Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
sound wave
Üye
5

Varlık mı matematiğe bağlıdır, matematik mi varlığa bağlıdır?

varlık (var olan her şey) olmasa matematik olur muydu mesela. ya da matematik olmasa varlık olur muydu? bunu sormamın sebebi "matematik keşif mi icat mı?" sorusu hakkında bir fikir çıkarabilmek.
123 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
3 Cevap
Cevap
Mehmet Çakan
Serbest düşünür.

Sanırım bu soruyu bilimsel olarak cevaplamak pek mümkün değil. Aksi halde şimdiye kadar bir cevap verilebilmiş olurdu. Daha çok felsefi olarak yorum yapılabilir ve her cevap yorum yapan kişiyi bağlar. Bu soruyu cevaplarken ''Bence'' diye başlamak gerekir. Yine de unutulmamalıdır ki, sorgulayan bir beyine sahip olan herkes bu tarz soruları düşünme ve yanıtlama hakkına sahiptir.

Bence: Evren, galaksiler, Güneş, Dünya ve hayat dört boyutlu uzayda, varlık ve yokluk gibi iki durum arasında, sonsuz olası pozisyon içinde bir denge arar. Bilincin en önemli göstergesi ise ulaşabildiği her şeyi kategorize etme ve sınıflandırma içgüdüsüdür. Biz bilinçli varlıklar olarak, evrendeki tüm durumları kategorize ederek, kendi pozisyonumuzu etkileşim içinde olduğumuz varlıklar üzerinden anlamlandırmak isteriz. Bu sebeple bu varlıkları birbiriyle kıyaslamak, kıyaslamak için ölçmek, ölçmek için ise özdeş parçalara ayırmak isteriz. Bu şekilde birimlere ayırdığımız varlıkların birbiriyle ilişkisini ölçerek evreni anlamak isteriz. Matematik dediğimiz şey aslında Evren'i simüle etme yöntemimizdir. Matematik; Evren'i temsil edebilecek yetkinlikte bir araç ve aynı mantığı taşıdığı için Evren'in ta kendisidir.

Bu Reklamı Kapat

Varlıkları temsil etmesi için Ondan daha az yer kaplayan, daha ucuz, daha kullanışlı semboller icat ettik. Varlık miktarında bir tekillik olmadığı için birden fazla sembole ihtiyaç duyduk ve bunlara rakam dedik. Belki de on parmağımız olduğu için on (1,2,3,4,5,6,7,8,9,0) farklı rakamla evrendeki tüm işleyişi temsil eden kuralları belirledik. Aslında bir bakıma maddeyi, bu özdeş sayı birimleri vasıtasıyla daha az yer kaplayan başka tür bir maddeyle temsil etmiş olduk. Evren'i minyatürleştirdik. Örneğin küçük bir mürekkep lekesini kullanıp kocaman bir ineği, hatta bir gezegeni, ve hatta bir yıldızı niceledik. Böylece varlıkları anlamlandıracak küçük bir evren modeli yaratmanın ilk adımlarını attık.

Eğer, sonsuz durumu sonsuz sembolle ifade edebilecek olsaydık, bir bakıma evrenin kendisini yaratmış olurduk. Ancak on sembol bize yetti. Bunun yanında yirmi, otuz, bin veya bir milyon sembolle de aynı işi yapabilirdik. Sembollerimiz ne kadar çok olursa evreni o kadar gerçekçi modelleyebilirdik belki, belki de bir gün bunu yapacağız. Ancak hangi sembolleri ne kadar kullanırsak kullanalım, sonuçta hepsi yine bir bakıma matematik olur ve içinde yaşadığımız bir Evren'i simüle ederler. Anlamamız gereken, aynı mantığı taşıdığı için matematiğin Evren'in çalışma yöntemini tam olarak temsil ediyor olmasıdır. Bunun sebebi ise maddeleri (varlıkları) tam manasıyla, temsil edebilecek en kusursuz şekilde nicelemiş olmamızdır. Her varlığı ayrım gözetmeden aynı özdeş sembollerle (maddenin özdeş atomlardan oluşması gibi) temsil ederek bir Evren modeli yaratabilmemizdir. Bu aynı zamanda bu kuralların Dünya'da, Ay'da ya da Evren'in başka bir köşesinde de geçerli olmasını sağlar.

Şüphesiz böyle bir Evren simülasyonu yaratma işi, ancak insan gibi bilinçli bir varlıkların yapabileceği bir iştir. Matematik Evren'i anlama yolunda bir araç, bir alettir. Bir balta ya da bir çekiç gibidir. Eski çağlara ait fosilleşmiş bir el aleti bulmak, kazı bölgesinde çok önceden yaşamış koyun sürüsünden çok insanların yaşamış olduğuna işaret eder. Bu yüzden bilinç yokken matematiğin de var olması da mümkün değildir. Bu sebeple BENCE matematik bir icattır. Resim ya da heykel gibi sanatlar da bilincin Evren'i simüle etme yoludur. Matematik gibi onlar da varlıkların benzerlerini ve temsillerini yaratarak küçük bir evren modelleri üretir. Bunlar da tıpkı matematik gibi doğanın içinde zaten gizlidir ve onu ordan tutup çıkartmak bilince ait bir yetenektir. Bu sebeple matematik bir keşiftir. Belki de matematiği keşif ve icat tanımlarla kısıtlamamalı, üçüncü bir tanım geliştirmeliyiz.

190 görüntülenme
3
  • Raporla
Cevap
Giannare Gattusso
Matematik öğretmeniyim

Matematik, varlığın soyut ispatıdır. Varlık ise matematiğin somut görünümü. İkisini birbirinden kesin çizgilerle ayırmak imkansızdır. Örneğin 1 sayısı vardır ancak soyuttur, tek bir varlık 1 sayısının tezahürüdür. Burada matematiksel bilinç öncesi sorgulanabilir. Bu bilinç yokken varlık yine vardı denebilir, ancak unutulmaması gereken şudur : bilinç düzeyinde olmayan şeyin varlığı yok sayılamaz.

1
  • Raporla
Cevap
Yasin KAYALAR
Yasin KAYALAR
94K UP
Bilim ve felsefe okuru

Bilinç evrenseldir. Yani evrenin bir başka köşesinde ve bir başka bedende var olan bilinçli gözlemciler de bizimle aynı biçimde evreni anlarlar, keşfederler ve matematiği üretirlerdi. Bu yüzden bilinçlerimizin ürettiği matematik bilinçsel anlamda evrenseldir. Ancak bu bizim kendi referansımıza dayanan bir evrensellik tır. Bu referansa bizim kendi boyutlarımız dahildir. Yani kendi boyutlarımız açısından tanımlamalar yapar sayılar üretiriz. Bu nedenle de kendi boyut ve büyüklük referansımıza göre bu metametik evrenseldir. Yani yani bizimle aynı veya benzer boyuttaki bilinçli gözlemciler de aynı matematiği üretir ve kullanırlar. (Buradaki boyut ile büyüklük ve niceliği kast ediyorum.) Bilinç belli koşullarla evrenseldir yani kendi referansı çerçevesinde bilincin varlığa bakışı, gerçekliği tanımlayışı evrensel olacaktır. Bu açıdan evrendeki algılanabilir gerçekliğe dair bilinçli deneyimler niceliksel belli şartlarla evrensel demektir. İnsanın antropik ilke gereğince evrenin gerçekliğini sorgulayabilmesi onu bilinçli gözlemci olarak evrenin merkezine yerleştirir. Çünkü bilinçli gözlemci demek gerçekliğin tutarlılığını sorgulayabilmek demektir ki bu da evrenin bilinçli gözlemcilerin tutarlılık beklentilerini karşılayan durumda olmasını gerektirir. Kısacası insan bilinç sahibi olarak evrenin bu nedenle merkezindedir. Çünkü bilinçli gözlemcinin tutarlılığı sorgulayabilmesi nedeniyle evrende tutarlılık açığı var olmaması gerek ki var olmadığını görüyoruz. Bu da bilinçli gözlemciler için evrenin tutarlı olması demek. Ancak makro ve mega evren açısından tutarlılık biter. Çünkü şuanda evrenin başka uzak bir köşesi için bizim fizik kurallarımız ve zaman tutarlılığımız bitmektektedir. Çünkü onlardan ışık hızından hızlı uzaklaşıyoruz yani biz 'göreli' bir gerçekliğin içindeyiz. Bu gerçekliğimizin göreli yani bizim bilinclerimize göre göreli olarak var olması demek. Bu nedenle de bilinçli gözlemciler olarak evrenin merkezindeyiz. Çünkü gerçeklik algıladığımız biçimiyle bilinclerimize göre var. Bu bir nevi 'varız ama aslında yokuz' demek. Bu korkutucu bir durum ama bunu fark etmemiz bile bilincin evrende ne kadar inanılmaz bir paradoks unsuru olduğunu gösteriyor. Bilinç paradoks yaratır. Ve paradokslardan kaçınmak için ise evren paradokslardan göreli olarak (zaman ve uzay göreliliği) "kaçınmaktadır'. Ancak bilincin sorgulama kapasitesi her ihtimalde var oluş ile ilgili paradokslara ulaşır ve bu paradokslar aslında bilincin gücünü gösterir. Paradokslara erişmek için paradoks yaratan bir bilince sahip olmak zorunludur. Basitçe paradoks çözümsüzlük ve ikilem demektir. Örneğin kendinize öfkeleniyor olmanız halinde kim kime öfkelenmektedir. İşte size ikilem işte paradoks!!!!!!😳

168 görüntülenme
0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.