Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Süperzeki Fareler: Beyninin Bir Kısmı İnsan Beyin Hücrelerinden Oluşan Fareler Üretildi!

Süperzeki Fareler: Beyninin Bir Kısmı İnsan Beyin Hücrelerinden Oluşan Fareler Üretildi! Wallpaper Mania
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, IFLS isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 5 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Fare yavrularına insan beyin hücreleri yerleştirilerek yaratılan farelerin beyinlerinin bir kısmı, insan beyninden oluşuyor! Bu melez fareler, normal farelerden daha zekiler, hafıza ve algı/biliş testlerinde çok daha üstünler. Her ne kadar bu, kulağa korkunç bir bilim-kurgu filmi senaryosu gibi geliyorsa da, araştırmacılar bu deneylerden çok önemli bilgiler elde etmeyi umuyorlar. Örneğin sinir hastalıklarıyla ilişkilendirilen beyin bölgelerini bir petri kabı içerisinde değil de, bir organizmanın tamamında incelemek, bu hastalıklara neden olan koşulların nasıl geliştiğini anlamamıza yarayabilecek.

The Journal of Neuroscience dergisinde yayımlanan araştırma için, Rochester Üniversitesi Tıp Merkezi'nden araştırmacılar henüz gelişmemiş insan gliya hücrelerini, bağışlanmış insan fetüslerinden izole ederek topladılar. Gliya hücreleri, sinir sistemimizi oluşturan iki temel hücre türünden birisidir (diğeri de "nöron" olarak bilinen hücrelerdir). Gliyalar sinir sisteminde birçok farklı role sahiptirler. Örneğin nöronları destekler ve korurlar; ancak onların aksine, doğrudan elektrik sinyal iletiminde görev almazlar. Bu iletişim, vücudumuzdaki hücrelerin birbirleriyle sinir sistemi aracılığıyla iletişim kurma yöntemidir.

Bilim insanları bu gliya hücrelerini bebek farelerin beyinlerine enjekte ettiler. Bu gelişmemiş gliya hücreleri farelerin beyninde astrosit adı verilen yıldız şeklindeki hücrelere geliştiler. Gliyaların en yaygın tipi olan bu büyük hücreler, sinapslar (nöron bağlantıları) etrafındaki çalı benzeri tendrilleri sararlar. Astrositler bu sayede, iki taraftaki nöronu da desteklerler ve aynı zamanda sinaps bağlantılarının güçlü olmasını sağlarlar. Bu da, bilincin oluşumu ve bilinçli düşünme gibi yüksek fonksiyonlu sinir faaliyetleri için büyük öneme sahiptir.

Sadece 1 sene içerisinde astrositler yeterince büyüyüp yayıldılar. Öyle ki, farenin kendi hücrelerinin yerini almaya başladılar! Bu da, farelerin beyninin bir kısmının yer yer tamamen, yer yerse kısmen insan kökenli bir beyin yapısından oluşmasına neden oldu. Bu insanlara ait hücrelerin sayısı farelerin beyninde 12 milyon adet olacak kadar çoğaldı; ancak sonrasında fiziksel alanları sınırlandığı için (farenin kafatasında yeterince yer olmadığı için) bölünmeyi durdurdular. Araştırmanın başındaki Steven Goldman, New Scientist dergisine şöyle diyor:

İnsan hücrelerin beyinde neredeyse her yere yayıldığını gördük. Adeta farenin kendi sinir hücreleri, uçlara kaçarak insan hücrelerinden uzak durmaya çalışıyorlarmış gibiydi!

İnsan astrositleri, fare astrositlerinden ciddi anlamda büyük oldukları için ve onlardan 100 kat fazla bağlantı kapasitesine sahip oldukları için, insanlara ait hücreler, farelerinkine kıyasla sinyal iletimini çok daha verimli ve hızlı şekilde yönlendirebilmektedir. Bu da, temelde, fare beyninin "sürümünün yükseltilmesine" benzetilebilir. 

Ancak şunu anlamak gerekiyor: Bu durum, fareleri "daha insan" yapmadı. Sadece daha yüksek bir zeka ve bilinç düzeyine erişmelerini sağladı. Ki bu, evrimsel biyoloji açısından da önemli bir nokta: Çünkü hiçbir hayvan, "insan olmak için" evrimleşmez. İnsan, Evrim Ağacı üzerindeki sıradan bir hayvan türüdür. Her hayvanın potansiyeli kendine aittir. Yani bir diğer hayvan, daha zekileştiği için "insan gibi" olmak zorunda değildir. Tamamen farklı zeka formlarına evrimleşmesi mümkündür ve burada öncülleri görülen de budur. Antroposentrik (insan merkezci) düşünce, her şeyin nihayetinde insana varması gerektiğini dikte etse de, bu tamamiyle hatalıdır. Doğada asla böyle bir görev/hedef bulunmaz. Farelerin "daha zeki" olması da, "daha insan" olmaları anlamına gelmemektedir. Doğada gördüğümüz en zeki hayvan biz olduğumuz için, her şeyin "gelişmiş" ve "zeki" versiyonunun bize benzemesi gerektiğini düşünüyoruz (hatta bu nedenle "uzaylı" figürlerimiz de bize benziyor!). Böyle bir durum söz konusu değil. Biz, doğanın zeka konusunda ürettiği ilk "gerçek anlamda ileri" zeka formuyuz. Fakat bizden daha zeki veya bizden tamamen farklı, hayal bile etmekte güçlük çekeceğimiz zeka formlarının doğal süreçlerle evrimleşmemesi için hiçbir neden yok.

Araştırmacılar, ürettikleri farelerde bir dizi hafıza ve biliş testi uyguladı ve bunları, insan beyin hücreleri bulunmayan diğer farelerle kıyasladı. Sonuç son derece açıktı: insan hücrelerine sahip fareler, sıradan farelere göre çok daha zekiydiler. Hatta bir hafıza testi, kontrol grubundan tam 4 kat daha yüksek performans gösterdi. 

Bu aşamada araştırmacılar, farelere verilen insan gliyalarının, insanlardaki gibi çalışıp çalışmadığından emin olamıyorlar. Ancak bu hücrelerin tam olarak ne yaparak hafıza ve öğrenmeyi bu denli etkilediğini tespit etmek, bir sonraki yapacakları iş. Bunun için şimdiden yeni insan hücreleri toplamaya başladılar. 

Merak edenler için, etik sebeplerle şu anda şempanzeler gibi diğer primatların bu deneylerde kullanılması söz konusu değil.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Muhteşem! 7
  • Bilim Budur! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • İnanılmaz 6
  • Umut Verici! 4
  • Güldürdü 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Korkutucu! 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: IFLS | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/09/2020 14:59:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3063

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Makale
Kozmoloji
Bakteriler
Covid-19
Doğru
Diş Hekimliği
Hormon
2019-Ncov
Göz
Hamile
Olasılık
Mutasyon
Küresel Isınma
Ribozim
Kedigiller
Bilim
Sosyal
Bağışıklık Sistemi
Dna
Safsata
Epidemik
Evrim Ağacı
Lgbt
Obstetrik
Maymun
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Herkes önemlidir. Herkesin bir rolü vardır. Herkes bir değişim yaratabilir.”
Jane Goodall
Geri Bildirim Gönder