşam cansız maddeden temel olarak farklıdır, ya da öyle midir?

Fizikçi Erwin Schrödinger yaşamı şu şekilde tanımlamakta: Yaşayan şeyler düzensizliğe ve denge durumuna geçmekten kaçınırlar. Peki bu ne anlama gelmekte?

Reklamı Kapat

İndirme klasörünüzün evren olduğunu varsayalım. İlk başta belli bir düzen içinde başlayıp zaman geçtikçe kaotik bir hal alır. Enerji harcayıp klasörü temizleyerek düzeni sağlayabilirsiniz. Canlı varlıkların yaptığı şey de budur.

Ama hayat nedir?

Bu gezegende yaşayan her canlı hücrelerden oluşur. Aslında bir hücre, herhangi bir şeyi hissedip deneyimleyemeyen protein bazlı bir robottur. Bizim 'yaşam' diye adlandırdığımız bazı özellikleri vardır: onu etrafından ayırarak düzeni sağlayan bir duvara sahiptir; kendini düzenleyip belli bir halde tutar; hayatta kalmak için bir şeyler tüketir; büyür ve gelişir; çevresine tepki verir; ve evrime tabidir; ve çoğalır. Ama hücreyi oluşturan tüm parçalara baktığımızda hiçbiri canlı değildir.

Maddeler diğer maddelerle kimyasal tepkimeye girerek tepkimeler oluşturur... Onlar da başka tepkimeleri başlatır.

Tek bir hücre her saniye milyonlarca kimyasal tepkime gerçekleştirerek kompleks bir orkestra oluşturur. Bir hücre binlerce tip protein oluşturabilir: bazısı çok basit, bazısı kompleks mikromakinalardır. Bir arabayı 100 km/sa hızla sürerken arabanın her kısmını sokaktan topladığınız parçalarla yeniden inşa ettiğinizi hayal edin. İşte hücrelerin yaptığı da budur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ama hücrenin hiçbir parçası canlı değildir... Her şey evrenin yasalarınca hareket eden cansız maddelerdir.

O halde yaşam, gerçekleşmekte olan tüm bu reaksiyon süreçlerinin toplamı mıdır? Eninde sonunda, tüm yaşayan canlılar ölecek. Tüm sürecin amacı yeni birimler üreterek bundan korunmak...ve bununla da DNA'yı kastediyoruz.

Hayat bir bakıma genetik bilgi taşıyan bir çok maddeden ibaret. Yaşayan her şey evrime tabidir ve etrafta yaşayan en iyi şeyi geliştiren DNA oyunda kalır.

Bu halde, DNA yaşam mıdır? Eğer DNA'yı gövdesinden çıkarırsanız, şüphesiz çok kompleks bir moleküldür ama kendi başına hiçbir şey yapamaz.

Reklamı Kapat

İşte burası virüslerin her şeyi daha karmaşık yaptığı yer. Onlar temel olarak bir gövdenin içindeki RNA ya da DNA dizileridir ve bir şey yapmak için hücrelere ihtiyaç duyarlar. Virüslerin canlı ya da cansız olarak sınıflandırılması konusunda emin değiliz. Ve dünya üzerinde hala 222,000 m^3 virüs var. Virüsler bizim onlar hakkında ne düşündüğümüzü umursamıyor gibiler.

Ölü hücreleri istila edip onları yeniden canlandıran virüsler bile var, yani ölü hücreler virüsler için konak olabiliyor, ki bu da olayı daha fazla bulandırıyor.

Veya mitokondri. Daha önce bağımsız yaşamakta olan mitokondriler, birçok kompleks hücrenin güç santrali olup daha büyük hücrelerle ortaklığa girmiş bakterilerdir. Halen kendi DNA'ları vardır ve kendi başlarına çoğalabilirler ama artık canlı değillerdir, ölüdürler. Demek ki kendi yaşamlarını, DNA'larının varlığını sürdürebilmesi ile takas ettiler, yani genetik kodlarına yararlı olduğu sürece canlı şeyler cansız şeylere evrilebilir.

Belki de hayat, varlığını aralıksız sağlayabilen bilgidir.

Reklamı Kapat

Peki, yapay zekaya ne demeli?

En ortak tanımımızla, bilgisayarlarda yapay yaşam yaratmaya çok yakınız. Bu, teknolojimizin oraya varışından önceki bir zaman meselesidir sadece. Ve bu bilim kurgu da değil... Birçok zeki insan aktif olarak bu konuda çalışmakta. Şu an bile bilgisayar virüslerinin canlı olup olmadığını tartışabilirsiniz.

Peki, tamam. O halde yaşam nedir? Şeyler mi, süreçler mi, DNA mı, bilgi mi? Bu çok hızlıca karmaşık bir hale geliyor. Bir şey kesin: Fiziksel olmayan bazı unsurlar içeriyor olmasından ya da cansız nesnelerden farklı ilkelerce kontrol ediliyor olmasından ötürü yaşamın canlı olmayan şeylerden temelde farklı olduğu fikri yanlış çıktı.

Charles Darwin'den önce insanlar, kendileri ve diğer yaşayan canlılar arasında bir çizgi çekmişti. Bizi özel yapan büyülü şeyler vardı. Yaşayan her canlı gibi evrimin bir ürünü olduğumuzu kabul etmek zorunda kaldığımızda farklı bir çizgi çektik.

Ama bilgisayarların neler yapabileceği ve hayatın işleyişi konusunda daha fazla öğrendikçe kendi yaşam tanımımıza uyan ilk makineyi yaratmaya daha da yaklaştık ve kendimize yönelik imgemiz tekrardan tehlikede. Ve bu er ya da geç gerçekleşecek.

İşte size bir soru daha: Eğer evrendeki her şey aynı maddeden yapılıyorsa, bu evrendeki her şeyin ölü mü yoksa canlı mı olduğu anlamına mı gelir? Bu sadece karmaşık bir meselesi mi? Aslında hiç canlı olmadığımız için hiç ölmeyeceğimiz anlamına mı geliyor? Yaşam ve ölüm birbirinden bağımsız bir soru ve biz henüz bunu fark edemedik mi? Bizi çevreleyen evrenin sandığımızdan daha çok parçası olmamız mümkün mü?

Agora Bilim Pazarı
Olgularla Radyoloji Nöroradyoloji
  • Boyut: 21,5*27,5
  • Sayfa Sayısı: 212
  • Basım: 1
  • Basım Yeri: ANKARA
  • ISBN No: 9786053554851
Devamını Göster
₺165.00 ₺180.00
Olgularla Radyoloji Nöroradyoloji

Bize sormayın; sizin için bir cevabımız yok. Sadece üzerine düşünmeniz için sorularımız var. Neticede bu, bizi canlı hissettiren ve bize rahatlık veren sorulara ilişkin düşünmekle ilgili.

Destek Olun

Bu video, Kurzgesagt tarafından hazırlanmış, Evrim Ağacı tarafından altyazılandırılmıştır. Eğer içeriği beğendiyseniz, orijinal kaynağa destek olmak için, lütfen YouTube kanalına gidip videolarını beğenmeyi unutmayın.

Kurzgesagt kanalının bu videosunu orijinal dilinde ve İngilizce alt yazılı olarak buradan seyredebilirsiniz:

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Muhteşem! 8
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Umut Verici! 2
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Korkutucu! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Kursgezagt | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/10/2021 22:36:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5492

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Şempanze
İspat
Tarih
Haber
Ornitoloji
Normal Doğum
Akciğer
Görüş
Ekonomi
Tehdit
Sperm
Uterus
Salgın
Karanlık Enerji
Astrofotoğrafçılık
Kuyruk
Hominidae
Hidrotermal Baca
Savunma
Tüy
Yapay Zeka
Kedi
Kuvvet
Ölçüm
Fotosentez
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın