Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Thorne Diyagramı: Yıldızlararası (Interstellar) Filmi, Karadelikleri Daha İyi Tanımamızı Sağladı!

Gargantua isimli karadeliği beyaz ekrana aktarmak isteyen fizikçiler, karadeliklere yönelik algımızı geliştiren bir makale yayınladılar!

Thorne Diyagramı: Yıldızlararası (Interstellar) Filmi, Karadelikleri Daha İyi Tanımamızı Sağladı!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Universe Today isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Yıldızlar Arası (Interstellar) isimli film üzerinde çalışırken baş yapımcı Kip Thorne, aynı zamanda kurgunun kalbinde yer alan bir kara deliği yaratmaktan sorumluydu. Kendisi de bir teorik fizikçi olduğu için, tam olarak gerçekçi olmasını ve filme gideceklerin de gerçek bir karadeliğe yakın hissetmelerini sağlamaya çalıştı. Öte yandan film yönetmeni Christopher Nolan, karadeliğin görsel açıdan baş döndürücü olmasını istiyordu. Ana görselden de görebileceğiniz gibi, estetik söz konusuysa ekibin amaçlarına ulaştığını söyleyebiliriz. Ancak daha ilginç olanı, bu karadeliğin yaratılmasının gerçekten de bilimsel bir keşfin önünü açtığıdır!

Kısaca özetlemek gerekirse, konu edinilen karadeliği isabetli bir şekilde üretmek isteyen Kip Thorne, görsel efekt ekibinin kullandığı veri işleme yazılımının hesaplamak için kullanacağı yepyeni bir set denklem çıkarmak zorunda kaldı. Sonuç ise, bir solucan deliğinin (veya karadeliğin) uzayda neye benzeyeciğini gerçekten de yansıtabilen bir denklem dizisiydi!

Bunu yapmak kolay değildir. Çünkü karadelikler etraflarındaki tüm ışığı emerler, uzay-zamanı bükerler ve X-Işını teleskopları haricinde tüm teleskoplar için görünmezdirler. X-Işını teleskopları da, onların periyodik olarak saçtığı enerjiyi yakalayabilmektedir. Ancak 30 kişilik ekibiyle yıllar boyunca binlerce bilgisayarla çalışmış olan Thorne ve özel efekt takımı, tamamen gerçekçi bir sonuca ulaşmayı başardı.

Tamamen bilimsel prensiplere dayanacak olursak, bir karedelik ışık hızına yakın bir hızda dönmektedir ve Evren'in parçalarını da kendisiyle birlikte sürüklemektedir. Bir zamanlar yıldız olan bir gök cisminin tekillik yaratacak şekilde kendi üzerine çökmesiyle oluştuğu düşünüldüğünde, bir karadeliğin etrafında onu sarmalayan bir ışık ağı bulunur. Bu ışık, karadeliğin üstünde ve altında simetrik bir şekilde dağılıyor gibi gözükür.

Bu ışık diskini yaratmak isteyen ekip, öncelikle düz ve çok renkli bir halka yarattılar ve onu, tasarladıkları hızla dönen karadeliğin etrafına yerleştirdiler. Sonrasındaysa, oldukça garip ve ilham verici bir şey yaşandı. Oscar Ödüllü Double Negative efekt firmasından kıdemli yönetici Paul Franklin, şöyle anlatıyor:

Karadeliğin, etrafındaki uzayı bükerken, birikim diskini de büktüğünü gördük. Dolayısıyla kara bir deliğin etrafında Satürn'ün halkaları gibi gözükmektense, ışık fotoğrafta gördüğünüz gibi bir hale yaratıyor.
Thorne Diyagramı
Thorne Diyagramı

Double Negative ekibi bunun yazılımdaki bir hatadan kaynaklandığını düşündü. Ancak Thorne, onlara sunduğu matematiksel denklemlerin yapısı gereği bunun oluştuğunu ve modellerinin doğru olduğunu keşfetti. Şöyle söylüyor:

Bu bizim gözlemsel verimizdir. Bu, doğanın nasıl davrandığıdır. O kadar... Sadece bu veriden yola çıkarak en az 2 makale yazabileceğimi düşünüyorum.

Ancak bundan da önemlisi, uzun zamandır bilimle uğraşan ve uzay ile fiziğin sırlarına aşık olan Thorne, büyük bir kitleye gerçek ve isabetli bir bilimsel olgudan bahsedebilecek olmanın heyecanını yaşıyor.

Film, Türkiye'de 7 Kasım 2014'te vizyona girdi. Filmle ilgili kapsamlı bir incelememizi buradan okuyabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Universe Today | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/09/2020 16:48:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2970

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Yapay Zeka
Factchecking
Parçacık
Diyet
Hız
Doğa Olayları
Maskeler
Kafatası
Mühendislik
Davranış
Seçilim
Bağışıklık Sistemi
Işık
Mistisizm
Balina
Mars
Yemek
Beslenme
Zooloji
Evrim Teorisi
Mantık
Tardigrad
Metabolizma
Sinir Sistemi
Pandemi
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Televizyon benim için çok eğitici bir araç! Ne zaman biri televizyon açacak olsa, başka bir odaya gidip kitap okumaya başlarım.”
Groucho Marx
Geri Bildirim Gönder