Sorulara Dön
3
Fizik & Kuantum

Yatağı yatıp üstümüze battanniye örttüğümüzde zamanla ısınırız. Peki ya bu ısınmanın sebebi sera etkisinne bir örnek olarak verilebilir mi?

Belki tam olarak aynı olmasa da benzer olaylar, vücüdumuzdan yayılan kızılötesi ışınlar battaniyeden çarpıp içeriye geri yansıyor. Yardımcı olursanız sevinirim. Konu olarak sanırsam tam olarak "fizik&kuantum" olmuyor ancak en alakalı kategori bu olduğu için "fizik&kuantum" u seçtim.

3
141 görüntülenme
Teşekkür
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Diğer iki dostumuz betimlemeyi çok literal almışlar, dolayısıyla cevapları anlaşılır (ve çok doğru); ancak bu sahanın duayenlerinden Katherine Hayhoe, tam da bu betimleme ile anlatıyor küresel ısınmayı. Çünkü anlaması gerçekten çok kolay ve çok köklü bir yanlış anlaşılmaya mahal vermiyor.

Battaniye (diğer cevaplarda söylendiği gibi) vücudumuzdan yayılan ısıyı hapsederek bizi ısıtıyor, kendisi sıcaklık üretmiyor (eğer elektrikli değilse). Sera gazları da, yüzeyden yansıyan Güneş ışınlarını içeride hapsederek benzer bir ısınma etkisi yaratıyor. Dolayısıyla çocuklara veya konudan bihaber insanlara anlatırken, battaniye betimlemesi harika bir benzetme bence. Şuradaki yazımda ben de böyle anlatmıştım:

"Peki sera gazları nasıl bu etkiye sebep oluyor? Çok basit. Soğuk bir kış günü, üzerinize bir battaniye attığınızı düşünün. Ne olur? Isınırsınız, değil mi? Aslında battaniye sıcak değildir! Vücudunuzun etrafa yaydığı ısının üzerini örterek, battaniye ile sizin aranızdaki havanın ısınmasını sağlar. Yoksa battaniye size ısı vermez (elektrikli battaniye falan değilse). Isıyı hapsederek, vücut ısınızın odaya saçılmasına engel olur. Peki, bir battaniye daha aldınız üzerinize... Sonra bir tane daha... Sonra bir tane daha... Ne olacak? Artık odanın soğukluğu sizin için anlamsız olacak, çünkü aşırı ısınıyor vücudunuz. Kat kat battaniye, ısının hiçbir yere dağılmasına izin vermiyor, sürekli battaniye ile vücudunuz arasında hapsolan havayı ısıtıyor. Bu da sizi terletmeye başlıyor. Eğer yeterince beklerseniz, sırf bu nedenle ve buna bağlı aşırı terleme gibi nedenlerle ölebilirsiniz bile!

İşte bizim sera gazları ile Dünya'ya yaptığımız da tam olarak bu. Bu gazları atmosfere saldıkça, gezegen üzerine durmaksızın "battaniye örtüyoruz". Bu gazlar ile yeryüzü arasında sıkışan hava, yani atmosferimiz, durmaksızın ısınıyor. İşte yukarıdaki sıcaklık değişiminin nedeni de tam olarak bu. Daha çok sera gazı, daha çok battaniye demek. Daha çok battaniye, daha fazla ve daha hızlı ısınma demek. İşte Küresel Isınma'nın en büyük tehlikesi de bu. Dünya'mız ve bu gezegen üzerindeki canlılar, bu kadar hızlı sıcaklık artışına uyum sağlayamayabilirler."

Ama işin fiziğini merak edenler için, sera gazlarının battaniyeden biraz farklı bir doğaya sahip olduğu anlatılabilir. Bunun için de buradaki cevaplar çok faydalı olmuş, yazıya ekleyebilirim ben de.

360 görüntülenme
9
Teşekkür (6)
Paylaş
9

Gibi gibi... Ne tam olarak evet ne tam olarak hayır. Materyallerin bazıları kızılötesini yansıtır, bazıları yansıtmaz. Battaniyeye bağlı olarak değişir. Fakat muhtemelen battaniyenin sizi ısıtma nedeni, ısı transferine karşı bir izolasyon sağlamasıdır. En domine faktörün bu olacağını düşünüyorum. Lakin!

Space Blanket
Space Blanket

Hipotermi geçiren kişilere alüminyum folyo gibi bir battaniye verildiğini görmüş müydünüz? Bunlara space blanket (uzay battaniyesi) de denir. Çok hafif ve kompakt olabildiklerinden dolayı uzay uygulamalarında da çok kullanılırlar. İşte bunlar termal radyasyonu içeride tutarak sizi ısıtan tasarımlardır. Fakat bunun da tek olayı elbette bu değil, su buharı gibi birçok şeyi de içeride tutarak buna katkıda bulunuyor.

Birçok faktör olması nedeniyle (en başta materyal farkı) bunu tam olarak şu şu kadar etkiler şekline indirgemek mümkün değil. Lakin iki şekilde de sıcak kalmanın mümkün olduğunu bilmek önemli.

165 görüntülenme
3
Teşekkür (1)
Paylaş
3

Bunun üzerine bilimsel herhangi bir makale görmüş değilim ama sera etkisinin ne olduğunu az çok bildiğim için cevap verebiliyorum: Hayır.

Sera etkisi, güneşten gelip dünyadan yansıyan enerjinin, ısıyı tutan gazlar aracılığı ile atmosferde tutulmasıdır. Biz üzerimize bir battaniye aldığımızda bu ortamda herhangi bir güneş ışığından, yansımadan ve battaniyenin içindeki havanın herhangi bir enerjiyi tutmasından bahsetmek pek olanaklı değil. O battaniye gayet basit biçimde vücut sıcaklığımızı tutuyor. Bu nedenle içeride sıcaklık artıyor.

1
Teşekkür
Paylaş
1

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın