Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Uyum Bozucu Dalgınlık Nedir? Hayatı Zorlaştıran Düzeyde Dalgınlık Tedavi Edilebilir mi?

Uyum Bozucu Dalgınlık Nedir? Hayatı Zorlaştıran Düzeyde Dalgınlık Tedavi Edilebilir mi? Georgia Tech University
Ayşegül Şenyiğit Özdil Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil  Abidin ErdostIrmak 2. Editör Abidin Erdost Irmak
2 dakika
1,298 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

İsrail Haifa Üniversitesi'nden Profesör Eliezer Somer tarafından tespit edilen uyum bozucu dalgınlık (İng: "maladaptive daydreaming"), psikiyatrik bir durumdur.[1] Bu, kişiyi günlük yaşamından alıkoyan yoğun bir hayal kurma durumudur. Çoğu zaman gerçek hayatta yaşanan bazı olaylar (sohbet konuları, ses ve koku gibi duyusal uyaranlar ve fiziksel deneyimler) bu durumu tetikleyebilir.

Uyum bozucu dalgınlık, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatiksel El Kitabının (DSM-V) yeni baskısında henüz bulunmamaktadır. Bu rahatsızlığın henüz resmi bir tedavi şekli olmamasına rağmen bazı uzmanlar, kişinin günlük yaşamı üstünde ciddi etkileri bulunan gerçek bir bozukluk olduğunu belirtiyor.

Belirti ve Semptomlar

Uyum bozucu dalgınlığa sahip olduğu iddia edilen kişi, bozukluğun bir veya daha fazla semptomuna sahip olabilir; fakat tüm belirtileri göstermek zorunda değildir. Yaygın semptomlar arasında aşağıdakiler örnek verilebilir:

  • Kendi karakterlerine, olayın geçtiği yere, olay örgüsüne ve diğer ayrıntılı hikaye benzeri özelliklere sahip son derece inandırıcı hayaller
  • Gerçek olayların tetiklediği hayaller
  • Günlük işleri tamamlamada çekilen zorluk
  • Gece uyumakta çekilen zorluk
  • Hayal kurmaya devam etmeye karşı duyulan karşı konulmaz arzu
  • Hayal kurarken kendini tekrarlayan hareketlerde bulunma
  • Hayal kurarken yüz ifadeleri yapma
  • Fısıldayarak ve konuşarak hayal kurma
  • Dakikalarca, hatta saatlerce süren hayaller kurma

Uzmanlar, uyum bozucu dalgınlığa neyin sebep olduğunu henüz bilememektedirler.

Reklamı Kapat

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Uyum bozucu dalgınlık yaşayan insanlar aynı zamanda dikkat eksikliği ve hiperaktivite (ADHD), depresyon ve obsesif kompulsif bozukluk (OCD) da deneyimlerler.[2], [3]Bu bozuklukların, uyum bozucu dalgınlık ile aralarındaki ilişki hala gizemini korumaktadır.

Teşhis Yöntemleri

Uyum bozucu dalgınlığı teşhis etmek için kullanılan evrensel bir yöntem olmamakla birlikte, Prof. E. Somer, bir kişinin bu bozukluğu yaşayıp yaşamadığını belirleyen Uyum Bozucu Dalgınlık Ölçeğini (UBDÖ) (İng: "Maladaptive Daydreaming Scale" ya da kısaca "MDS") geliştirmiştir. UBDÖ, uyum bozucu dalgınlığın 5 temel özelliğini derecelendiren, 14 parçalı bir ölçektir:

  • Hayallerin içeriği ve kalitesi (detayı)
  • Kişinin hayallerini kontrol edebilme yeteneği ve rüya görme dürtüsü
  • Hayal kurmanın verdiği sıkıntı miktarı
  • Hayal kurmanın kişi tarafından algılanan faydaları
  • Hayal kurmanın, bir kişinin günlük aktivitelerini gerçekleştirmesini ne kadar etkilediği

Buna ek olarak kişiler, uyum bozucu dalgınlığı ne sıklıkla yaşadıklarını da derecelendirirler.

Uyumsuz bozucu dalgınlık, genellikle bir psikoz türü olan şizofreni olarak teşhis edilir.[4] Bu, şizofreni hastalarının gerçekliği hayal dünyalarından ayırt edememelerinden kaynaklanmaktadır; fakat Somer, uyum bozucu dalgınlığı olan insanların, hayallerinin gerçek olmadığının farkında oldukları için bunun bir psikoz olmadığını belirtmektedir.[5]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Bu bozukluğun henüz resmi bir tedavisi yoktur ancak bir çalışmada araştırmacılar, obsesif kompulsif bozukluğun tedavisinde kullanılan fluvoksaminin (Luvox) uyum bozucu dalgınlığa sahip olan bir kişinin hayallerini kontrol etmede etkili olduğunu keşfetmişlerdir.

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Bu bozukluk günlük yaşamınıza müdahale edebilir. Bu durumla başa çıkmak için ihtiyaç duyduğunuz yardımı almak sizin için zor olabilir. Öte yandan bu bozukluğu yaşayan başka insanların rahatsızlıklarıyla nasıl başa çıktıklarını öğrenme amacıyla bir destek grubuna katılmak, uyum bozucu dalgınlığınızı uzak tutmanızı kolaylaştırabilir. Bu bozukluğu yaşayanlar için, Daydream In Blue ve Wild Minds Network dahil olmak üzere birkaç çevrimiçi forum bulunmaktadır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • İnanılmaz 2
  • Güldürdü 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ E. Cirino. Maladaptive Daydreaming: Scale, Symptoms, And Treatments. (26 Nisan 2017). Alındığı Tarih: 01 Ocak 2020. Alındığı Yer: Healthline | Arşiv Bağlantısı
  • ^ T. Kinman. What’s The Difference Between Adhd And Add?. (22 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 22 Aralık 2020. Alındığı Yer: healthline | Arşiv Bağlantısı
  • ^ M. Kerr. Major Depressive Disorder (Clinical Depression). (22 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 22 Aralık 2020. Alındığı Yer: healthline | Arşiv Bağlantısı
  • ^ E. Carey. Psychosis. (22 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 22 Aralık 2020. Alındığı Yer: healthline | Arşiv Bağlantısı
  • ^ V. Higuera. Schizophrenia. (22 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 22 Aralık 2020. Alındığı Yer: healthline | Arşiv Bağlantısı
  • K. Watson. Obsessive-Compulsive Personality Disorder (Ocpd). (22 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 22 Aralık 2020. Alındığı Yer: healthline | Arşiv Bağlantısı
  • C. Schupak, et al. (2009). Excessive Daydreaming: A Case History And Discussion Of Mind Wandering And High Fantasy Proneness. Consciousness and Cognition, sf: 290-292. doi: 10.1016/j.concog.2008.10.002. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/01/2021 08:48:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9787

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Su Ayısı
İnfografik
Evrimleşme
Uzay
Oksijen
Onkoloji
Dinozorlar
Zeka
Dağılım
Kuantum Fiziği
Nükleer
Maske Takmak
Biyokimya
Yumurta
Diyet
Dünya
Fare
Nasa
Özel Görelilik
Bilgi
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Bilinç
Entropi
Çeşitlilik
Kadın Sağlığı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Soru Sor
Not Ekle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Cehaleti kabul etmek bilgeliktir.”
Ashley Montagu
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku