Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

WhatsApp Zaten 2016'dan Beri Verilerinizi Facebook ile Paylaşıyordu! Alternatifleriniz Neler?

WhatsApp Zaten 2016'dan Beri Verilerinizi Facebook ile Paylaşıyordu! Alternatifleriniz Neler?
5 dakika
57,027
  • Kriptografi
  • Teknoloji Haberciliği

Sacha Baron Cohen'in "gelmiş geçmiş en büyük propaganda makinası" olarak tanımladığı Facebook, WhatsApp isimli mesajlaşma uygulamasını 2014 yılında satın aldı. Ve o zamandan beri kullanıcılar, bu iki araç arasında ne düzeyde bir veri akışı olduğu konusunda karanlıktaydılar. Ancak Ocak 2021'in başı, bu konuda akılda hiçbir soru işareti bırakmayacak biçimde cevabı verdi: WhatsApp, bazı istisna durumlar haricinde, bütün verileri Facebook (ve dolayısıyla Instagram) ile paylaşabilecek! Bu, kitlesel bir öfkeye neden oldu ve Türkiye'de Telegram uygulamasının 1 numaraya yükselmesine, Elon Musk'ın Signal uygulamasını önermesine neden oldu.

Ancak bu kitlesel öfkeyle ilgili ufak bir sorun var: WhatsApp'ın bu kararı, yeni bir uygulama değil. WhatsApp, 2016 yılından beri zaten verilerinizin neredeyse tamamını "Facebook Evreni" ile paylaşıyordu! 8 Şubat 2021'den itibaren Kullanıcı Sözleşmesi'nin değişeceği gerçeği ve bu sözleşmeyi kabul etmek zorunda olmanız (aksi takdirde WhatsApp'ı kullanamamanız), bunu sadece daha resmî bir temele oturtuyor. Yeni sözleşme, belli verilerinizin Facebook ile paylaşılmasını reddetme hakkınızı elinizden alıyor. Örneğin, güncel sözleşmede bulunan aşağıdaki cümle, yeni sözleşmede artık yok:

Bu Reklamı Kapat

Eğer halihazırda var olan bir kullanıcı iseniz, WhatsApp hesap bilgilerinizin Facebook ile paylaşılmasını, dolayısıyla Facebook reklamlarını ve ürün deneyimlerini geliştirmeyi tercih etmeyebilirsiniz.
WhatsApp'ın Ocak 2021 güncellemesiyle değişecek sözleşme konularının özeti.
WhatsApp'ın Ocak 2021 güncellemesiyle değişecek sözleşme konularının özeti.
WhatsApp

Elbette bu, Dünya çapında WhatsApp'ın artık kırmızı bir çizgiyi aştığı iddialarına neden olsa da, WhatsApp zaten 2016 yılından beri Facebook ile bilgilerinizi rutin olarak paylaşıyordu.[1] 2 milyardan fazla üyesinin neredeyse her birininkini!

WhatsApp'ın Ağustos 2016'daki büyük sözleşme güncellemesi, Facebook ile kullanıcı bilgilerinin ve metaverilerin paylaşılmasının önünü açtı. O zamanlar sayıları 1 milyar civarında olan WhatsApp kullanıcıları, bu kararı (en azından ufak bir kısmını) reddedebilmek için sadece 30 güne sahipti. O tarihte değişimi reddetmediyseniz, zaten bu değişimleri kabul ettiniz demektir. Eğer ki o zamanlarda bu reddi yaptıysanız, yeni güncellemeyle gelen veri paylaşımından muaf olacaksınız; ancak çok büyük ihtimalle kullanıcıların ezici çoğunluğu bu reddi yapmadı ve artık böyle bir ret seçeneği bulunmuyor. WhatsApp, 2016'daki 30 günlük sürenin sonunda, bu seçeneği zaten kaldırmıştı.

Bu Reklamı Kapat

2016'daki Değişikliği Reddettiniz mi?

Eğer o zamanlarda bu kararı alıp almadığınızı merak ediyorsanız, Ayarlar kısmındaki "Hesap Bilgilerini Talep Et" tuşuna tıklayarak tercihinizi görebilirsiniz. Bunun için, mobil WhatsApp ana sayfa ekranında sağ üst köşede yer alan üç nokta işaretine basıp, "Hesap" kısmına geçip, "Hesap Bilgilerini Talep Et" tuşuna dokunabilirsiniz. Burada, "Raporu Talep Et" tuşuna tıklamanız halinde, WhatsApp raporunuzu üretmeye başlayacak.

WhatsApp'ın bu yazı itibariyle söylediğine göre, hesap bilgileri raporunuzun tarafınıza iletilmesi 3 gün kadar sürebiliyor. Bu süre zarfının sonunda WhatsApp, raporunuzun oluşturulduğunu size bildiriyor ve aynı yere giderek birkaç hafta boyunca raporunuzu indirebiliyorsunuz. Bu raporun oluşturulduğu süre zarfı boyunca hesabınızı kapatırsanız veya telefon numarası gibi temel bilgilerinizi değiştirirseniz, rapor üretimi iptal ediliyor. Nihayetinde size ulaşacak olan rapor içerisinde size iletilen bilgileri gözden geçirerek, Facebook ile paylaşım ayarlarınızı kontrol edebilirsiniz.

Elbette, o günden bugüne WhatsApp'a katılan diğer 1 milyar kullanıcının hiçbirinin bu tercihte bulunma şansı yoktu. Dolayısıyla o zamandan beri, önceki 1 milyar kişi içinden bu reddi vermeyenler ile 4 senede yeni katılan 1 milyar kişinin her birinin verileri, yıllardır Facebook Evreni ile paylaşılmaktaydı. Facebook, Wired dergisine yaptığı bir açıklamada, son derece "akıllı" bir şekilde, şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu hafta getirdiğimiz yeni sözleşme kuralları, WhatsApp'ın halihazırda devam eden ve Facebook ile veri paylaşımı ile ilişkili olan uygulamalarını ve davranışlarını hiçbir şekilde değiştirmemektedir.

Evet. Çünkü zaten bu paylaşım yıllardır yapılmaktaydı.

Bu arada bunun bir diğer istisnası, Avrupa Birliği ve İngiltere'deki WhatsApp kullanıcıları. Çünkü bu bölge, daha önceden geçirdikleri GDPR yasası ile bu tür problemli olabilecek, zoraki kararları yasaklamışlardı (tabii GDPR'ın kendisi de oldukça tartışmalı bir yasaydı). Bu nedenle WhatsApp, bu bölgedeki kullanıcılarına yeni kararını geri kalan milyarlarca insana yapabildiği gibi dikte edemiyor.

Uçtan Uca Şifreleme?!

Bu konuyla ilgili en çok merak edilen nokta, eğer ki WhatsApp'ta ebeveynlerinize, arkadaşlarınıza veya diğer insanlara yazdığınız mesajlar Facebook'a gönderilebiliyorsa, bu uygulamanın meşhur "uçtan uca şifreleme" (İng: "end-to-end encryption" ya da kısaca "E2E") iddiasının nasıl doğru olduğu ile ilgiliydi.

Facebook'un söylediğine göre, bu konuda hiçbir değişim yaşanmadı. WhatsApp üzerinden gönderdiğiniz her bir mesaj, sadece siz ve hedef kişi tarafından görülebilir. Facebook'un kendisi bile bu mesajlara erişemiyor. Hatta Zuckerberg, şirketin farklı iletişim platformlarını birbirine bağlayarak bu şifreleme ağını genişletmek istediğinden tekrar tekrar bahsetmişti.[2]

Ama sorun şu: Bir uygulamanın spesifik mesajlarınıza erişemiyor olması, sizin hakkınızda dağlar kadar veri toplayamayacağı ve bunları paylaşamayacağı anlamına gelmiyor. Zaten WhatsApp, "hizmetlerinin çalışması, sağlanması, geliştirilmesi, anlaşılması, kişiye özel hale getirilmesi, desteklenmesi ve pazarlanması için" kullanıcı bilgilerini topladığını açıkça söylüyor.

Bu Reklamı Kapat

Pratik olarak bu, şu anlama geliyor: WhatsApp, Facebook ile bolca istihbarat paylaşıyor ve paylaştıkları arasında telefon numaraları, ne süreyle ve ne sıklıkla WhatsApp kullandığınız, diğer kullanıcılarla nasıl etkileştiğiniz, cihazınızı ayırt edici özellikler ve IP adresiniz, işletim sisteminiz, tarayıcı detaylarınız, batarya bilgileriniz, uygulama versiyonunun, mobil ağ bağlantınız, dil ayarlarınız ve yaşadığınız zaman dilimi gibi bilgiler var. Ayrıca WhatsApp'a en başından (belki de okumaksızın) izin verdiyseniz, ödeme ve işlem bilgileri, cookieler (çerezler) ve lokasyon bilgileriniz de alınıp kullanılabilir ve Facebook ile paylaşılabilir. Bunu, Johns Hopkins Üniversitesi kriptograflarından Matthew Green harika bir şekilde şöyle özetliyor:

WhatsApp, mesajlarınızın içeriğinin gizliliğini korumak açısından harika bir araç. Ancak geriye kalan her şeyinizin gizliliğini dilediği gibi kullanabiliyor.

Dijital haklar savunucusu bir grup olan Fight for the Future'ın genel müdür yardımcısı Evan Greer ise şöyle diyor:

Facebook tarafından üretilen hiçbir şeye güvenmiyorum. Facebook'un iş modeli, bireylerin gözetlenmesine dayanıyor. Bunu asla unutmayın.

WhatsApp Alternatifleri

WhatsApp, piyasadaki tek mesajlaşma uygulaması değil. Yine Facebook'a ait olan Messenger'a ek olarak, aşağıda bazı özelliklerinin kıyaslandığı Telegram, Signal ve Viber gibi onlarca yazılım bulunuyor. Yani WhatsApp'a ve diğer Facebook ürünlerine muhtaç değilsiniz.

Evrim Ağacı olarak bizler, bu firmaların hiçbiriyle hiçbir şekilde bağlantılı değiliz; ancak arayüz kolaylığı ve okurlarımızla iletişimi kolaylaştırma seviyesinden ötürü Telegram'ı yaygın olarak kullanmaktayız ve okurlarımıza da tavsiye edebiliriz. Eğer bunu tercih edecek olursanız, bizi buraya tıklayarak bulabilirsiniz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 51
  • Muhteşem! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • Grrr... *@$# 7
  • İnanılmaz 6
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Umut Verici! 4
  • Üzücü! 3
  • Korkutucu! 3
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 1
  • İğrenç! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Wired | Arşiv Bağlantısı
  • ^ B. Barrett. Whatsapp's Privacy Cred Just Took A Big Hit. (25 Ağustos 2016). Alındığı Tarih: 9 Ocak 2021. Alındığı Yer: Wired | Arşiv Bağlantısı
  • ^ N. Thompson. Mark Zuckerberg On Facebook's Future And What Scares Him Most. (6 Mart 2019). Alındığı Tarih: 9 Ocak 2021. Alındığı Yer: Wired | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/08/2022 20:47:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9926

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Büyük
Kuyrukluyıldız
Pandemik
Galaksi
Güneş
Genetik
Salgın
Vejetaryen
İklim Değişimi
Sinirbilim
Nükleer Enerji
Eczacılık
Yok Oluş
Evrim Kuramı
Felsefe
İntihar
Sürüngen
Hematoloji
Mit
Sars-Cov-2
Egzersiz
Ortak Ata
İletişim
Nörobilim
Mars
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.