Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Uzun Mesafe Koşmak, İnsanları İyi Bir Avcı Yapmış Olabilir!

Uzun Mesafe Koşmak, İnsanları İyi Bir Avcı Yapmış Olabilir! PopSci
3 dakika
230
Tüm Reklamları Kapat

Uzun mesafe koşusu sadece modern maratoncular için bir hobi ya da sosyal medyada paylaşım malzemesinden ibaret değildir. Nature Human Behaviour dergisinde yayınlanan bir çalışma, avlanırken uzun mesafe koşmanın antropolojik tarihine yeni bir bakış açısı getirerek yiyecek arama gibi diğer geleneksel avlanma yöntemleri kadar verimli olabileceğini gösteriyor.[1]

Bulgular, dayanıklılık takibi hipotezi adı verilen bir fikri destekliyor. Çalışmanın yazarları olan evrimsel antropologlar Kanada Trent Üniversitesi'nden Eugène Morin ve Davis Kaliforniya Üniversitesi'nden Bruce Winterhalder, şöyle anlatıyor:

Sık sık koşu yapan insanlar, düzenli olarak yapıldığında koşmanın nispeten kolay hale geldiğini bilirler. Buradan yola çıkarak, bunun avcılıkta nasıl seçici bir avantaj sağlayabileceğini öngörmek kolaydır.

Başlangıçta bazı antropologlar, av peşinde uzun mesafeler boyunca koşmanın insan vücudunu yoracağına ve bu zahmete değmeyeceğine inanıyordu. Daha yavaş tempolu bir takip yöntemiyle hem yiyecek elde etmek hem de gücü korumak daha iyi bir yöntem olarak görülüyordu.

Tüm Reklamları Kapat

Dayanıklılık takibi hipotezi ise, insanların uzun mesafeleri koşma yeteneğinin yaklaşık iki milyon yıl önce başlayan bir adaptasyon olduğunu öne sürmektedir. Yazarlar, şöyle anlatıyor:

Diğer memelilerin aksine, insanlar bolca terleyebilir ve güçten ziyade dayanıklılık için evrimleşmiş alt ekstremite kaslarına sahiptir. Buna, şempanzeler gibi primatlar da dahildir.

Eğer evrimsel olarak ekonomik ve başarı bir özellikse, tropikal bir ortamda orta ila büyük boyuttaki av hayvanlarını yakalamak için uzun mesafe koşmak, terleme ve dayanıklılık gibi benzersiz özellik kombinasyonu için seçilmiş olabilir.

Bununla birlikte, çağdaş insanların bu uzun mesafe koşu yaptığına dair çok az rapor var. Uzun mesafeler koşmak genellikle enerji bakımından maliyetli olduğundan eski zamanlarda olduğu gibi bu enerjiyi harcamaya değecek bir olay bulmak zordur.

Araştırmacılar, çalışmalarında uzun mesafe koşmanın avdaki rolünü araştırmak için 1500'lerin başından 2000'lerin başına kadar kaydedilmiş yaklaşık 400 örneği inceledi. Bunlar arasında Sibirya'daki Evenki halkı, Kanada'daki Innular, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Mbutiler, Avustralya'daki Pitjantjatjaralar, Alaska'daki Inuitler dahil olmak üzere farklı göçebe grupların ilk elden anlatıları yer alıyor. Bu etnografik kaynaklardan bazıları, avcıların bazen tek bir takipte 100 km’den fazla koştuklarını ortaya koymuştur.

Tüm Reklamları Kapat

Ekip, bu anlatıları incelemenin yanı sıra, bir takip sırasında ortaya çıkabilecek çeşitli senaryoları incelemek için matematiksel modellemeler kullandı. Avın büyüklüğünü, bir insanın hayvanları ne kadar hızlı veya yavaş takip ettiğini ve kat edilen mesafeyi değiştirdiler. Modeller, daha hızlı bir tempoya sahip uzun mesafe koşunun enerji getirisini artırabileceğini gösterdi. Yazarlar şöyle anlatıyor:

Koşmanın ya da koşma ve yürüme karışımının verimli olabileceğini ve modern çağdan önce avcı-toplayıcılar tarafından küresel olarak uygulandığını gösterebildik. Kısacası, uzun mesafe koşu av için rekabet ederken homininlere evrimsel bir avantaj sağlamış olabilir.

Çalışma, bu tür bir avlanma stratejisinin Pleistosen homininlerinde (2,6 milyon ila 11.700 yıl önce) bulunduğunu ve insan evriminde de bir rolü olabileceğini öne sürüyor. Ancak yazarlar araştırma yakın tarihe ait etnografik anlatılara dayandığı için bu çalışmanın doğrudan insanın evrimsel geçmişi hakkında bilgi vermediğini vurguluyor.

Ekip, Kanada'nın acı soğuk tundrasından Hawaii'nin daha nemli dağlarına kadar değişen ortamlarda buldukları uzun mesafe koşu vakalarının sayısı karşısında şaşırdığını, çalışmanın antropolojideki kültürel bir önyargıyı da vurguladığını belirtiyor. Araştırmacılar şöyle anlatıyor:

Kendini buna adamış insanlar dışında Batılılar koşuyu zorlu, masraflı, zorlayıcı olarak görme eğilimindedir. Gözlemsel verilerimiz genellikle erkekler, kadınlar ve çocuklar için, yarışlarda ve festivallerde ve avda koşmaya buna değer veren yerli toplumları vurgulamaktadır.

Morin ve Winterhalder şu anda avcıları nelerin motive etmiş olabileceğini ve hangi mevsimlerde daha çok uzun mesafe avı yapıldığını değerlendirdikleri bir başka çalışma üzerinde çalışıyor.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
8
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat
  • Laura Baisas

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ E. Morin, et al. (2024). Ethnography And Ethnohistory Support The Efficiency Of Hunting Through Endurance Running In Humans. Nature Human Behaviour, sf: 1-11. doi: 10.1038/s41562-024-01876-x. | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/06/2024 14:42:33 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/17652

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Saç
Carl Sagan
Ana Bulaşma Mekanizması
Küresel
Yapay Zeka
Fotosentez
Aminoasit
Geometri
Sağlık
Ses Kaydı
İlişki
Avcı
Einstein
İhtiyoloji
Gelişim
İnsan Türü
Mikroevrim
Ağaç
Doğal
Evrim Tarihi
Dil
Video
Kimyasal
Yıldızlar
Doğru
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
U. Derin. Uzun Mesafe Koşmak, İnsanları İyi Bir Avcı Yapmış Olabilir!. (20 Mayıs 2024). Alındığı Tarih: 20 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/17652
Derin, U. (2024, May 20). Uzun Mesafe Koşmak, İnsanları İyi Bir Avcı Yapmış Olabilir!. Evrim Ağacı. Retrieved June 20, 2024. from https://evrimagaci.org/s/17652
U. Derin. “Uzun Mesafe Koşmak, İnsanları İyi Bir Avcı Yapmış Olabilir!.” Edited by Ufuk Derin. Evrim Ağacı, 20 May. 2024, https://evrimagaci.org/s/17652.
Derin, Ufuk. “Uzun Mesafe Koşmak, İnsanları İyi Bir Avcı Yapmış Olabilir!.” Edited by Ufuk Derin. Evrim Ağacı, May 20, 2024. https://evrimagaci.org/s/17652.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close