Sorulara Dön
7
Felsefe

Yaşama amacınız nedir?

6
287 görüntülenme
Hatırla (5)
Takip (3)
Paylaş
Reklamı Kapat
6 Cevap

Genelde bu soruya farazi bir yanıt verilir; ancak ben, insanların yaptıklarının amaçlarını tanımladığını düşünüyorum. Çünkü birçok durumda "amaç" ile "arzu" birbirine karıştırılıyor. Mesela masabaşında sabah 8 akşam 5 çalışan birinin de, çok zengin birinin de birçok arzusu vardır. Biri zengin ve özgür olmak isteyebilir, diğeri belki görmediği bir yere gitmeyi arzular (yakın geçmişte gördüğümüz gibi bu yer, uzay bile olabilir). Ancak bence bunlar, "amaç", özellikle de "hayat amacı" olamaz. Çünkü masabaşında çalışan kişi, o işi çok iyi yapmayı da amaçlayabilir, hasbelkader işleri yürütüp maaşını alıp kafaya çok takmadığı bir hayatı sürdürmeyi de amaçlayabilir. Bu amaçlar elbette zamanla ve durumla değişir. Ama ne olursa olsun, bu amaçların hepsinin insanlar tarafından belirlendiğini ve içinde bulunulan çevre tarafından şekillendirildiğini anlamak gerek.

Bu çerçevede ben, bir bilim insanı ve anlatıcısı olarak, yaşamın sahip olduğumuz tek şans olduğunu düşünüyorum. Bu, insanları bazen nihilizme götürüyor; yani "Her şey mekanik ise neden bir amacın olsun ki, öl gitsin." falan gibi şeyler söylenebiliyor. Eğer boş bir levha olarak doğsaydık ve boş bir levha olarak kalsaydık, dedikleri doğru olabilirdi. Ancak ne boş bir levha olarak doğuyoruz ne de öyle kalıyoruz. İçine doğduğumuz çevre/Dünya/Evren, bir sürekliliğe sahip. Biz, bu upuzun filmin bir sahnesine doğuyoruz. Ve hepsinden önemlisi, bu filmin gidişatına etki etme şansımız var. Daha da önemlisi, bizden önce gelenlerin bu filmin gidişatına yaptıkları etki sayesinde mesela aslandan kaçtığımız, saçma sapan hastalıklar nedeniyle 30 yaşında öldüğümüz bir döneme doğmadınız. Yani bireylerin çevreye yaptığı müdahalenin geleceği değiştirebileceğini biliyoruz, bunu ispatlayabiliyoruz.

İşte bana yaşama amacı ve isteği veren şey tam olarak bu: Gerek evrimsel açıdan, gerek sosyolojik açıdan bakıldığında biz, süreğen bir soy hattının bir parçasıyız. Hiçbir şey yapmadan ot gibi yaşayıp gitmek de bizim tercihimiz, bizden öncekilerin yaptığı gibi bu filmin gidişatına dokunuşlar yapmak da bizim tercihimiz. Biri iyidir, biri kötüdür demiyorum; ama işte "amaç" dediğiniz şey, bu gibi tercihler arasından hangilerini seçtiğinizle belirleniyor. Amaç, edilgen bir şey değil, aktif bir şey. Sizin seçmeniz gerekiyor. (Kimi durumda çok kötü/ağır şartlar altında insanların amaç belirleyemeyecek durumda olabileceği olasılıkları göz ardı ediyorum; çünkü bunu okuyanların ezici çoğunluğu o kadar -ve sandıkları kadar- güçsüz değiller).

Yani arzunun ötesine geçirdiğiniz her şey bence amacınız olabilir. Düşünceden eyleme geçirdiğiniz şeyler, amaçlarınızı yansıtır. Mesela ben, kendi çevreme, kendi ülkeme, kendi türüme, kendi gezegenime pozitif olduğuna inandığım bir şeyler katmayı/yapmayı "amaç" belliyorum. Bu yönde çaba sarf ediyorum, her günümü bu amaç etrafında şekillendiriyorum, her saniyemi bu amacı daha fazla yerine getirebilecek yollar aramakla geçiriyorum.

"Ölüp gideceksin, etkilerini görmeyeceksin bile, ne anladım o işten?" gibi yorumlar da bana çok tuhaf geliyor. Böylesi ben-merkezci birininin zaten bu amacı anlaması imkânsız olurdu; dolayısıyla bu soru bana çok boş geliyor. Ben bunları kendim için yapıyorum demedim ki! Kendime faydası ne olur? Bu yolda verdiğim çaba boyunca öğrenirim, gelişirim, keyif alırım, problem çözme becerilerim artar, bu konuda çevreme faydalı olabilirim, çocuklarıma bu donanımı aktarabilirim, bu kişiler daha iyi şeyler yapabilirler ve kümülatif olarak değişim yaratabiliriz. Zaten bu tür yıkıcı sorular soranların kendi amaçları da büyük oranda "self-serving" dediğimiz, "kendi kendine hizmet eden" türden; sadece kendisini kurtaracak şeyler ("sonsuz hayata kavuşmak" gibi yüzeysel ve bence üzerinde iyi düşünülmemiş, banal amaçlar). Bu kadar bireyci ve ben-merkezci biriyle ortak bir paydada anlaşmamız çok zor zaten, o nedenle tekil bireylerin kinizmine çok fazla takılmadan, bir yandan size iyi hissettirecek, diğer yandan başkalarının iyi hissetme haline engel olmayacak, öte yandan da kalıcı etkisi olabilecek bir şeyler yapmak bana çok anlamlı geliyor. Bunu anlamlı bulmayan biri de farklı bir şey yapsın, ucu/zararı bana dokunmadığı sürece umrumda olmaz.

"Ee türümüze katkı sağlasan ne olacak? Türümüz de yok olup gidecek, Evren de bitip gidecek." noktasına da getirilebiliyor bu. Bunu yapanların silahını kendisine çevirin: Kendi amaçlarının ne kadar müthiş olduğunu anlattıklarında, "Ee sonra ne olacak?" diye birkaç kez sorun. Bir yerden sonra bir yere varamayacaklar. Çünkü yeryüzünde hiçbir amaç/gaye, belli bir noktadan sonra sizi bir yere götüremez. Çünkü amaç belirlemenin amacı sonsuz fayda değildir ve olamaz da. Çünkü sonsuz fayda diye bir şey yok. Fayda "sonsuz" olsaydı, onun "fayda" olduğunu ayırt bile edemezdiniz.

Tüm bunları ve amaç belirleme olayını kendimce 3 maddede özetleyebilirim galiba:

  1. Bir şeyin sonsuz olması değil, sonlu olması onu değerli ve anlamlı yapıyor.
  2. Bir şeyin kusursuz değil, kusurlu olması onu gerçek yapıyor.
  3. Ve değer/anlam gibi şeyler, dışarıdan gelen şeyler değiller (biri "öyle" dedi diye değerli olan şeyler değiller); içeriden geliyorlar ve bizim tanımlarımızla anlam kazanıyorlar. Bu anlam, evrensel olmak zorunda değil. Herkesçe kabul edilmek zorunda değil. Sizin kabul etmeniz yeterli.

Sanırım insanların önce bu gerçeği fark etmeleri, sonra kendilerine amaç bellemeleri lazım.

593 görüntülenme
34
Paylaş
34

Aslında çok cevaplı bir soru, işin semavi ve diğer pek çok din açısından bakarsak hayatın amacı yaratıcı tanrıya ibadet edip isteklerini yapmaktır. Nihilizmde ise hayatın amacı yoktur fakat bazı nihilistler hayatın amacını kendin bulabilirsin der, materyalist ateizme göre ise hayatın amacı ya yoktur yada kendi bulmaya çalışırsın, bu konuda genellikle materyalistler bulma kısmında olur. Diğer görüşlerde ise mesela Platon'un görüşünü ele alırsak hayyatın amacı Platon'a göre iyi olmaktır, veya bazı kimselerin dediği gibi hayatın amacı bilimdir, bilime hizmettir. Kısaca çok farklı görüş var o nedenle bir kimse hangisini beğeniyorsa onu almalıdır .

163 görüntülenme
6
Paylaş
6

Yaşama amacım insanlığa az da olsa katkı sağlamaktır. İnsanlık bugüne insanlar sayesinde geldi ve bundan sonra da insanlar sayesinde gelişecektir. Bu insanlığın ilerlemesine az da olsa katkı sağlamak bana mutluluk verecektir. İnsanlığı koca bir kaya ya benzetsek ve bu kaya ilerlemesi de gelişmemizi temsil etse. İnsanlar bu kayayı tepmeye çalışırken benim de buna elimden geldiğince katkı sağlamak; kimisi çok fazla geliştirir, kimisi de çok az hatta belki zararı olur. Ama benim yaşama amacım o kayayı çok az da olsa 1 mm de olsa ilerletmeye çalışmak.

3
Paylaş
3

Hayatın her aşamasında yeni şeyler öğreniyoruz, yeni şeyler keşfediyoruz. Hiç ummadığımız bir anda, hiç beklemediğimiz bir bilgi karşımıza çıkıyor ve bambaşka bir insana dönüşüyoruz. Kim bilir belki hayalini bile kuramadığımız nice yaşama amaçlarımız olacak (Nice küskünlüklerimiz olduğu gibi...). Bence bu durum yaşama bağlanma arzumuzla çok yakından ilgili. Gizli bir merak duygusu "benden sonra ne olacak? sorusu.

Hayat zalim olmaya değmeyecek kadar güzel ve sürprizlerle dolu... Bana kalırsa zorlukların ve kötülüklerin tamamı daha yapmacık. Bu nedenle kötülüğü ve zalimleri anlayamadığımı ve anlayamayacağımı biliyorum. Kendilerini, bilinçlerini asit kuyusunda tüketiyorlarmış gibi görüyorum.

Yarının ne getireceğine, yeni ve ilginç neler öğreneceğime odaklanıp, sorular üretiyor cevaplar arıyorum. Bu; kısıtlı imkanlarıma rağmen bana mutluluk vermeye yetiyor.

3
Paylaş
3

Eskiden birçok kişi hayatın kıymetini anlamıyormuş ve enerjisini bilinçli kullanmıyormuş gibi geliyordu fakat herkesin benim dünyaya baktığım pencereden bakmak zorunda olmadığının bilincine vardım. 16 yaşımın sonlarına doğru hayatı bütünsel algılamaya başladım ve dünyanın insan etrafında dönmediğini farkettim. O gün bu gündür bu soruyu kendime sorarım ve genelde yaşamın amacının çevreye olabildiğince az zarar vererek bu dünyadan gitmek olduğu cevabını veririm. Yaşamın amacından bahsettim sıra benim hayatımın amacına gelelim. Amacım esasında bu hayat yolculuğunu keyifli geçirmektir. Bana göre keyifli geçirmek demek; Akademik derecede Psikoloji öğrenmek, Matematik çalışmak, bilim hakkında konuşmak/tartışmak, müzikle uğraşmak/yapmak, sevdiğim insanlarla vakit geçirmek, insan tanımak, seyahat etmek, kitap okumak, insanlarla dertleşmek, ülkemin problemlerine çözümler üretmek nasip olursa aktif olarak rol almak, dil öğrenmek, satranç oynamak, büyük meseleler hakkında kafa yormak -dinler ve felsefi sorular- , araştırmak, spor yapmak yer alıyor. Tabiki şuan saydıklarımın hepsini hayatımda uygulayamıyorum ancak hayatımı bunlar üzerine inşa ettim. Şuan yapamıyor olsamda hayatımı keyifli geçireceğime emin bir şekilde ufak bir sorunla -anksiyetemle birlikte- yola devam ediyorum. Yüzyıllar boyu yaşayacak olmasamda gelecek nesilleri düşünerek adımımı atıyorum. Eğitim üzerine çalışmalar yapmak üzere kaynaklara bakıyorum, maalesef kötü bir dünyadayız ve bizi bir tek eğitim kurtarabilir. Ülkeme yararlı olmak derken eğitimi kastetmiştim, sorgulamaya dayalı berrak zihinler yetiştirmeyi amaçlayan bir projem var mesela. Tamamen bilimsel olmasını amaçlıyorum bu konuda üniversitede eğitim almak için çalışıyorum. Bundan keyif alıyorum. Çağrı abinin de dediği gibi yaşam bize verilen tek şans, bunu keşke demeyecek şekilde değerlendirmek için elimden geleni yapıyorum kısaca.

2
Paylaş
2

Yaşamın amacını aramaktır, keşfetmektir. Bu tür sorular ile özellikle felsefe çok sık karşılaşırız, cevap basittir ama çok değişkendir. Özellikle bu konuda buraya yazabileceklerim ne İlyada kadar ne de Odysseia kadar olurdu :) Şaka bir yana bence yaşamın amacı keşfetmektir çünkü öğrenmekten aldığım hazzı neredeyse hiçbir şeyden alamam. Bakınız ben kendi amacımı buldum ancak bu nettir diyemem ileride yaşamımızda olabilecek belli başlı olaylar bu fikrimizi tamamıyla değiştirebilir...

1
Paylaş
1
Cevap Ver
Bu soru yeni cevap alımına kapatılmıştır. Tekrar açılana kadar lütfen diğer soruları ziyaret ediniz.
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et