Yapay Zekanın Beden Problemi ve Gelişimsel Robotik: Yapay Zeka, Fiziksel Bir Bedene Sahip Olmadan Neden Tam Potansiyeline Ulaşamaz?

Yapay Zekanın Beden Problemi ve Gelişimsel Robotik: Yapay Zeka, Fiziksel Bir Bedene Sahip Olmadan Neden Tam Potansiyeline Ulaşamaz?
Yapay zekayı temsilen tanıdık bir görsel
Pexels
Yazar Mark Lee Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
1,552 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Yapay zeka, büyük ilerlemeler kaydediyor gibi görünüyor. Kendi kendini süren arabaların, otomatik çeviri sistemlerinin, konuşma ve metin analizlerinin, görsel işleme ve her çeşit tanıma sisteminin kilit teknolojisi haline geldi.[1], [2], [3] Pek çok konuda yapay zeka, en iyi insan performansını bile aşabiliyor.[4]

Yeni bir ticari endüstrinin doğuşuna, devasa finansal yatırıma ve muazzam potansiyele şahitlik ediyoruz.[5] Yapay zeka tarafından geliştirilemeyecek hiçbir alan, otomatikleştirilemeyecek hiçbir iş, yapay zeka uygulaması tarafından halledilemeyecek hiçbir sorun yok gibi görünüyor. Peki bu, kesin olarak doğru mu?

Bilgisayım (İng: "computation") üzerine yapılan teorik çalışmalar gösteriyor ki, bazı şeyler hesaplanabilir değil.[6] Parlak zekalı matematikçi ve şifre kırıcı Alan Turing, bazı hesaplamaların yıllar, yüzyıllar sürebilecekken, bazılarının asla bitmeyebileceğini ispatlamıştı.

Reklamı Kapat

Örneğin, bir satranç oyunundaki birkaç hamleyi kolaylıkla hesaplayabiliriz, ama ortalama 80 hamlelik bir satranç oyunundaki tüm hamlelerin muhasebesini yapmak hiç pratik değildir. Saniyede yüz bin trilyon işlem yapabilen, dünyanın en hızlı bilgisayarlarından birini kullandığımızda bile, satranç alanın küçük bir kısmının keşfedilmesi 1 yıldan fazla sürüyor. Bu, aynı zamanda büyütme problemi olarak da biliniyor.[7]

Erken yapay zeka araştırmaları, az sayıda problem kombinasyonları üzerinde (X-O-X oyunu gibi "oyuncak problemler" alanında) iyi sonuçlar vermişti, ancak satranç gibi daha geniş olanlara büyütüldüğünde, aynı sonuçları veremediler. Neyse ki modern yapay zeka, bu tarz problemlerle başa çıkmak için alternatif yollar geliştirdi.[8] Sadece olası hamlelere değil, insan zihninin yönetebileceğinden çok daha ötesine bakarak, dünyanın en iyi insan oyuncularını alt edebiliyor. Bunu; tahminler yürüterek, olasılıklar hesaplayarak, geniş sinir ağları ve öteki makine öğrenme tekniklerini kullanarak yapıyor.

Ancak bunlar aslında bilgisayar biliminin sorunları, yapay zekanın değil. Peki yapay zekanın zekasını konuşturabilmesi için herhangi bir temel kısıtlama var mı? İnsan-bilgisayar etkileşimini düşündüğümüzde, ciddi bir mesele doğuyor: Gelecek yapay zeka sistemlerinin; interaktif, arkadaşça ve sosyal bir tutumla insanlarla iletişim kurması ve onlara yardım etmesi bekleniyor.[9]

Akıl Teorisi

Tabii ki biz, bu sistemlerin oldukça ilkel versiyonlarına sahibiz. Buna rağmen sesli komut sistemleri ve çağrı merkezi tarzı komut dosyası işlemleri sanki bir diyalog varmış gibi davranır.[10] Asıl ihtiyacımız olan ise, yapay zekanın kişiyi ve geçmiş konuşmaları hatırladığı, uzun vadede serbest akışlı diyalogları içeren, uygun sosyal etkileşimler... Yapay zeka, asıl denilmek istenileni, niyeti ve beklentileri gerçekten anlayabilmeli.

Bu, psikolojide "akıl teorisi" olarak bilinen anlayışı gerektiriyor: Yani muhatap olduğunuz kişinin bir düşünce şeklinin olduğunu ve dünyayı kabaca sizin gördüğünüz gibi gördüğü bilmelisiniz.[11] Bu şekilde birisi bir deneyiminden bahsettiği zaman, neyi tarif ettiğini anlayabilir, yorumlara anlam verebilirsiniz.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Aynı zamanda karşımızdaki kişinin hareketlerini içselleştirebilir ve mimik ve beden dili sinyallerinden neyi kastettiğini anlayabiliriz. Yani Ecem, "Bence Nihal Behlül'den hoşlanıyor ama Behlül onu kendine uygun bulmuyor." dediğinde biliyoruz ki, Ecem'in öncelikli modeli kendi düşünceleri, ikinci öncelikli modeli Behlül'ün düşünceleri ve üçüncü öncelikli modeli Behlül'ün Nihal'in ne düşündüğüne yönelik tahminleri. Bunu anlayabilmek için gerçek hayatta benzer bir durumu tecrübe etmiş olmamız gerektiğine dikkat edelim.

Fiziksel Öğrenme

Açıkça görülüyor ki tüm bu sosyal etkileşimler, eğer taraflar "benlik duygusu"na sahipse ve bunu üçüncü kişi için de koruyabiliyorlarsa anlamlıdır.[12] Bir başkasını anlayabilmek için kendini bilmek gereklidir. Bir yapay zekanın "benlik modeli", vücudunun nasıl çalıştığını anlayan, kendi alanının ayrıntılı bir haritasını ve iyi anlaşılmış becerileri içeren öznel bir perspektife sahip olmalıdır.

Yapay Zeka
Yapay Zeka
Pixabay

Bu demek oluyor ki benlik duygusunu sağlam veri ve deneyim üzerine inşa edebilmek için fiziksel bir beden gerekli. Bir tarafın eylemi, diğeri tarafından gözlemlendiği zaman bu olay, tarafların her ikisi tarafından ortak olarak anlaşılabilir. Bu demek oluyor ki sosyal yapay zekanın gövdeli robotlar ile gerçekleştirilmesi gerekecek. Bir yazılım kutusunun, nasıl olur da, fiziksel dünyaya (insanların dünyasına) bir bakış açısı olabilir?

Bir yazılımcı, bir robota tamamen benlik bilincine sahip olan bir yazılım yazamaz. Eğer en başından itibaren öznel bir bakış açısı tasarlandıysa, bu tasarımcının kendi bakış açısı olmuş olur; bu yüzden de tasarımcının bilmediği deneyimleri öğrenmesi ve bunlarla başa çıkması gerekir. Yani asıl yapmamız gereken, öznel bir bakış açısını kendi öğrenebilecek bir yapı ortaya koyabilmek.

Reklamı Kapat

Neyse ki bu zorluklardan kurtulmanın bir yolu var. İnsanlar da tıpkı aynı sorunlarla karşılaşıyor ancak onlar bu sorunları tek seferde çözemiyorlar. Bebeklik döneminde insanlar; vücudunu kontrol etmeyi öğrenirken ve dış dünyayı deneyimlerken inanılmaz bir gelişim sürecinden geçiyorlar.[13] Ayrıca nasıl davranmamız gerektiğini ve davranışlarımızın nasıl sonuçlar doğurabileceğini de öğreniyoruz.

Gelişimsel robotik adlı alandaki yeni araştırmalar, artık robotların da bebekler gibi nasıl sıfırdan öğrenebileceğinin peşinde. Robotlar, ilk aşamada durağan cisimleri ve robot dünyasının fiziğini keşfetmeyle ilgileniyor. Sonrasında karşı tarafın etkileşimlerini not alıyor ve kopyalıyor.[14] Bu şekilde git gide daha karmaşık bir benlik duygusu inşa etmiş oluyorlar, tıpkı bir bebek gibi... Örneğin Mark Lee, How to Grow a Robot (Bir Robot Nasıl Geliştirilir?) adlı kitabında, bu alandaki yeni deneyleri ele alıyor.[15]

Yani, bedeni bulunmayan bir yapay zeka, bu durum nedeniyle şimdilik temelde kısıtlanmış olsa da robot bedenlerle alakalı gelecek araştırmalar, yapay zeka ile insanlar arasında kalıcı, empatik ve sosyal etkileşimler kurulmasını sağlayabilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Umut Verici! 3
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ J. McDermid. Self-Driving Cars: Why We Can't Expect Them To Be 'Moral'. (24 Ocak 2019). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ K. Wiggers. How Google Is Using Emerging Ai Techniques To Improve Language Translation Quality. (03 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: VentureBeat | Arşiv Bağlantısı
  • ^ H. Yule. Breast Cancer Diagnosis By Ai Now As Good As Human Experts. (30 Nisan 2019). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ C. Nast. Deepmind’s Superhuman Ai Is Rewriting How We Play Chess. (03 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: Wired | Arşiv Bağlantısı
  • ^ P. Cowling. Why Tech Giants Are Investing Millions In Ai That Can Play Video Games. (30 Ekim 2017). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ I. Weiss. Major Quantum Computational Breakthrough Is Shaking Up Physics And Maths. (14 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Kittur, et al. (2019). Scaling Up Analogical Innovation With Crowds And Ai. Proceedings of the National Academy of Sciences, sf: 1870-1877. doi: 10.1073/pnas.1807185116. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ P. Cowling, et al. Google's Go Triumph Is A Milestone For Artificial Intelligence Research. (27 Ocak 2016). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. Barber. Do We Want To Live In A World Where Our ‘Best Friends' Are Ai Chatbots?. (12 Şubat 2018). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Schoene, et al. Ai: There's A Reason It's So Bad At Conversation. (17 Eylül 2018). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ D. Lu. Ai Passes Theory Of Mind Test By Imagining Itself In Another's Shoes. (19 Temmuz 2019). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: New Scientist | Arşiv Bağlantısı
  • ^ V. Mohan. Can Robots Ever Have A True Sense Of Self? Scientists Are Making Progress. (27 Şubat 2019). Alındığı Tarih: 20 Eylül 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. Sharma, et al. (2014). Mary Sheridan's From Birth To Five Years. ISBN: 9780415833547.
  • ^ J. Law, et al. (2014). A Psychology Based Approach For Longitudinal Development In Cognitive Robotics. Frontiers in Neurorobotics. doi: 10.3389/fnbot.2014.00001. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. H. Lee. (2020). How To Grow A Robot: Developing Human-Friendly, Social Ai. ISBN: 9780262043731. Yayınevi: MIT press.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/10/2021 08:05:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10951

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Manyetik
Abd
Saç
Teyit
Yapay
Hastalık Kataloğu
Kelebek
Sinir Hücresi
Vücut
Taksonomi
Antropoloji
Güneş
Değişim
Mantık
Avrupa
Uyku
Evrim
Türlerin Kökeni
Şempanze
Gazetecilik
Konuşma
Veri
Film
Transkripsiyon
Yeme
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın