Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Suda Yaşayan Canlılar Bizlere Su Kalitesi Hakkında Bilgi Verir Mi?

BMWP ve ASPT İndeksleri ile Su Kalitesi Tayinleri Nasıl Yapılmaktadır?

Suda Yaşayan Canlılar Bizlere Su Kalitesi Hakkında Bilgi Verir Mi? Power-H2020
8 dakika
7,460
Evrim Ağacı Akademi: Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) Yazı Dizisi

Bu yazı, Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) yazı dizisinin 2. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrobiyoloji Nedir? Hidrobiyoloji Neyi Araştırır? Yapılan Çalışmalarda Canlıların Rolü Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Değerli okurlarımız bu yazımızda sizlere yakın zamanda sitemizde yayınlamış olduğumuz Hidrobiyoloji Nedir? adlı yazımızda da bahsi geçen mevcut su kaynağının kalitesinin belirlenmesinde sıklıkla kullanılan BMWP ve ASPT indekslerinden bahsedilecektir. Bu indekslerde canlıların rolü nedir? ve su kirliliğinin tespitinde ne gibi bir öneme sahiptirler? tarzında sorulara cevap verilmeye çalışılacaktır.

Biyolojik İzleme Çalışma Grubu’na (BMWP) Neden İhtiyaç Duyuldu?

İngiltere’de biyolojik yöntemlerin ilk resmi kullanımı Çevre Bakanlığı tarafından 1970 Ulusal Nehir Kirliliği Araştırması'nda yapılmıştır. Kullanılan yöntemin yeterliliğine ilişkin eleştirilerin ardından, Ulusal nehir kirliliği araştırmalarında kullanılmak üzere farklı bir sistem önerisi sunulup ilk kez Biyolojik İzleme Çalışma Grubu (BMWP) bu öneri altında gün yüzüne çıkmıştır. Bu çalışma, bentik makroomurgasızlara dayanan bir skor sisteminin önerilmesine yol açan çalışma grubunun işlemlerini barındırmaktadır. Canlı gruplarını belirleme, bolluk, bölgeleme ve örnekleme yöntemlerine ilişkin görüşmelerinin sonuçları bu sistem içerisinde kayıt altına alınmaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Her ne kadar nehir suyu kalitesini değerlendirmek için biyolojik yöntemler kıta Avrupası'nda yüzyılın başından beri kullanılsa da, bu yöntemlerin İngiltere'de kullanımı diğer Avrupa ülkelerine nazaran daha ciddi bir şekilde dikkate alınmıştır. Nehir kirliliğinin etkilerini inceleyen bireysel çalışanlar, kirliliğin etkilerini değerlendirmek ve derecelendirmek için biyolojik yöntemleri savundular ve ilk kez kurşun madenleri tarafından kirletilen Cardiganshire akarsularındaki çalışmalar ile İngiltere’nin bu sisteme dikkatini vermesi sağlandı. Böylece biyolojik izlemenin başlangıcında, kirliliği değerlendirmek için biyolojik yöntemler toksik kirliliğe uygulandı. Kanalizasyon atık sularının küçük akarsulardaki bitkiler ve hayvanlar üzerindeki etkilerini inceleyen bilim adamları, daha fazla çalışmanın hayvanları ve bitkileri doğrudan kirlilik kanıtı olarak kullanmayı ve tamamen dolaylı kimyasal analizlere dayanmamasını önerdi. Tarım ve Balıkçılık Bakanlığı ekibi tarafından Lark'ta pancar şekeri atıklarının etkileri, Tees'deki kanalizasyon atıkları ve Bristol Avon'daki süt atıkları üzerindeki ekolojik çalışmaların ardından ilk kez bir bilim adamı, `` Kirliliğin biyolojik tespiti '' raporunu sundu.

Bir prob yardımı ile ilgili su kaynağının fiziko-kimyasal parametrelerini ölçümleyen bir araştırmacı.
Bir prob yardımı ile ilgili su kaynağının fiziko-kimyasal parametrelerini ölçümleyen bir araştırmacı.
WaterTexas

Bu rapordaki sonuçlar hem alg hem de omurgasız hayvanları kullanarak elde edilmişti ve nehirlerin kirlilik durumunu değerlendirmede biyolojik yöntemlerin avantajlarını göstermek için sunulmuştu. İlk başlarda haliyle birçok kişi bu çalışmalara şüphe ile bakmaktaydı, hatta biyolojik değerlendirmenin dayandığı önermeye meydan okuyan otorite içindeki başkaları tarafından şiddetle karşı çıkılıyordu. Sonuç olarak, önümüzdeki on yıl boyunca, İngiltere'deki nehir kirliliği kontrol çalışmalarında biyolojik yöntemlerin uygulanması için sadece izole edilmiş girişimlerde etkin rol oynamasına izin verildi.

Tüm Reklamları Kapat

Bu süreci takip eden yıllarda İngiltere’nin farklı yerlerinde farklı biyolojik indeksler (Tren nehri için sunulan Trent Biyotik Endeksi [TBI]) oluşturulmaya başladı ve biyolojik izleme çalışmalarında hızlı bir ivmelenme kaydedildi. Fakat bu indekslerin ilk başlarda çok büyük bazı sorunları vardı ki bu sorunlar devletin hala bu çalışmalara kuşku ile bakmasına sebep oluyordu. Bu kuşkulara sebebiyet veren olayların başında aynı çalışma alanlarında iki farklı yöntemin birbirini destekleyici değil tam tersine tutarsızlık sergileyici bir tablo oluşturmasıydı. Yani kimyasal analizler ile kirlilik seviyesi temiz çıkan bir su kaynağını biyolojik indeksler kirli ya da çok kirli olarak tanımlanıyordu. Bunun sebebinin ilgili nehrin topoğrafyasındaki değişimler olduğunu düşünüldü çünkü nispeten daha sığ ve durgun sularda sonuçlar çok daha doğru ve tutarlıydı. Bu durum düşünüldüğünde sistem kendi içerisinde farklı nehir türlerine göre sınıflandırmalar yapsaydı çok daha başarılı olabilecekti.

Nehrin akış yönünün tersine yerleştirilen taban kepçesi adını verdiğimiz araç ile taban makroomurgasızlarının toplama işlemi gerçekleştiriliyor.
Nehrin akış yönünün tersine yerleştirilen taban kepçesi adını verdiğimiz araç ile taban makroomurgasızlarının toplama işlemi gerçekleştiriliyor.
WikiMedia

Biyolojik verileri biyolog olmayan kişiler tarafından daha anlaşılabilir kılmak için, bazı biyologlar bulgularını bir indeks veya puan olarak sayısal bir formda sunmayı gerekli buldular. Diğer biyologlar, karmaşık biyolojik toplulukları tek sayısal değerler olarak ifade etme olasılığı ve tavsiyesi konusunda bu konuya oldukça şüphe ile yaklaştılar. Fakat bu işlem yapılan çalışmaların çok daha anlaşılabilir bir veri seti sunmasını salıyor ve biyolog olmayanlar için dahi veriyi anlamlı hale getiriyordu. Bu düşüncelerin ardından BMWP skor sistemi/biyotik indeksi sunuldu ve günümüze kadar birçok gelişim ve iyileştirme aşamasından geçti.

Su çerçeve direktifindeki bir diğer çalışma grubu olan balıkları yakalamak için konumlanmış bir araştırmacı.
Su çerçeve direktifindeki bir diğer çalışma grubu olan balıkları yakalamak için konumlanmış bir araştırmacı.
BlogSpot

Farklı alanlar üzerine farklı etkiler sunabildiği için bazı araştırmacılar kendi ülkelerinin BMWP skor tablolarını oluşturdular. Aslında bunu yapmalarının sebebi farklı ülkelerin farklı topoğrafik yapılara sahip olması ile beraber yine aynı şekilde farklı ülkelerin farklı makroomurgasız faunaları vardı ve bu yüzden biyotik indeksin yerelleştirme uygulamasına tabi tutulması gerekti. Bu amaç doğrultusunda; ülkemizde 2013 senesinde araştırmacılar tarafından geliştirilen Yeşilırmak-BMWP (YBMWP) ilk biyotik indeks olarak karşımıza çıkmaktadır. Yeşilırmak Nehri havzasından yapılan örneklemeler sonucunda bentik omurgasızlar teşhis edilmiş ve fiziko-kimyasal parametreler ölçülerek su kalite sınıfları belirlenmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak uygulanan istatiksel metotlarla birlikte orijinal BMWP indeksi Türkiye bentik makroomurgasız faunasına göre modifiye edilerek, Y-BMWP indeksi oluşturulmuştur.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Artık BMWP İndeksisinin Kökeninin Nereden Geldiği Biliyoruz. Peki BMWP İndeksi Nasıl Çalışır?

Kirlenmenin etkisinde kalan akarsu, göl ve denizlerde yaşayan mikro ve makroorganizmaların kalitatif ve kantitatif özellikleri ile dağılışlarında önemli değişmeler olmaktadır. Bu kirlenmeye bağlı olarak bölgeye gelen veya bölgeden uzaklaşan türlere indikatör (gösterge) tür adı verilir. BMWP indeksinin, bazı makroomurgasız ailelerin ilgili bölgeden yoksun olması ve farklı taksonlarla ikame edilmesi ile ailelerin bölgeden bölgeye farklı kirlilik toleransları gösterebilmeleri nedenleriyle farklı bölgelere göre uyarlanması gerekmektedir.

Makroomurgasız canlıların bir kısmını gösteren fotoğraf karesi.
Makroomurgasız canlıların bir kısmını gösteren fotoğraf karesi.
StroudCenter

Kısaca BMWP indeksi omurgasızların kirliliğe karşı duyarlılığını ele alır; öncelikle örneklemelerde tespit edilen taksonların hangi familyalara ait olduğu belirlenir. Familya gruplarına göre 1 ile 10 arasında bir puan verilir. BMWP puanı, bulunan tüm familyaların değerlerinin toplamıdır. 100'den büyük değerler temiz su kaynakları ile ilişkilendirilirken, çok kirli su kaynaklarının puanları 10'dan azdır. Örnekleme yapmış olduğunuz alandan topladığınız canlıların laboratuvar ortamında familya düzeyinde teşhisleri yapıldıktan sonra ilgili familyanın karşılığı olan 1-10 arasındaki değer dikkate alınacak ve son olarak her farklı familyanın değerleri toplanıp BMWP skor tablosunda toplam değere karşılık gelen kategori dikkate alınıp sonuçlar kaydedilecektir (bu konu ile alakalı örnekleme işleminin nasıl yapıldığına dair bilgiye buradan ulaşabilirsiniz). Fakat bu yöntem tek başına uygulandığında bazı eksiklikleri göze çarpmaktadır.

BMWP skor aralıkları, kategorileri ve yorumları:

  • 0-10: Çok kötü su kalitesi / Aşırı kirlenmiş
  • 11-40: Kötü su kalitesi / Kirlenmiş veya etki altında
  • 41-70: Orta derecede su kalitesi / Orta derecede etkilenmiş
  • 71-100: İyi / Temiz fakat kısmen etki altında
  • >100: Çok temiz / Temiz su, etki yok

Nedir bu eksiklik? Örneklemdeki takson (âlemden alt türe kadar bir hiyerarşi içinde düzenlenmiş tüm birimlerin ortak adı [buradaki kullanımı farklı familyalar için]) sayısından büyük ölçüde etkilenen skor sistemleri, örneklem büyüklüğünden, örnekleme ve örnek işleme verimliliğinden etkilenir. Bu doğal zayıflığın üstesinden gelmek için araştırmacılar, BMWP toplam skorunun takson sayısına bölünmesi ve böylece ortalama bir puan sunması gerektiğini önerdiler. Bu yeni hesaplama değerine ASPT (Takson Başına Ortalama Puan) adı verildi. Kısaca ASPT, topluluk içindeki tüm taksonların ortalama tolerans değerlerini vermektedir. Taksonlara ait ASPT değeri, BMWP değerinin örnekleme noktasındaki toplam familya sayısına bölünmesi ile bulunuyordu.

ASPT skor aralıkları ve kategorileri:

Tüm Reklamları Kapat

  • >6: Temiz Su
  • 5-6: Az kirlenmiş (Şüpheli kalitede)
  • 4-5: Orta derecede kirli
  • <4: Ağır derecede kirli
Kirlilik düzeyi orta ve alt sınıflarda sıkça karşılaşabileceğimiz makroomurgasızların (soldan sağa doğru; Chirinomidae, Gastropa, Oligochaeta ve Gammaridae) stereo mikroskop altındaki görüntüleri.
Kirlilik düzeyi orta ve alt sınıflarda sıkça karşılaşabileceğimiz makroomurgasızların (soldan sağa doğru; Chirinomidae, Gastropa, Oligochaeta ve Gammaridae) stereo mikroskop altındaki görüntüleri.
EPA

Tüm anlatılanları bir örnek ile kafamızda şekillendirmek ve anlatımı güçlendirmek adına çok daha yerinde olacaktır. Diyelim ki bir su kaynağından örnekleme işlemi gerçekleştirdiniz. Laboratuvarda sahadan topladığınız makroomurgasız canlıların hangi familyalara ait olduğunu belirlemek adına teşhis işlemlerini gerçekleştirdiniz ve elinizde toplamda 14 farklı familyadan bireyler var. Şimdi yapmanız gereken işlem her familya için belirlenmiş olan BMWP değerlerini öğrenmektir.

Makroormurgasız Familyaları ve BMWP Skorları:

  • BMWP 10: Goeridae, Leptoceridae, Odontoceridae, Beraeidae, Molannidae, Phyryganeidae, Aphelocheiridae, Chloroperlidae, Perlidae, Perlodidae, Capniidae, Leuctridae, Taeniopterygidae, Ephemeridae, Potamanthidae, Ephemerellidae, Leptophlebiidae, Heptageniidae, Sipholunidae Sericostomatidae, Brachycentridae, Lepidostomatidae
  • BMWP 8: Philopotamidae, Psychomyiidae, Libellulidae, Corduliidae, Aeshnidae, Cordulegasteridae, Gompidae, Agriidae, Lestidae, Astacidae
  • BMWP 7: Limnephilidae, Polycentropodidae, Rhyacophilidae, Nemouridae, Caenidae
  • BMWP 6: Coenagriidae, Platycnemididae, Gammaridae, Corophiidae, Unionidae, Hydroptilidae, Ancylidae, Viviparidae, Neritidae
  • BMWP 5: Eliminthidae, Dryopidae, Helodidae, Clambidae, Hydrophilidae, Gyrinidae, Dytiscidae, Hygrobiidae, Haliplidae, Corixidae, Pleidae, Notonectidae, Naucoridae, Nepidae, Gerridae, Hydrometridae, Mesoveliidae Dendocoelidae, Planariidae, Simuliidae, Tipulidae, Hydropsychidae, Curculionidae, Chrysomelidae
  • BMWP 4: Sialidae, Piscicolidae, Baetidae
  • BMWP 3: Sphaeriidae, Planorbidae, Physidae, Lymnaeidae, Hydroniidae, Valvatidae Asellidae, Erpoddellidae, Hirudidae, Glossiphonidae
  • BMWP 2: Chironomidae
  • BMWP 1: Oligochaeta (Tüm gruplar)
Temiz sularda izine rastlayabileceğimiz Trichoptera takımından Odontoceridae familyası ait bir birey. Bu takımda yer alan bireyler çoğunluğu sudaki larva dönemlerinde kendilerine sedimandan "evcik" örerler. Bu yapıları salgıladıkları bir sıvı yardımı ile birbirlerine tutturup kendilerinin etrafını saracak şekilde inşa ederler.
Temiz sularda izine rastlayabileceğimiz Trichoptera takımından Odontoceridae familyası ait bir birey. Bu takımda yer alan bireyler çoğunluğu sudaki larva dönemlerinde kendilerine sedimandan "evcik" örerler. Bu yapıları salgıladıkları bir sıvı yardımı ile birbirlerine tutturup kendilerinin etrafını saracak şekilde inşa ederler.
BlogSpot

Elimizde 14 farklı familya olduğunu hatırlıyoruz. Bu 14 farklı familya içerisinde; 2 adet BMWP 10, 4 adet BMWP 8, 4 adet BMWP 7, 2 adet BMWP 6, 1 adet BMWP 5 ve 1 adet BMWP 4 kategorisinde yer alan familyalar var ve toplamda yinelemek gerekir ise 14 farklı familya var. Sürekli olarak yinelememin sebebi ASPT değeri hesaplanırken toplam BMWP skoru toplam familyası olan 14'de bölünecektir.

Son olarak yapmamız gereken belirttiğimiz üzere bu 14 farklı familyanın BMWP skorlarının toplanmasıdır. Toplandığında ise bizlere 101 sayısal değerini vermektedir. Bu değer BMWP kategorisinde > 100 ifadesinin karşılığı olduğu için su kaynağımızın çok temiz ve herhangi kirletici etkisi altında olmadığına işaret eder. Aynı şekilde ASPT değeri hesaplanmak istendiğinde elde edilen toplam BMWP skoru olan 101'i toplam familya sayısı olan 14'e bölüyoruz. Çıkan değer 7,2 olarak belirleniyor. Bu değer ASPT kategorisinde > 6 ifadesinin karşılığı olduğu için tıpkı BMWP'deki durumda olduğu gibi bir paralellik gösterip kaynağımızın temiz su olarak nitelendirilmesini sağlıyor.

Son olarak tüm bu veriler analiz edilip değerlendirildikten sonra su kaynağınızın güncel durumu hakkında bizlere bilgi sunar. Hatta elde edilen veriler doğrultusunda geleceğe yönelik projeksiyonlar sunulup ilerleyen yıllarda su kaynağındaki değişimler hakkında tahminler yürütülebilir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) Yazı Dizisi

Bu yazı, Hidrobiyoloji ve Tardigradlar (Su Ayıları) yazı dizisinin 2. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrobiyoloji Nedir? Hidrobiyoloji Neyi Araştırır? Yapılan Çalışmalarda Canlıların Rolü Nedir?" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
22
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 7
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • C. A. Kökçü. (Akademik Tez, 2016). Sapanca Gölü Ekolojik Kalitesinin Makroomurgasızlara Dayalı Olarak Su Çerçeve Direktifi (Sçd) Doğrultusunda Değerlendirilmesi.
  • N. Kazancı, et al. (2016). Tr-Bmwp (Turkish-Bmwp) Biotic Index. Review of Hydrobiology, sf: 147-151. | Arşiv Bağlantısı
  • S. Cılız. (Akademik Tez, 2016). Doğu Karadeniz Havzası'nda Fırtına Deresi'nin Bentik Makroomurgasız Çeşitliliğinin Değerlendirmesi.
  • A. Ertaş. (Akademik Tez, 2019). İzmir'in İçme Suyu Kaynaklarından Balaban Deresi'nin Su Kalitesinin Makrozoobentik Organizmalara Göre Belirlenmesi.
  • H. A. Hawkes. (1997). Origin And Development Of The Biological Monitoring Working Party Score System. Water Research, sf: 964-968. | Arşiv Bağlantısı
  • M. Zeybek. (Akademik Tez, 2007). Çukruca Dere Ve Isparta Deresi'nin Su Kalitesinin Makrozoobentik Organizmalara Göre Belirlenmesi.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/02/2024 06:14:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8625

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kedigiller
Göğüs Hastalığı
Kitlesel Yok Oluş
Uygulama
Üreme
Siyah
Modern
Genel Halk
Canlılık
Nöron
Mikrobiyoloji
Sağlık
Yavru
Sinaps
Doğa Olayları
Filogenetik
Antikor
Nükleer
Hastalık Kataloğu
Evrim Tarihi
Sıvı
Yeşil
Malzeme
İlaç
Burun
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Ağacı. Suda Yaşayan Canlılar Bizlere Su Kalitesi Hakkında Bilgi Verir Mi?. (1 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 26 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8625
Ağacı, E. (2020, May 01). Suda Yaşayan Canlılar Bizlere Su Kalitesi Hakkında Bilgi Verir Mi?. Evrim Ağacı. Retrieved February 26, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8625
E. Ağacı. “Suda Yaşayan Canlılar Bizlere Su Kalitesi Hakkında Bilgi Verir Mi?.” Edited by Evrim Ağacı. Evrim Ağacı, 01 May. 2020, https://evrimagaci.org/s/8625.
Ağacı, Evrim. “Suda Yaşayan Canlılar Bizlere Su Kalitesi Hakkında Bilgi Verir Mi?.” Edited by Evrim Ağacı. Evrim Ağacı, May 01, 2020. https://evrimagaci.org/s/8625.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close