Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu yazı, Canlıların Evrimi yazı dizisinin 39. yazısıdır. Dizinin ilk yazısına gitmek için buraya, dizideki tüm yazıları görmek için buraya tıklayınız. Yazı dizileri, EA Akademi'nin bir parçasıdır.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

Macropinna microstoma Fıçıgözlüler (Opisthoproctidae) familyasına ait bir türdür. Bu tür, halen Monterey Körfezi Akvaryumu'nda incelenmektedir ve araştırmalar çok ilginç sonuçlar vermektedir. Pek çok bilim insanı, bu balığı "Evrim'in zaferi" olarak nitelendirmekteyken, biz, Evrim Ağacı olarak bu kadar gladyatör havasında yaklaşmanın anlamsız olduğunu, zaten Evrim'in karşısında herhangi bir rakip olacak seviye, kalite ve güçte rakip bile bulunmadığını düşünüyoruz. Dolayısıyla bizim için bu balık da sıradan bir evrim ürünüdür ve özelliklerinin incelenmesi, önemli bilgiler verebilecektir.

Macropinna microstoma ( 2004 MBARI)
Macropinna microstoma ( 2004 MBARI)

Fıçıgözlüler, normal olarak güneş ışınlarının okyanus içerisinde ulaşabildikleri son noktalarda (yüzeyden ~600-800 metre aşağıda) yaşamaktadırlar; yani tam aydınlığın karanlığa kavuştuğu hatta. Ve bu canlılar, yaşadıkları ortama uygun bir şekilde (diğer tüm canlılar gibi) adapte olmuşlardır ve evrim sürecinden geçmişlerdir ve geçmektedirler. Örneğin bu balıkların gözleri, isimlerinden de anlaşılabileceği gibi tüp şeklindedir ve bir fıçıyı andırmaktadır. Bu sayede kafalarının üzerindeki silüet halinde dolaşan avlarını ayırt edip avlanabilirler. Macropinna da bu özelliği geliştirmiş bir türdür.

Bu göz tipinin en büyük sıkıntısı, her ne kadar çok ciddi bir çözünürlük sağlasa da, görüş alanının çok dar olmasıdır. Bu balığın uzun bir süre gözlerini hareket ettiremediği düşünülmüştür; ancak derin denizaltı kameraları sayesinde doğal ortamlarında gözlenen Macropinna'nın gözlerini hareket ettirmek yerine yatay konumdan dikey konuma geçerek daha geniş bir alanı görebildiği keşfedilmiştir. Bu da bizlere, doğanın mükemmel bir tasarıma sahip olmaktan çok, eldekiyle yetinme ve onu mükemmele olabildiğince yakınlaştrma şeklinde "kör bir saatçi" gibi işlediğini göstermektedir.

Bu canlının tek adaptasyonu bu değildir. Bir diğer ilginç adaptasyon, bu balıkların yüzgeçlerinin suda neredeyse hiç hareketsiz durması ve son derece net ve keskin dönüşler yapabilmesidir. Bu yetisi sayesinde avına kilitlenebilir ve küçük bir balıktan bir denizanasına kadar pek çok canlıyı yiyebilir.

Henüz halen transparan kafa yapısının tam olarak ne işe yaradığı ve neden evrimleştiği bilinmemektedir; ancak en güçlü hipotezlerden biri, Macropinna'nın bu yapı sayesinde edindiği kamuflaj ile pek çok denizanasına oldukça yaklaşabildiği ve avlanmak için bu gizlenme tekniğini kullandığıdır. Çünkü Macropinna ile aynı derinlikte yaşayan denizanalarının görüntüsünün de benzer olduğu not edilmiştir. Ayrıca bu hipotez, Macropinna'nın gözlerinde bulunan yeşil biyolüminesant (biyolojik aydınlatıcı) pigmentlerin yapısının ve renklerinin denizanalarıyla benzer olmasıyla desteklenmektedir. Yine de, araştırmalar sürerken gereksiz spekülasyonlardan kaçınmakta ve bilim insanlarından gelecek cevapları beklemekte fayda vardır.

Teşekkür: Berk Çakan

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • MBARI. Researchers Solve Mystery Of Deep-Sea Fish With Tubular Eyes And Transparent Head. (2009, Şubat 23). Alındığı Tarih: 20 Ağustos 2019. Alındığı Yer: MBARI

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/10/2019 15:53:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/154

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!

"Ölümsüz" Canlılara Bir Diğer Örnek: Platyhelminthes (Yassısolucanlar) ve Ölümsüzlük Hakkında Açıklamalar

Kurbağalarda Dişler ve Görevleri

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir deney, bilimin doğaya sorduğu bir sorudur. Bir ölçüm ise, doğanın soruya verdiği cevaptır.”
Max Planck
Geri Bildirim Gönder