Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
7,374 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tepeli devekuşu
  • Bilimsel Adı Casuarius
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Tepeli devekuşu
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Cassowary
Taksonomi
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Bu tür Evrim Ağacı tarafından gözlenmemiştir.

Tanım ve Genel Bilgiler

Cassowaryler ("tepeli devekuşları"), oldukça iridir, uçamaz ancak çok tehlikelidir. Görünüşünden deve kuşu cinsinden olduğunu düşünmeniz normaldir; öyle ki büyük taksonom Carl von Linneaus da onları 1758 yılında Struthio casuarius, yani devekuşları cinsine (Struthio) dahil etmiştir. Ancak sonradan bu canlıların sanılandan daha uzak akraba oldukları anlaşılmıştır ve Casuarius isimli ayrı bir cinse ayrılmışlardır. Devekuşları ile cassowariler, emular, kiwiler ve rhealar ile birlikte "ratitler", yani uçamayan kuşlar infrasınıfındandır.

Aslında devekuşlarının boyu daha uzundur; ancak cassowary, Avusturalya’nın en ağır kuşudur ve dünyada da ikinci sıradaki en ağır kuştur. Uzaktan bakıldıklarında kıla benzeyen ama kıl olmayan tüylere sahiptirler (kıllar Memeliler Sınıfı'nın, tüyler Kuşlar Sınıfı'nın ayırt edici özelliğidir). Bu tüyler, onlara uçmak için değil, yaşadığı yağmur ormanlarında kuru kalmalarına yardımcı olmak içindir. Genellikle siyahtırlar ancak yaşadığı bölgelere göre farklılık gösteren göz alıcı renklerde yüzleri ve boyunları vardır. Ömürleri ortalama 50 yıldır ve en uzun yaşayan üçüncü kuş türüdür. 

Bu canlının ortalama boyu 1.5-1.7 metre arasındadır. Dişileri daha uzun ve gösterişlidir.

Cassowarylerin bütün türleri kafalarında bir başlığa sahiptir ve bu başlığın sebebi evrimsel olarak bilinememektedir. Ancak bilim insanlarının bu başlığın cinsel seçilimle ilgili olabileceği, ağaçların arasında koşarken yaşayacağı bir çarpmadan kendisini koruyabileceği ya da saldırı amacıyla kullanabilecekleri konusunda görüşleri vardır. Tüm bu görüşlere karşı olan biyolog Andrew Mack ise en kısık kuş sesine sahip olduklarını keşfettiği için bu başlığın onların birbiriyle iletişim kurmasına yardımcı olduğunu düşünmektedir. Ayrıca bilim insanları bu iletişim yönteminin dinozorlarla aynı olabileceğini söylemektedirler. 

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Güneyli (Casuarius casuarius), kuzeyli (Casuarius unappendiculatus) ve cüce (Casuarius bennetti) olarak 3 türü vardır. Boyları 1 metre civarında olan Cüce Cassowary’lerin sarkık gerdan yerine mor benekleri, yanaklarında da pembe benekleri vardır. Yeni Gine ormanlarının yüksek yerlerinde yaygın olarak görülürler. Ayrıca Pigme Cassowary (Casuarius lydekkeri) adında bir dördüncü tür vardır; ancak bunların soyu tükenmiştir.

Cassowarylerin evrimi hakkında henüz yeterli bulguya rastlanamamıştır ancak 50 milyon yıl önce, aynı takımda bulunduğu diğer uçamayan kuşlar gibi, Gondwana’da ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bu takımda bulunan emular, realar, devekuşları ve kiviler de uçma yeteneğinden yoksundur. Mitokondriyal DNA araştırmaları bu Ratite (uçamayan kuşlar) infrasınıfının evriminde cassowarylerin en son türleşen cins olduğunu göstermektedir. Ratite takımının soyu tükenmiş iki türü düşünüldüğünde (3,5 metrelik moalar ve 3 metrelik fil kuşu), cassowarylerin aslında o kadar tehdit edici görünmediği düşünülebilir.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Casuarius cinsine ait olan bu canlılar Avusturalya ve Yeni Gine ormanlarında görülür.

Popülasyon ve Koruma Statüsü

Ne kadar güçlü büyük ve tehlikeli olsalar da nesilleri tükenme altında olan bu kuşlar yaşadıkları yağmur ormanlarında yol yapılmasından, avcılardan, hastalıklardan ve açlıktan sıkıntılar yaşamaktadırlar. Türleri tehlike altında olan bu kuşları kurtarmak için Daintree ve Mission Sahili’nde kurulan ‘Cassowary’i Kurtar’ adlı kampanya onların habitatlarını korumak için çalışmalar yapmaktadır. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Davranış ve Etoloji

Ağırlıklarına rağmen oldukça hızlı koşarlar ve ayaklarındaki 10 santimetre uzunluğundaki pençeler çok tehlikelidir.

Genellikle yalnız yaşayıp çiftleşme ve yumurtlama dönemlerinde diğer cassowarylerle buluşurlar. Çiftleşme dönemleri haziran ile eylül arasıdır ve bu dönemde bir dişi birden fazla erkekle çiftleşebilir. Dişiler 3-5 zeytin yeşili yumurta bırakırlar ve erkekler bu yumurtalar üzerinde 50 gün kuluçkaya yatar. Erkek cassowaryler yavruları yalnız büyütür ve 9-18 ay sonra yavrular babasını bırakıp kendi başlarına yaşamaya başlarlar.

Diyet ve Metabolizma

Genellikle meyve ile beslenirler ve yağmur ormanlarında yaşarlar. Yağmur ormanlarının ekolojisi için çok önemlidirler. Tohumların uzun mesafeler arasında yayılmasında önemli rol oynarlar. 

Reklamı Kapat

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Dünyadaki en tehlikeli kuş türü olarak düşünülür. Kendisine zarar vermeye çalışan insanları bu pençelerle öldürdüğü bilinmektedir. Üstelik 2. Dünya Savaşı’nda Yeni Gine ormanlarında savaşan Amerikan askerlerini öldürdüklerine dair söylentiler vardır. En meşhur saldırılardan birisi, 1926 yılında cassowary avlamaya çıkan bir genç grubundan bir çocuğun üzerine atlayan bir cassowary'nin, pençesiyle şah damarını parçalayarak çocuğu öldürmesidir. 2012 yılındaysa bir cassowary, bir insanı çok da yüksek olmayan bir köprüden iterek suya düşmesine neden olmuştur; ancak kişi sağ salim kurtulmuştur.

Etimoloji

Türün ilginç ismi, Malay dilinde "kesuari" sözcüğünden gelmektedir. Bunun, kuşun ismi olması haricinde bir anlamı olup olmadığı ile ilgili bilgi bulunmamaktadır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/12/2021 10:53:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3424

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Obstetrik
Görme
İnfografik
Epistemik
Köpek
Deniz
Jinekoloji
Evrim Kuramı
Anatomi
Eşey
Ekonomi
Avcı
Korku
Toplum
Kromozom
Öğrenme
Amerika Birleşik Devletleri
Covıd-19
Kök Hücre
Okyanus
İnternet
Yas
Taksonomi
Yörünge
İklim
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et