Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İnsan ve Diğer Memelilerin Nöronları Arasında Çarpıcı Farklar Keşfedildi!

İnsan ve Diğer Memelilerin Nöronları Arasında Çarpıcı Farklar Keşfedildi!
4 dakika
2,373
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Nöronlar, potasyum ve sodyum gibi iyonların akışını kontrol eden iyon kanalları tarafından üretilen elektriksel atımlar yoluyla birbirleriyle iletişim kurar. Şaşırtıcı yeni bir çalışmada, MIT'den nörobilimciler, insan nöronlarının, diğer memelilerin nöronlarına kıyasla, bu kanala beklenenden çok daha az sayıda sahip olduğunu gösterdi.

Araştırmacılar, kanal yoğunluğundaki bu azalmanın, insan beyninin daha verimli çalışacak şekilde gelişmesine yardımcı olabileceğini ve kaynakları, karmaşık bilişsel görevleri yerine getirmek için gerekli olan diğer enerji yoğun süreçlere yönlendirmesine izin vermiş olabileceğini düşünüyorlar. MIT'nin McGovern Beyin Araştırmaları Enstitüsü'nün bir üyesi olan beyin ve bilişsel bilimler doçenti Mark Harnett şöyle diyor:

Beyin, iyon kanallarının yoğunluğunu azaltarak enerji tasarrufu yapabiliyorsa, bu enerjiyi diğer nöronal veya devre süreçlerine harcayabilir.

Harnett ve meslektaşları, türünün en kapsamlı elektrofizyolojik çalışması olan 10 farklı memeliden alınan nöronları analiz ettiler ve insanlar dışında baktıkları her tür için geçerli olan bir "inşa planı" belirlediler. Nöronların boyutu arttıkça nöronlarda bulunan kanalların yoğunluğunun da arttığını buldular. Ancak insan nöronlarının bu kuralın çarpıcı bir istisnası olduğu kanıtlandı. Eski MIT yüksek lisans öğrencisi Lou Beaulieu-Laroche,

Tüm Reklamları Kapat

Önceki karşılaştırmalı araştırmalar, insan beyninin diğer memeli beyinleri gibi inşa edildiğini ortaya koydu, bu yüzden insan nöronlarının özel olduğuna dair güçlü kanıtlar bulmak bizi şaşırttı.

Bir Yapı Planı

Memeli beynindeki nöronlar, diğer binlerce hücreden elektrik sinyalleri alabilir ve bu girdi, "aksiyon potansiyeli" adı verilen bir elektrik atımını ateşleyip ateşlemeyeceklerini belirler. 2018'de Harnett ve Beaulieu-Laroche, insan ve sıçan nöronlarının bazı elektriksel özelliklerinde, özellikle de nöronun dendrit adı verilen bölümlerinde, diğer hücrelerden girdi alan ve işleyen ağaç benzeri antenlerde farklılık gösterdiğini keşfettiler.

Bu çalışmadan elde edilen bulgulardan biri, insan nöronlarının, sıçan beynindeki nöronlardan daha düşük iyon kanalları yoğunluğuna sahip olmasıydı. Araştırmacılar, iyon kanalı yoğunluğunun genellikle türler arasında sabit olduğu varsayıldığından, bu gözlem karşısında şaşırdılar. Yeni çalışmalarında Harnett ve Beaulieu-Laroche, iyon kanallarının ifadesini yöneten herhangi bir model bulup bulamayacaklarını görmek için birkaç farklı memeli türünden nöronları karşılaştırmaya karar verdiler. İki tip voltaj kapılı potasyum kanalı ve beynin korteksinde bulunan bir tür uyarıcı nöron olan katman 5 piramidal nöronlarda hem potasyum hem de sodyum ileten HCN kanalını incelediler.

10 memeli türünden beyin dokusu elde edebildiler: Etrüsk sivri fareleri (bilinen en küçük memelilerden biri), gerbiller, fareler, sıçanlar, Gine domuzları, yaban gelinciği, tavşanlar, marmosetler ve makakların yanı sıra beyin ameliyatı sırasında hastalardan alınan insan dokusu... Bu çeşitlilik, araştırmacıların memeli krallığında bir dizi kortikal kalınlık ve nöron boyutunu kapsamasına izin verdi.

Araştırmacılar, inceledikleri hemen hemen her memeli türünde, nöronların boyutu arttıkça iyon kanallarının yoğunluğunun arttığını buldular. Bu modelin tek istisnası, beklenenden çok daha düşük iyon kanalları yoğunluğuna sahip olan insan nöronlarındaydı. Harnett, şöyle diyor:

Tüm Reklamları Kapat

Türler arasında kanal yoğunluğundaki artış şaşırtıcı, çünkü ne kadar çok kanal varsa, iyonları hücrenin içine ve dışına pompalamak için o kadar fazla enerji gerekiyor. Ancak, araştırmacılar korteksin genel hacmindeki kanalların sayısı hakkında düşünmeye başlayınca bu mantıklı gelmeye başladı.

Etrüsk faresinin çok küçük nöronlarla dolu minik beyninde, belirli bir doku hacminde, çok daha büyük nöronlara sahip tavşan beynindeki aynı hacimdeki dokudan daha fazla nöron vardır. Ancak tavşan nöronları daha yüksek iyon kanalları yoğunluğuna sahip olduğundan, belirli bir doku hacmindeki kanalların yoğunluğu, her iki türde veya araştırmacıların analiz ettiği insan olmayan türlerin herhangi birinde aynıdır. Harnett, şöyle diyor:

Bu yapı planı, dokuz farklı memeli türünde tutarlıdır. Korteksin yapmaya çalıştığı şey, birim hacim başına iyon kanallarının sayısını tüm türlerde aynı tutmak. Bu, belirli bir korteks hacmi için, en azından iyon kanalları için enerji maliyetinin aynı olduğu anlamına gelir.

Enerji Verimliliği

Ancak insan beyni, bu bina planından çarpıcı bir sapmayı temsil ediyor. Araştırmacılar, iyon kanallarının yoğunluğunun artması yerine, belirli bir beyin dokusu hacmi için beklenen iyon kanallarının yoğunluğunda çarpıcı bir düşüş buldular.

Araştırmacılar, bu düşük yoğunluğun, iyonları pompalamak için daha az enerji harcamanın bir yolu olarak evrimleşmiş olabileceğine inanıyor, bu da beynin bu enerjiyi nöronlar arasında daha karmaşık sinaptik bağlantılar oluşturmak veya daha yüksek oranda aksiyon potansiyellerini ateşlemek gibi başka bir şey için kullanmasına izin veriyor. Harnett, şöyle diyor:

İnsanların daha önce korteks boyutunu sınırlayan bu yapı planından evrimleştiğini ve enerjik olarak daha verimli hale gelmenin bir yolunu bulduklarını düşünüyoruz, böylece diğer türlere kıyasla hacim başına daha az ATP harcıyorsunuz.

Şimdi bu ekstra enerjinin nereye gidebileceğini ve insan korteksindeki nöronların bu yüksek verimliliğe ulaşmasına yardımcı olan spesifik gen mutasyonlarının olup olmadığını araştırmayı umuyor. Araştırmacılar ayrıca, insanlarla daha yakından ilişkili olan primat türlerinin iyon kanalı yoğunluğunda benzer düşüşler gösterip göstermediğini araştırmakla da ilgileniyorlar.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
26
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat
  • Anne Trafton
  • MIT

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 14/06/2024 05:08:12 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13090

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Uterus
Göç
Evrenin Genişlemesi
Sağlık Personeli
Fizyoloji
Ara Tür
Deri
Kimyasal Bağ
Allah
Şeker
Lazer
Kalp
İletişim
Tekillik
Doku
Özel Görelilik
Plastik
Primatlar
Diş Hekimliği
Hastalık Yayılımı
Tohum
Karbonhidrat
Yörünge
Doğal
Kamuflaj
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
M. Turgut, et al. İnsan ve Diğer Memelilerin Nöronları Arasında Çarpıcı Farklar Keşfedildi!. (11 Kasım 2022). Alındığı Tarih: 14 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13090
Turgut, M., Bakırcı, Ç. M. (2022, November 11). İnsan ve Diğer Memelilerin Nöronları Arasında Çarpıcı Farklar Keşfedildi!. Evrim Ağacı. Retrieved June 14, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13090
M. Turgut, et al. “İnsan ve Diğer Memelilerin Nöronları Arasında Çarpıcı Farklar Keşfedildi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 11 Nov. 2022, https://evrimagaci.org/s/13090.
Turgut, Müşfik. Bakırcı, Çağrı Mert. “İnsan ve Diğer Memelilerin Nöronları Arasında Çarpıcı Farklar Keşfedildi!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, November 11, 2022. https://evrimagaci.org/s/13090.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close