Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Mısır bitkisi, Yapay Seçilim yoluyla gerçekleşen evrimin en harika örneklerinden birisidir. Atasal türünden o kadar farklılaşmıştır ki, aradaki farkları saymakla bitmez. En tipik evrimsel değişimler atasal türlerden bu yana hacimce 1000 kat* irileşmesi, onlarca yeni çeşide dallanması, içeriğinin evrimleşmesi gibi açılardan yaşanmıştır. Buna neden olan belli bir türün (bu durumda insan), belli bir canlıyı (bu durumda mısırdır), belli özelliklere göre (görselde listelenmiştir) seçmesidir. Bu, evrimin Yapay Seçilim mekanizmasıdır. Burada bilinçli bir tercih olduğu için buna "yapay" seçilim denir. Doğada süregelen yaşam mücadelesi ve ortama adapte olma yarışı içerisinde, doğal sebeplerle hayatta kalıp kalmama sonucu oluşan seçime ise Doğal Seçilim denir. Tarafımızdan kaleme alınmış olan ve buraya tıklayarak nasıl edinebileceğinizi öğrenebileceğiniz Evrim Kuramı ve Mekanizmaları isimli kitapta, bu konuyu şu şekilde kısaca anlatmıştık:

"(...) Bir diğer örnek günümüz mısır bitkisinden verilebilir. Bilimsel ismi Zea mays olan mısır türü, aslında MÖ 7500 yıllarından daha öncesinde doğada yetişen bir bitki değildi. Atasal bir tür olduğu düşünülen ve oldukça sınırlı sayıda taneciği bulunan teosintelerin, tanecik yapısının fazlalığına göre yapılan bir yapay seçilimin, birkaç yüz nesil içerisinde bildiğimiz, bol taneli mısırların evrimleşmesini sağladığı düşünülmektedir. Teosinte, tanecik açısından fakir; ancak çorak ortamlarda bile başarıyla yaşayabilen bir bitki alt türüdür. Bu alt türün seçilim sonucu farklılaşması sonucunda öncelikle daha bol taneciklere sahip bir ara basamağın, sonrasında ise bu tanecik yapısının seçiminin sürdürülüp, sadece daha fazla tanecikli bireylerin üremesinin sağlanmasıyla günümüz mısır bitkisinin evrimleştiği düşünülmektedir. Günümüzde, mısır ile atası olduğu düşünülen teosintelerin çiftleşmeye zorlanması durumunda tanecik bakımından ikisinin arasında bir melez canlı ortaya çıkmaktadır, bu da türleşmenin tamamen sonlanmadığını, evrimin sürdüğünü göstermektedir. (...)"

Mısırın Evrimi
Mısırın Evrimi
James Kennedy

Günüzde mısırın evrimine dair çok fazla sayıda bilgiye sahibiz. Örneğin ilk olarak Meksikalı çiftçiler tarafından yabani ataların (teosinte benzeri canlıların) seçilmeye başladığını ve daha iri ve çok sayıda tanecikli ataların birbiriyle çaprazlandığını biliyoruz. Sonrasında ise, tada bağlı olarak çeşitli özellikler seçilmeye başlamıştır. Konuyla ilgili olarak Utah Üniversitesi Genetik Bölümü'nün buradaki sitesinden bol bol görsel ve bilgi alınabilir.

Not: 1000 kat artış hacim bazındadır. Tarım ürünlerinde tek bir boyuttaki artış çoğu zaman toplam üretim/tüketim konusunda önemsizdir. Önemli olan hacim artışıdır. Her boyutta (en, boy, yükseklik) 10 kat büyüyen bir cisim, hacimce 1000 kat büyümüş demektir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Kennedy. Artificial Vs Natural Watermelon & Sweetcorn. (2014, Temmuz 14). Alındığı Tarih: 12 Kasım 2018. Alındığı Yer: James Kennedy

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder