Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Zaman bir binanın tepesinde dibe göre daha mı hızlı ilerliyor?

3
106 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

bu konuyu iki şekilde ele alabiliriz.

birincisi; cümleden de anlaşıldığı gibi zamanın kişiden kişiye göre farklı algılanma durumu: iki kişi düşünün ve birinin çok eğlenceli ve hiç bitmesini istemediği bir işile meşgul olduğunu farz edin. ve bir kişi daha düşünün, çok sıkıcı bir işle uğraşmakta ve bu işin bir an evvel bitmesini istemekte olsun. fazr edelim ki bir saat boyunca bu iki kişi bu işlerle uğraştılar ve sonuçta birincisine göre zaman diğerine oranla çok daha çabuk geçmiş olacaktır.

ikincisi: ve asıl kafa karıştırıcı olanı ise einstein'ın görecelik kuramıyla çok yakından alakalı olan zamanın hılza ve konumla bağlantılı olarak farlı olabilmesiyle ilgili olandır. einstein’a göre bir sistem hızlandıkça o sistem üzerinde zaman yavaşlamaktadır. işık hızına yakın bir hızla hareket eden bir aracın içinde zaman dha ağır akar. her türlü organik, biyolojik ve anatomik yapı daha ağırdan işlemeye başlar. atom düzeyindeki tüm hareketler yavaşlar. zamanın hıza göre olan bu değişimini, uzayda hareket eden bir araçtaki gözlemci, yani bir astronot anlayamaz. çünkü onun da her türlü hücre fonksiyonu, dolaşım ve solunum

sistemi daha ağır işleyecektir. dünyada bildiğimiz 3 saatlik bir zaman geçtiğinde uzay kapsülü içindeki adam için sadece 3 dakika geçmiştir. görecelik kuramı olarak bilinen bu teoriyi açıklamak için kullanılan güzel bir örnek ikizler paradoksudur. bu örnekte aynı yaşlardaki ikizlerden biri dünyada kalırken, diğeri ışık hızına yakın bir hızda uzay yolcuğuna çıkar.geri döndüğünde ikiz kardeşini kendisinden çok daha yaşlı bulacaktır.

409 görüntülenme
Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
3

Kaynaklar

Rölativite teorisi, zamanın konuma göre hızının nasıl değiştiğini uzay-zaman dokusu ve kütle etkileşimi üzerinden açıklamakta.

Uzayzaman dokusu, evrenin heryerini kaplayan bir örtü gibi düşünülebilir. Kütle, bu dokuyu kapladığı hacim boyunca büker. Işte kütleye yakın bükülmüş uzay-zaman alanı boyunca zaman yavaşlar. Bükülme kütleye yakın noktada daha fazla olduğu için, zamanın yavaşlama miktarı da artar. Kütleden uzaklaştıkça, kütleye yakın konuma oranla zaman daha hızlı akar.

Işte binanın en alt noktasındaki zaman ile, 10. Kattaki zaman dünyanın kütlesine olan uzaklığa bağlı olarak farklı akar. Üst katlar dünyadan uzaklaştığı için zamanın rölatif olarak daha hızlı geçtiği konumlardır. Kişinin ayağı ile başı arasında da bu fark vardır. Dünyanın merkezi ile yüzeyi arasında da vardır zamanın rölatif akış hızı farkı. Ancak bu farklar o kadar azdır ki, günlük yaşamda gözardı edilebilir. Dünyanın merkezi ile yüzeyindeki fark bile dünyanın oluşumundan beri ancak 1,5 yıllık bir zaman farkı olusturabilmistir hesaplara göre.

Rölativite, konuma bağlı zaman farkları nedeniyle, ortak bir simdi nin olmadığını ortaya koyar.

Bu fark, tanım gereği gerçektir. Hissediş, algıya bağlı zaman farkı değildir.

Ileri düzey hassas atom saatleri ile yapilan sayısız deneylerde kütleye bağlı gerçek zaman farkı defalarca ispatlanmıştır.

Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
2

Kesinlikle öyle. Genel görecelik hesapları ile yerden yaklaşık 20.000 km yükseklikte olan GPS uydularinda zamanın bir günde 45 mikrosaniye (saniyenin bir milyonda 45 i kadar) öne geçtiği hesaplanmıştır. Bu fark hesaba katılmazsa konum belirlemede büyük hatalar oluşabileceğinden ötürü, genel görecelik hesapları ile GPS uydularinin saatleri güncellenmektedir.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

  • Yazar Yok. Gps Uydularinin Zaman Düzeltmesi . (08 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 08 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bizler hikaye anlatıcı hayvanlarız ve günlük yaşantılarımızın sıradanlığını kabul etmeye tahammül edemiyoruz.”
Stephen Jay Gould
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol