Tüm Reklamları Kapat

Thorne Diyagramı: Yıldızlararası (Interstellar) Filmi, Karadelikleri Daha İyi Tanımamızı Sağladı!

Gargantua isimli karadeliği beyaz ekrana aktarmak isteyen fizikçiler, karadeliklere yönelik algımızı geliştiren bir makale yayınladılar!

1dk
Thorne Diyagramı: Yıldızlararası (Interstellar) Filmi, Karadelikleri Daha İyi Tanımamızı Sağladı!
Evrim Ağacı Akademi: Karadelikler Yazı Dizisi
Bu yazı, Karadelikler yazı dizisinin 14. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan “Kara Delik Nedir? Kara Delik Nasıl Oluşur?” başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksiniz?

AI ile Özet Oluşturabilirsiniz.
  • Kip Thorne, Interstellar filmindeki kara deliği gerçekçi kılmak için yeni matematiksel denklemler geliştirdi ve bu sayede kara deliğin uzay-zaman bükümünü doğru yansıtan görseller oluşturuldu.
  • Kara delik etrafındaki ışık diskinin, uzay-zamanın bükülmesi nedeniyle beklenmedik şekilde halka değil, karmaşık bir hale şeklinde göründüğü keşfedildi.
  • Bu bilimsel model, kara deliklerin gözlemlenmesi ve anlaşılması için önemli bir veri sağlamakta ve doğanın gerçek davranışını yansıtarak fizik alanında yeni araştırmalara öncülük etmektedir.

Yıldızlar Arası (Interstellar) isimli film üzerinde çalışırken baş yapımcı Kip Thorne, aynı zamanda kurgunun kalbinde yer alan bir kara deliği yaratmaktan sorumluydu. Kendisi de bir teorik fizikçi olduğu için, tam olarak gerçekçi olmasını ve filme gideceklerin de gerçek bir karadeliğe yakın hissetmelerini sağlamaya çalıştı. Öte yandan film yönetmeni Christopher Nolan, karadeliğin görsel açıdan baş döndürücü olmasını istiyordu. Ana görselden de görebileceğiniz gibi, estetik söz konusuysa ekibin amaçlarına ulaştığını söyleyebiliriz. Ancak daha ilginç olanı, bu karadeliğin yaratılmasının gerçekten de bilimsel bir keşfin önünü açtığıdır!

Kısaca özetlemek gerekirse, konu edinilen karadeliği isabetli bir şekilde üretmek isteyen Kip Thorne, görsel efekt ekibinin kullandığı veri işleme yazılımının hesaplamak için kullanacağı yepyeni bir set denklem çıkarmak zorunda kaldı. Sonuç ise, bir solucan deliğinin (veya karadeliğin) uzayda neye benzeyeciğini gerçekten de yansıtabilen bir denklem dizisiydi!

Bunu yapmak kolay değildir. Çünkü karadelikler etraflarındaki tüm ışığı emerler, uzay-zamanı bükerler ve X-Işını teleskopları haricinde tüm teleskoplar için görünmezdirler. X-Işını teleskopları da, onların periyodik olarak saçtığı enerjiyi yakalayabilmektedir. Ancak 30 kişilik ekibiyle yıllar boyunca binlerce bilgisayarla çalışmış olan Thorne ve özel efekt takımı, tamamen gerçekçi bir sonuca ulaşmayı başardı.

Tüm Reklamları Kapat

Tamamen bilimsel prensiplere dayanacak olursak, bir karedelik ışık hızına yakın bir hızda dönmektedir ve Evren'in parçalarını da kendisiyle birlikte sürüklemektedir. Bir zamanlar yıldız olan bir gök cisminin tekillik yaratacak şekilde kendi üzerine çökmesiyle oluştuğu düşünüldüğünde, bir karadeliğin etrafında onu sarmalayan bir ışık ağı bulunur. Bu ışık, karadeliğin üstünde ve altında simetrik bir şekilde dağılıyor gibi gözükür.

Bu ışık diskini yaratmak isteyen ekip, öncelikle düz ve çok renkli bir halka yarattılar ve onu, tasarladıkları hızla dönen karadeliğin etrafına yerleştirdiler. Sonrasındaysa, oldukça garip ve ilham verici bir şey yaşandı. Oscar Ödüllü Double Negative efekt firmasından kıdemli yönetici Paul Franklin, şöyle anlatıyor:

Karadeliğin, etrafındaki uzayı bükerken, birikim diskini de büktüğünü gördük. Dolayısıyla kara bir deliğin etrafında Satürn'ün halkaları gibi gözükmektense, ışık fotoğrafta gördüğünüz gibi bir hale yaratıyor.
Thorne Diyagramı
Thorne Diyagramı

Double Negative ekibi bunun yazılımdaki bir hatadan kaynaklandığını düşündü. Ancak Thorne, onlara sunduğu matematiksel denklemlerin yapısı gereği bunun oluştuğunu ve modellerinin doğru olduğunu keşfetti. Şöyle söylüyor:

Bu bizim gözlemsel verimizdir. Bu, doğanın nasıl davrandığıdır. O kadar... Sadece bu veriden yola çıkarak en az 2 makale yazabileceğimi düşünüyorum.

Ancak bundan da önemlisi, uzun zamandır bilimle uğraşan ve uzay ile fiziğin sırlarına aşık olan Thorne, büyük bir kitleye gerçek ve isabetli bir bilimsel olgudan bahsedebilecek olmanın heyecanını yaşıyor.

Film, Türkiye'de 7 Kasım 2014'te vizyona girdi. Filmle ilgili kapsamlı bir incelememizi buradan okuyabilirsiniz.

Rastgele Yazıya Git
35
Alt Başlıklar
Makale sonrası

Bu makale üzerine konuşmaya devam et

Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.

Bilimsel bir hata mı gördün?
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    21
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    1
  • Güldürdü
    Güldürdü
    1
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    0
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Universe Today | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15.10.2026 05:02:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: evrimagaci.org/s/2970

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et